Кіріспе

Хилверсум – Нидерландының Солтүстік Голландия провинциясындағы қала және муниципалитет. Гой аймағының ортасында орналасқан бұл қала, аймақтың ең ірі қалалық орталығы болып табылады. Оны дала, орман, шалғынды далалар, көлдер және кішкентай қалалар қоршап тұрады. Хилверсум Еуропадағы ірі агломерациялардың бірі – Рандстадтың және Амстердам қалалық аймағының құрамына кіреді; ол Амстердам қаласының оңтүстік-шығысына қарай 22 шақырым, ал Утрехттен солтүстікке қарай 15 шақырым қашықтықта жатыр. Қалада бірнеше ірі радио, теледидар және газет компанияларының бас кеңселері, студиялары мен хабар тарату станциялары орналасқан, мысалы, Nederlandse Omroep Stichting. Сондықтан Хилверсум Нидерландының медиа қаласы (медиастад) ретінде белгілі.

Қала

Хилверсум Амстердамның оңтүстік-шығысында және Утрехттің солтүстігінде жатыр. Қаласы әйгілі сәулетші Виллем Маринус Дудок жобалаған және 1931 жылы салынған Ратуш залымен (Raadhuis Hilversum) танымал. Хилверсумда бір ғана қоғамдық кітапхана, екі жүзу бассейні (Ван Хеллемонд Спорт және Де Либерг), бірнеше спорт залдары мен бірқатар сауда орталықтары бар (мысалы, Хилверцхоф, Винкельцентр Керкеланден, Де Рибекгалериж және Винкельцентр Сейнхорст). Жергілікті жерде қала орталығын "het dorp" деп атайды, яғни "ауыл" деген мағынаны білдіреді.

География

Хилверсум Гуидің құмды, төбелі бөліктерінде орналасқан және төрт төбеден тұрады: қала орталығына ең жақын Бумберг. Содан кейін Trompenberg (қазіргі сәнді тұрғын үй ауданы, басқалармен бірге, C&A танымал Brenninkmeijer отбасы тұрады), оңтүстікте Hoorneboeg (25 м) және одан шығысқа қарай екі шақырым жерде Zwaluwenberg, 1950 жылдан бері армия бас инспекторының штабы орналасқан. Бұл төбелер мұз дәуірі кезінде пайда болған, мұздықтар алдынан топырақ қабырғаларын итеріп жіберген. Хилверсум мұздықтардың ең оңтүстікке жеткен шегі болды. Айналасындағы қалалар: Nieuw Loosdrecht, Bussum, Kortenhoef, Blaricum, Hollandsche Rading, Lage Vuursche, Maartensdijk, 's Graveland, Laren, Nederhorst den Berg және Ankeveen. Хилверсум келесі аудандар мен шағын аудандардан тұрады: Орталық (Langgewenstbuurt, Sint Vitusbuurt, Havenstraatbuurt және Centrum), Солтүстік-Батыс (Nimrodpark, Trompenberg North, Trompenberg South, Media Park, Raadhuiskwartier және Boomberg), Солтүстік-Шығыс (North, Johannes Geradtswegbuurt, Erfgooiersbuurt және AZC Crailo), Шығыс (Geuzenbuurt, Electrobuurt, Astronomiebuurt, Science neighborhood, Kamrad, Kleine Driftbuurt және Liebergen), Оңтүстік-Шығыс (Bloemkwartier Noord, Bloemenkwartier Zuid, Painterskwartier, 't Hoogt van 't Kruis, Arenaparkkwartier және West Indiëkwartier), Оңтүстік (Writerskwartier, Staatsliedenkwartier және Zeeheldenkwartier), Оңтүстік-Батыс (Kerkelanden, Havenkwartier, Zeverijn және Het Rode Dorp) және Hilversumse Meent. 1767 жылы Хилверсум әлі де 4 округке (төрт бөлікке) бөлінген: Neuquartier, Groestquartier, Kerkquartier және Sandtbergerquartier. Оңтүстік-батыстағы Оуде-Хейвен Гуише-Варт каналының соңында орналасқан. 's Graveland пен Хилверсум арасындағы канал 240 жыл бойы кезең-кезеңмен салынды. Канал құрылысы 1876 жылы аяқталды. Кейіннен заманауи порт қазылып, оның айналасын өнеркәсіптік аймақ қоршады. Сондай-ақ демалыс порты да бар.

Халықаралық

Хилверсумда түрлі халықаралық мектептер бар, мысалы, Violenschool және "Alberdingk Thijm" Халықаралық мектебі. Сонымен қатар, Nike, Hunkemöller және Converse компанияларының еуропалық кеңселері Хилверсумда орналасқан.

Тарих

Хилверсумда табылған қыш ыдыстар Хилверсум мәдениетіне атын берді, ол ертеден ортаға дейінгі қола дәуірі, яғни б.з.б. 1800–1200 жылдар аралығындағы материалдық мәдениет. Осы тарихқа дейінгі өркениеттің артефакттары Оңтүстік Ұлыбританияның Уэссекс мәдениетімен ұқсастықтарды көрсетеді және Хилверсумның алғашқы тұрғындары сол аймақтан көшіп келген болуы мүмкін. Алғашқы кірпіштен салынған елді мекендер 900 жылы пайда болды, бірақ Хилверсум туралы алғашқы ресми жазба 1305 жылға дейін күткен, ол «Хилвертшем» деп аталды, яғни «төбелер арасындағы үйлер». Ол кезде Хилверсум Гуй аймағындағы ең көне қала – Наарденнің бір бөлігі болды. Орта ғасырларда Гуй аймағының тұрғындарының негізгі кәсібі егіншілік, қой шаруашылығы және жүн өндіру болды. 1424 жылы Хилверсум алғашқы ресми тәуелсіздік мәртебесін алды. Бұл елді мекеннің одан әрі дамуына мүмкіндік берді, себебі жаңа өнеркәсіптік жобалар үшін Наарденнің рұқсаты қажет болмады. Қала 17 ғасырда Голландия экономикасы гүлденген кезде одан әрі өсті, Амстердаммен жанама байланысқан бірнеше каналдар салынды. 1725 және 1766 жылдары болған ірі өрттер қаланың көп бөлігін қиратты, ескі қалалық үйлердің және оның жанындағы шіркеудің бір бөлігін жойды. Қала бұл қиындықтарды жеңіп, тоқыма өнеркәсібін дамыта берді, тіпті сиыр шашынан тоқу тәсілін ойлап тапты. 19 ғасырда 1874 жылы Амстердаммен теміржол байланысы құрылғанда тоқыма және гобелен өнеркәсібі дамыды. Сол кезден бастап қала тез өсті, Амстердамнан келген бай адамдар орманды аймақта үлкен виллалар салып, біртіндеп Хилверсумда тұрақты өмір сүре бастады. Осы өсуге қарамастан, Хилверсумға қала мәртебесі берілмеді, сондықтан оны көптеген жергілікті тұрғындар әлі де «ауыл» деп атайды. 1928 жылы көршілес Амстердамда өткен жазғы Олимпиада ойындарында қазіргі заманғы бесқырлының ат спортының (секірусіз) және жүгіру бөлігі өтті. Nederlandse Seintoestellen Fabriek (NSF) компаниясы 1920 жылдардың басында Хилверсумда кәсіби тарату және радио фабрикасын құрды, ол Нидерландыдағы ең ірісіне айналды. 1940 жылы Нидерландыда одақтас күштердің жеңіліске ұшырауынан және нацистік Германияның басып алуынан кейін Хилверсум Нидерландыдағы неміс армиясының (Heer) штабы болды. 1941 жылдың 25 және 26 ақпанында Хилверсумның көптеген фабрикалары Холокосттың басталуына қарсы ақпандық ереуілге (Амстердам докерлерінің ереуілі) қатысты. Оған шамамен 10 000 адам қатысты. Холокост кезінде 2000 еврей қаза тапты, ал қауым толыққанды қалпына келмеді. 2015 жылдан бері жыл сайын еске алу рәсімі өткізілуде. 50-ге жуық Хилверсум тұрғынына Яд Вашемнен «ұлттар арасындағы әділ» атағы берілді, соның ішінде Анна Франктың көмекшілерінің бірі Виктор Куглер де бар. 1948 жылы NSF компаниясын Philips сатып алды. Алайда, Нидерланд радио хабар тарату ұйымдары (1950 жылдары теледидар хабар таратушылары да қосылды) өздерінің жұмысын Хилверсумда орталықтандырды, бұл экономикалық өсудің жалғасуына себеп болды. Хилверсумдағы телерадиокомпаниялардың шоғырлануы оған Нидерландының медиа қаласы ретінде берілген мәртебені сақтап беруге мүмкіндік берді. 1964 жылы халық саны рекордтық 103 000-нан асты. Алайда, тоқыма өнеркәсібі құлдырауға ұшырады, тек Veneta фабрикасы 1960 жылдарға дейін жұмыс істеді, бірақ ол да жабылуға мәжбүр болды. Тағы бір ірі өнеркәсіп – IFF химия зауыты да 1960 жылдардың соңында жабылды. 1960 жылдан кейін халық саны біртіндеп азайды, 2006 жылы шамамен 86 000-ға дейін тұрақтап, 2018 жылы 90 000-ға жетті. Өндірістің төмендеуінен басқа, халық санының азаюына бірнеше факторлар әсер етті: отбасы мүшелерінің санының азаюы, әр үйге аз адам тұруы; қаланың кеңею мүмкіндігінің шектеулі болуы, өйткені қала архитектор В.М. Дудок қоршаған жерлердің көп бөлігін Goois Natuurreservaat (nl) ұйымына сатты; жылжымайтын мүліктің бағасының күрт өсуі көптеген адамдарды Нидерландының арзан аймақтарына көшуге мәжбүр етті. Хилверсум Leefbaar («жақсырақ өмір») деп аталатын популистік қозғалыстың жергілікті партиясы болған алғашқы қалалардың бірі болды. Бұрынғы социал-демократ Ян Нагель құрған бұл партия бастапқыда кеңес лауазымдарына үміткерлерді жібермейтін. 2001 жылы Leefbaar Hilversum-нан Ян Нагель Leefbaar Utrecht жетекшілерімен бірлесіп, ұлттық Leefbaar Nederland партиясын құрды. Қала көптеген жақсартуларды жүзеге асырды, соның ішінде орталық теміржол вокзалын жаңарту, басты сауда орталығын (Hilvertshof) жаңарту және жаңа тамақханалар мен сауда аудандарын дамыту, соның ішінде Leeuwenstraat-тағы «винтаж» ауданы. Бірнеше елеулі сәулеттік жетістіктерге Дыбыс және көру институты және әлемдегі ең үлкен жабайы табиғат көпірі – Zanderij Crailoo (nl) жатады. Жақын орналасқан Медиа паркі 2002 жылы саясаткер Пим Фортёйннің қаза болған жері болды, ал 2015 жылы жалған тапаншамен қаруланған адам Nederlandse Omroep Stichting штаб-пәтеріне басып кірді, кешкі жаңалықтарда эфир беруді талап етті.

Мәдениет

Бұл жерде үлкен католиктік неоготикалық Сент-Витус шіркеуі (П. Дж. Х. Куйперс, 1892, қоңырау мұнарасы 96 метр; 315'). 19 ғасырда қала көптеген пейзаж суретшілерін қабылдады, олардың ішінде Баренд Корнелис Кеккоек болды. 1950-1960 жылдары қалада маңызды Еуропалық теннис турнирі өтті. 1958 жылғы «Евровидение» ән байқауы Хилверсум қаласында ұйымдастырылды. 2020 жылы халықаралық телеарна «Евровидение: Еуропа жарық шашады» шарасы Хилверсумның Медиа паркіндегі 21-студиядан тікелей эфирде көрсетілді. Бұл шара COVID-19 пандемиясы салдарынан жойылған 2020 жылғы «Евровидение» ән байқауының орнына өткізілді.

Әуежай

Хилверсум әуежайы муниципалитеттің оңтүстік-батысында орналасқан. Оның қасында бұрынғы Теңіз әскерінің оқу лагері (MOK) болған, қазір медициналық әскерлерге арналған капрал Ван Одхьюсден казармасы орналасқан. Соғыс кезінде неміс әскері әуежайды едәуір кеңейтті. Олар сондай-ақ Weesp қаласындағы Fokker компаниясы шығарған оқу ұшақтарын жинау желісін құрды.

Теміржол

Хилверсум Голландияның теміржол желісіне жақсы байланысқан және үш станциясы бар. Станциялар туралы мәліметтер Хилверсум станциясы 1874 жылдың 10 маусымында ашылды. Аймақтық, қалааралық және халықаралық пойыздармен қызмет көрсетеді. Хилверсум медиа паркі 1974 жылдың 26 мамырында ашылды. Бұрын Hilversum NOS (1974–1989) және Hilversum Noord (1989–2013) деп аталған. Тек аймақтық пойыздармен қызмет көрсетеді. Хилверсум спорт паркі 1886 жылдың 1 маусымында ашылды. Бұрын Amersfoortsche Straatweg (1886–1919) және Soestdijker Straatweg (1919–1965) деп аталған. Тек аймақтық пойыздармен қызмет көрсетеді.

Қоғамдық автобустар

Жергілікті және өңірлік автобустардың көпшілігі Connexxion компаниясымен жүзеге асырылады, бірақ екі автобус маршрутын Syntus Utrecht, ал тағы екеуін U OV және Pouw Vervoer компаниялары басқарады. 320-шы аймақтық автобус маршрутын Connexxion және Pouw Vervoer екеуі де орындайды. 2018 жылы Хилверсумнан Хюйзенге дейінгі жаңа BRT автобус жолы үшін ірі жол жұмыстары басталды, оның 2021 жылдың басында ашылуы күтілуде.

Өңірлік автобус желілері

Жол операторының ескертулері 58 Hilversum станциясы Hollandsche Rading Maartensdijk Bilthoven De Bilt Zeist U OV және Pouw Vervoer Дүйсенбі-Сенбі күндері тек күндізгі уақытта. U OV бұл бағытты апта ішінде, Pouw Vervoer сенбі күндері жүргізеді. 59 Hilversum станциясы Lage Vuursche Den Dolder Huis ter Heide Zeist U OV және Pouw Vervoer Дүйсенбі-Сенбі күндері тек күндізгі уақытта. U OV бұл бағытты апта ішінде, Pouw Vervoer сенбі күндері жүргізеді. 70 Amersfoort станциясы Soest Zuid Soest Overhees Soestdijk Noord Hooge Vuursche Hilversum станциясы Syntus Utrecht; кейбір бағыттарды Pouw Vervoer және Van Kooten 100 (Hilversum станциясы) басқарады. Blaricum Bijvanck Huizen Naarden Bussum станциясы Connexxion Хилверсум мен Бларикум арасындағы бағыт тек апта ішінде күндізгі уақытта ғана қызмет көрсетеді. 104 Hilversum станциясы Hilversum Zuid Nieuw Loosdrecht Connexxion 105 Hilversum станциясы Kortenhoef 's Graveland Hilversumse Meent Naarden Bussum станциясы Connexxion 106 (Hilversum станциясы Kortenhoef) Nederhorst den Berg Weesp станциясы Connexxion Дүйсенбі-Сенбі күндері ғана. Nederhorst den Berg-тен Hilversum-ға Дүйсенбі-Жұма күндері тек күндізгі уақытта ғана қатынайды. 107 Hilversum станциясы Hilversum Mediapark Bussum Blaricum Ziekenhuis (аурухана) Connexxion 108 Hilversum станциясы Laren Blaricum Dorp Huizen Connexxion 109 Hilversum станциясы Eemnes Laren Blaricum Ziekenhuis (аурухана) Naarden Bussum станциясы Connexxion 121 Hilversum станциясы Oud Loosdrecht Loenen aan de Vecht Vinkeveen Wilnis Mijdrecht Syntus Utrecht Дүйсенбі-Сенбі күндері тек күндізгі уақытта ғана. Тек Hilversum мен Vinkeveen арасында, Groenlandsekade сенбі күндері қатынайды. 320 Hilversum станциясы Hilversum Arenapark Blaricum Bijvanck Huizen Blaricum Ziekenhuis (аурухана) Naarden Gooimeer Muiden P+R Амстердам Амстел станциясы Connexxion және Pouw Vervoer Апта ішінде күндізгі уақытта, сенбі күні таңертең және жексенбі күні кешке, кейбір автобустар Hilversum мен Huizen арасында ғана қатынайды. Таңертеңгі сағаттарда Hilversum станциясы мен Hilversum Arenapark арасында 4 қосымша автобус қатынайды. N32 Hilversum станциясы → Eemnes → Blaricum Bijvanck → Huizen Pouw Vervoer Тек сенбі күні түнгі сағаттарда (сағат 00:00-ден 05:00-ге дейін) қатынайды.

Үкімет

2022 жылғы сайлаудан кейін қалалық әкімдік Hart voor Hilversum, VVD, GroenLinks және CDA саяси партияларының кеңесшілерінен құралды. Қала әкімі – Герхард ван ден Топ. Жергілікті партия Hart voor Hilversum кеңестегі ең ірі фракция болып табылады. Бұл партия бастапқыда Leefbaar Hilversum партиясының құрамында болған, бірақ 2006 жылғы сайлауда 1 мандат жеңіп алған DLPH партиясын құру үшін бөлінді. 2006 жылы партияны тележұлдыз Леони Сазиас басқарды. Кейіннен партия атауын Hart voor Hilversum деп өзгертті. Олар 2010 жылғы сайлауда 3 мандат, 2014 жылы 6 мандат, ал 2018 және 2022 жылдары 8 мандаттан жеңіп алды.