Кіріспе

Ұлыбританиядағы жол белгілерінің шолуы

Ұлыбританиядағы және оған қатысты Корольдік тәуелділіктері мен теңіз арты аумақтарындағы жол белгілері негізінен еуропалық дизайн стандарттарына сәйкес келеді, бірақ бірқатар белгілер ерекше: бағыт белгілерінде еуропалық бағыт нөмірлері көрсетілмейді, ал жол белгілері әдетте империялық өлшем бірліктерін (миль мен ярд) пайдаланады, Еуропаның қалған бөлігінен (километр мен метр) өзгеше. Уэльсте және Шотландияның кейбір аймақтарындағы белгілер екі тілде жазылған. Британдық жолдарда тас жол белгілері, ескерту белгілері және реттеу белгілері сияқты әртүрлі белгілер қолданылады. Ұлыбритания 1968 жылғы 8 қарашада Жол белгілері және сигналдары туралы Вена конвенциясына қол қойды, бірақ оны әлі толық ратификацияламады.

Тарих

Қазіргі заманғы британдық жол белгілерінің тарихын "әдеттегі" велосипедтің дамуына және оның жүргізушілерінің мүдделерін қорғау үшін құрылған клубтарға, атап айтқанда Велосипедшілер туристік клубына (CTC), Ұлттық велосипедшілер одағына (NCU) және Шотландия велосипедшілер одағына (SCU) байланыстыруға болады. 1880 жылдардың басында осы үш ұйымның барлығы өздерінің құйма темірден жасалған "қауіп тақталарын" орнатып, жол бойындағы қауіпті жағдайларды ескертетін. Бұл белгілер жолдың қашықтығын немесе бағытын көрсетумен ғана шектелмей, велосипедшілердің, қазіргі автокөлік жүргізушілері сияқты, бұрыннан таныс емес жолдарда жылдам қозғалып, алдын ала ескертусіз қауіптен сақтануға мүмкіндіксіз екенін ескерді. Сонымен қатар, 1888 жылы велосипедшілер лоббисі үкіметті бұрын құрылған тас жол аудандарының округтік кеңестеріне жолдарға меншік құқығын және жауапкершілікті беруге, оларды салықтар емес, төлемдерден қаржыландыруға көндірді. Аудандық орталықтар 19 ғасырдың соңында жартылай стандартталған бағыт белгілерін және мильдік бағаналарды орнатуда белсенділік танытты. 1896 жылдан кейін автокөліктің дамуы осы үрдісті қайталады. Ірі автокөлік клубтары, әсіресе Автомобиль қауымдастығы (AA) және Шотландия Корольдік автокөлік клубы (RSAC) өздерінің ерекше ескерту тақталарын және бағыт белгілерін кең ауқымда орнатты. 1903 жылғы "Моторлы автомобиль туралы" заңға сәйкес, жер бетінен және анықтамалық нүктесінен кемінде 8 фут (2 м) биіктікте орнатылатын төрт ұлттық белгі жасалды. Бұл белгілер пішінімен ерекшеленді, олардың үстінде символ немесе жазу болған жоқ. Оларға жылдамдық шектеуін білдіретін ақ сақина (астындағы шағын ақпараттық тақтада көрсетілгендей); салмақ шектеуі сияқты "моторлық хабарлама" үшін ақ (кейде қызыл) ромб; тыйым салу үшін қызыл диск; және қауіп немесе ескерту үшін қызыл ашық үшбұрыш кірді. Соңғы екеуі төменгі жағында ақпараттық тақта арқылы толыққандай ақпарат бере алатын, бірақ көбінесе белгінің нені білдіріп тұрғанын жүргізушінің өзіне анықтауға тура келді, ал тыйым салу немесе жай ғана "хабарлама" үшін әртүрлі жергілікті аймақтарда әртүрліліктер кездеседі. Осы формат 1934 жылдан 1964 жылға дейін стандартты британдық жол белгісіне айналды. Осыған дейін жол белгілері туралы ережелер 1930 жылғы Жол қозғалысы туралы заңмен берілген өкілеттіктер бойынша жарияланды, сондықтан ұлттық жол белгілерінің техникалық талаптары тек ұсынымдық сипатта болды. 1921 жылы ұлттық белгілерді қарап шығу нәтижесінде, ескерту және қауіп туралы ақпараттық тақталардың шектеулі саны мәтіннен гөрі символдарды қолданды. Мұндай символдар континенттік Еуропада 1909 жылға дейін дамыған, бірақ бұрын Ұлыбритания мәтінді пайдалануды жөн көрген. Символдар алыстан оңай танылатын қарапайым силуэттер болды. Кейбірлері ерекше болды, мысалы "МЕКТЕП" (кейінірек "Балалар") "білімнің жалындаған шырағы" арқылы бейнеленді. Үкімет 1930 жылғы Жол қозғалысы туралы заңда (ЖТҚ) және 1933 жылғы ережелерде жол белгілерін стандарттауға күш салды, бұл 1934 жылғы Жол қозғалысы туралы заңдар мен ережелердің нұсқаулығын жариялаумен аяқталды. Бұл автокөлік клубтарымен орнатылған стандартты емес тұрақты белгілердің орнатылуын тоқтатты, мысалы AA-ның қара және сары шыны эмальді белгілері (бірақ уақытша бағыт белгілері бұл ережеге кірмеді). RSAC белгілерді орнатуды тоқтатқан кезде, Корольдік автомобиль клубы (RAC) RTA техникалық талаптарына сәйкес (RAC белгісін қосудан басқа) белгілерді орнатуға кірісті және 1930 жылдардың соңында бұл бағытта өте белсенді болды. 1934 жылғы ұлттық британдық белгілерге: тыйым салу үшін қызыл диск, ескерту немесе қауіп үшін қызыл ашық үшбұрыш, бұйрық үшін қызыл сақина және жаңа ескерту үшін шеңбердегі қызыл ашық үшбұрыш (онда "Жылдамдық шектеуі бар" және "Басты жолға шығу алдында тоқтау керек" деген жазулар болды, бұл қазіргі "Жол бер" және "Тоқта" белгілерінің алдыңғы нұсқалары) кірді. Барлық белгілердің астында тиісті ақпараттық тақталар орнатылуы керек, олар стандартталған символдардың кең ауқымымен бейнеленген, ал символ болмаған жағдайда ғана мәтін қолданылды. Әріптер мен символдар ақ фонға қара түсті болды, ал бұйрықтар (мысалы, "солға бұрылу керек") көк фонға ақ түсті болды. Ұлыбританияда жаңалық ретінде алғашқы комбинациялық белгі пайда болды, онда белгідегі ақпарат енгізілген, сағатына 30 миль жылдамдықты шектеу (1934 жылы енгізілген), қызыл сақинамен қоршалған ақ дискіде қара әріптермен '30' жазылған, бұл бұйрық белгісі екенін көрсету үшін. 30 миль/сағ. белгісі "шектеусіздік" белгісімен бірге келді, ол диагональді қара жолақпен бөлінген ақ диск, ол шектеудің аяқталғанын білдірді. Бұл екі белгінің де жеке ақпараттық тақталар қажет болған жоқ. 1934 жылғы ЖТҚ&Е ережелері бағыт және қашықтық белгілерін де нақтылады, олар 1964 жылға дейін өзгеріссіз қалды. Барлық белгілер қара және ақ жолақтармен боялған тіреулерге орнатылды, ал олардың артқы жақтары қара, жасыл немесе сирек жағдайларда (әдетте қайта боялғаннан кейін) ақ түске боялды. "ТОҚТАУ" тақтасы Т тәрізді болды, бұйрықтар көбінесе көлденең, ал ескертулер әрқашан тік болды. Мөлшері қатаң түрде белгіленген, ескерту тақтасының үшбұрышымен тең болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жаудан қорғану шараларының бір бөлігі ретінде британдық үкімет барлық навигациялық көрсеткіштер мен теміржол станцияларының белгілерін жаудың қозғалысын жеңілдетпеу үшін алып тастауды бұйырды. Соғыс аяқталғаннан кейін ірі автокөлік қауымдастықтары уақытша жол белгілерін орнату бағдарламасын бастады. Бұл уақытша белгілер үкімет белгілеген стандарттау талаптарына сәйкес келмеді, әдетте автокөлік қауымдастығының логотипі мен түс схемасын көрсетті. Кейбір жол белгілеріне ұсақ өзгерістер енгізілді, әсіресе соғыстан кейінгі жылдарда. Мысалы, "МЕКТЕП" мектеп оқушысы мен қызының тротуардан келе жатқанымен бейнеленді, "Балалар" бала мен қыздың тротуар жиегінде доп ойнап жатқанымен бейнеленді. Пойыздар "ҚАУІПСІЗ ӨТУ ЖОҚ" белгісіне ойыншық сияқты локомотив берілді. Сонымен қатар, "ТОҚТАУ" және "ЖАЙЛАУ" үшін үшбұрыш төңкерілді, ал "КІРУ ҚАДАҒАЛАН" қызыл дискке көлденең ақ тіктөртбұрыш қосылған комбинациялық белгіге айналды. Бұйрықтар енді ақ түсті фонға қара түсті болды, "ҚҰЛДЫРАУҒА БОЛМАЙДЫ" белгісінен басқа, ол қызыл сақинадағы сары фонға қара түсті болды. Бұл өзгерістердің кейбіреуі еуропалық стандарттарды еске алуға бағытталған. Ерте жол белгілері әдетте құйма темірден жасалған, бірақ 1930 жылдары құйма алюминий оны ығыстырды. Құйма белгілерді бояу арқылы күтіп ұстауға арналған, көтерілген әріптер мен символдарды оқымаған адам да оңай бояп жаңартқан. Мұндай белгілерге кейде шыны рефлекторлар қосылып, түнде де көрінуге мүмкіндік берді. Құю мен бояуға балама ретінде шыны эмальдалған темір немесе болат парақтары қолданылды. 1950 жылдары құйма белгілер тез арада жабысқақ пластикпен жабылған металл парақтармен (әдетте алюминий) ауыстырылды, оларды жарықтандыруға болады, әсіресе Scotchlite арқылы. Мұндай белгілер 1960 жылдардың басындағы реформалардан кейін дерлік барлық жерде қолданылатын болды. Ұлыбританиядағы жол белгілерін еуропалық тәжірибеге сәйкес жақсартуға бағытталған маңызды реформа екі кезеңде жүзеге асты. Біріншісі 1957 жылғы Андерсон комитетімен әзірленген алғашқы автожол құрылысы жобасымен және оның белгілеу жүйесімен байланысты болды. Бұл ескі белгілеу жүйесіне қосымша болғанымен, 1963 жылғы Уорбойс комитетімен әзірленген бірнеше стандарттарды белгіледі, ол 1964 жылдан бері қолданылып келе жатқан жол белгілеу жүйесіне жауапты болды. Уорбойсқа дейін еуропалық және британдық белгілер арасындағы ең маңызды айырмашылықтар символдардың мәтінсіз қолданылуы болды, бұл олардың халықаралық мағынасын арттырды, және олардың біріктірілген табиғаты, мысалы, ескерту белгілерінің символы үшбұрыш ішінде орналасқан, жеке ақпараттық тақтада емес. Уорбойс комитеті мұндай тәжірибені Ұлыбританияда қабылдауды ұсынды және 1964 жылғы "Жаңа жол белгілері" Ұлыбританияның қалалық кеңістігіндегі ең толыққанды реформаның бір бөлігі болды. Бұл реформалардың нәтижесінде символдардың қолданылуы артты, ақпараттық тақталардың қажеттілігі азайды және белгілердің түс схемасы өзгерді.

Андерсон комитеті

1957 жылы жаңа тас жол желісі үшін жол белгілерін жасау үшін үкіметтік комиссия құрылды. Жоғары жылдамдықпен оңай оқылатын жүйе қажет еді. P&O компаниясының төрағасы Колин Андерсон төрағалыққа тағайындалды, ал Транспорт министрлігінің Т. Г. Усборн процедураларды басқарды. Жол белгілері жүйесін жасау үшін екі графикалық дизайнер шақырылды: Джок Киннер және оның ассистенті (кейіннен серіктесі) Маргарет Кальверт. Жаңа белгілер алғаш рет 1958 жылы Престон айналма жолында пайдаланылды.

Жұмысшылар комитеті

Ұлыбритания үкіметі 1963 жылы Ұлыбританияның барлық жолдарындағы жол белгілерін қарау үшін тағы бір комитет құрды. Оның төрағасы Империялық химиялық өнеркәсіптің сэр Уолтер Уорбойс болды. Нәтижесінде Ұлыбританиядағы жол қозғалысы белгілерін анықтайтын құжат – Жол қозғалысы белгілері ережелері мен жалпы нұсқаулар (TSRGD) пайда болды. Ол алғаш рет 1965 жылдың 1 қаңтарында қолданысқа енгізілді, бірақ содан бері көп рет жаңартылды. Ол АҚШ-тағы Бірыңғай жол қозғалысын басқару құралдары жөніндегі нұсқаулықпен салыстыруға болады. TSRGD – Ұлыбритания жолдарында қолданылуы мүмкін белгілердің суретін және рұқсат етілген түрлерін белгілейтін заңдық акт. TSRGD Жол белгілері жөніндегі нұсқаулық (TSM) арқылы толықтырылады, ол жеке-жеке басылған сегіз тараудан тұрады және "барлық мақсаттағы жолдар мен тас жолдарда белгілерді пайдалану, орналастыру және жарықтандыру қағидаларын" ұсынады. Сондай-ақ, ол жол жөндеу жұмыстарымен байланысты уақытша белгілерді, полиция тарапынан төтенше жағдайларда қолданылатын белгілерді және автокөлік ұйымдары мен жол шаруашылығы органдарының уақытша бағыт белгілерін қамтиды.

Гилфорд ережесі

1980 жылдардың ортасында жол белгілерінің шатасуын болдырмау үшін, бір белгіде әртүрлі бағыттарды көрсетуге арналған түрлі-түсті кодтау жүйесі жасалды. Бұл жүйе, Ирландияда да қолданылған, Гилфорд, Суррей қаласындағы сынақтардан кейін «Гилфорд ережелері» деп аталды.

Дизайн

Біріккен Корольдікте жол белгілерін қатаң ережелер регламенттейді. Белгілерді жобалаушылар мен типографтар қолданатын негізгі өлшем бірліктері – «x биіктігі» (кіші әріпті «x» әрпінің биіктігі) және «штрих ені» (sw) (4 sw = 1 x биіктігі). Белгілердің жиектерінің, символдардың және көрсеткілердің мөлшері, сондай-ақ белгі бетінің аралықтары мен орналасуы sw арқылы беріледі, осылайша барлық элементтер пропорционалды болып сақталады. Белгінің x биіктігі көбінесе оған жақындап келе жатқан көліктердің жылдамдығымен анықталады; сондықтан автожолдарда үлкен x биіктіктері жиі кездеседі, ал тұрақ белгілері көбінесе x биіктігінен кем немесе тең болады.

Пішіні

Барлық белгілердің дерлік бұрыштары дөңгелектенген. Бұл ішінара эстетикалық себептерге байланысты. Сонымен қатар, белгіге тиген кез келген адам үшін қауіпсіздік жағдайы жақсарады, және жаңбыр мен қардың бұрыштарды тозуына мүмкіндік болмайды, осылайша белгінің беріктігі артады.

Өлшем бірліктері

Ұлыбританияда қашықтықты өлшеу және жылдамдық шектеулері үшін жол белгілерінде көбінесе императорлық бірліктер қолданылады. Көлік құралдарының салмақ шектеулері тек метрикалық жүйеде көрсетіледі (TSRGD 1981), бірақ ескі белгілерде биіктік, ені және ұзындығы бойынша шектеулер метрикалық бірліктермен қатар императорлық бірліктерде де көрсетілуі мүмкін. Қашықтық өлшемдерінде тек миль мен ярд қолданылады. 2015 жылдың наурыз айынан бастап, жаңа биіктік, ені және ұзындығы бойынша барлық шектеулер метрикалық және императорлық бірліктерде көрсетілуі тиіс.

Қаріптер

Ұлыбританиядағы жол белгілері үшін екі шрифт түрі белгіленген: Transport және Автожол. Transport – аралас регистрдегі шрифт, ол автожол белгілеріндегі бағыт нөмірін қоспағанда, тұрақты белгілердегі барлық мәтін үшін қолданылады. 1965 жылдан кейін екі тілді белгілерге арнайы рұқсат берілді, ал 1972 жылы Боуэн комитеті оларды Уэльс бойынша жүйелі түрде орнатуды ұсынды. Ұлыбританиядағы ірі порттардан (мысалы, Довер портынан) шығатын басты жолдарда көп тілді белгілердің шағын саны бар. Олар Ұлыбритания стандартты жылдамдық шектерін көрсетеді және жүргізушілерге сол жақтан жүруді еске салады, бұл ағылшын, француз және неміс тілдерінде жазылған. M25 автожолының бірнеше жерінде "тоқтауға тыйым" деген көп тілді белгілер бар. Шотландияның Таулы Жерлері мен Аралдарында көптеген жол белгілерінде қара түсті ағылшын тілімен қатар, жасыл түсті шотланд гаэль тілі де қолданылады. Бұл Шотландия үкіметі мен Bòrd na Gàidhlig сияқты көптеген адамдар қолдаған гэль тілін жаңғыртудың бір бөлігі болып табылады.

Артқа қарастыру

Ұлыбританиядағы жол белгілері жүргізушілердің түнде оқып көруі үшін кері шағылысты болуы тиіс. Қолданылатын материалдардың үш классы бар: 1-сынып (инженерлік сынып) – бұл төмен өнімділікке ие шыны бұршақтарынан жасалған өнім, ол Ұлыбритания жол желісінде алғаш рет қолданылған және 3M компаниясы ойлап тапқан шағылыстыратын материал. Бүгінде Ұлыбританияда ол көше аттары мен тұрақ белгілері үшін ғана қолданылады. 2-сынып (жоғары қарқындылық) – әдетте, микропризмалық өнім, ол жарықты жүргізушіге қайтару үшін қиық куб бұрыштарын пайдаланады. Ол көбінесе бағыт белгілері немесе аса маңызды емес реттеу белгілері үшін қолданылады. Бұл сыныпқа сәйкес келетін жоғары қарқындылықтағы шыны бұршақтарынан жасалған өнімдер де бар. 3-сынып (алмаздық сынып) – маңызды белгілерге, жоғары жылдамдықты жолдарда және қоршаған ортаның жарығы көп болатын, жүргізушінің назарын аударуы мүмкін жарықтардың көптігі бар жерлерде қолданылатын жоғары сапалы микропризмалық өнім. 3-сынып екі бөлімге бөлінеді: 3А – ұзақ қашықтыққа арналған, 3Б – қысқа қашықтыққа арналған. Қазіргі таңдағыда осы деңгейге жететін жалғыз өнім – Diamond Grade DG3.

Ескерту белгілері

Ескерту белгісінің маңыздылығы қызыл жиекпен шегенделгенімен және үшбұрышты пішінімен күшейтіледі. Кейбір ескерту белгілерінде, мысалы, кенеттен бұрылу белгісінде, қызыл жиек болмайды. Түйіскен жердегі көлік қозғалысының басымдығы кең сызықпен көрсетіледі. Төмендегі мысалдарда төмен көпірлер, теміржол және трамвай жолдары, автобус және велосипед жолдары, жол қозғалысын баяулату шаралары және жол жөндеу жұмыстары қарастырылмайды.

Реттеу белгілері

Қызыл түстегі дөңгелек шеңберлі белгілер, оларда көлденең қызыл сызық болсын немесе болмасын, тыйым салады. Көк түстегі дөңгелек белгілер көбінесе оң (міндетті) нұсқау береді. Мұндай дөңгелек белгілерге тыйым немесе нұсқау туралы қосымша мәлімет беретін тікбұрышты тақта (ақпараттық тақта) қосылуы немесе орналастырылуы мүмкін; мысалы, күту және жүк тиеу туралы белгілер мен аймаққа кіру белгілері. "Тоқта" белгілері (сегізбұрышты) және "жол бер" белгілері (кері үшбұрышты) ерекше жағдайлар болып табылады, олардың ерекше пішіндері беті кір немесе қармен жабылғанда да танылады.

Жылдамдықты шектеу белгілері

Ұлыбританияда автомобильдер мен мотоциклдер үшін жылдамдық шегі автожолдар мен екі қатарлы жолдарда сағатына 70 миль, ал бір қатарлы жолдарда сағатына 60 миль болып белгіленген. Электрлік көше жарығы бар қалалық аймақтарда, егер басқаша көрсетілмесе, жылдамдық шегі сағатына 30 миль.

Төмен көпір белгілері

Көпірлердің биіктігі 5 метрден (16 футтан) кем болса, әдетте белгілер қойылады. Бұрын белгілер тек фут пен дюйммен көрсетілетін, бірақ 2015 жылдан бастап жаңа немесе ауыстырылатын белгілерде метрикалық және императорлық өлшемдердің екеуі де болуы тиіс. Төменгі көпірлерде қолданылатын белгілер жол үстіндегі конструкциясының түріне байланысты. Егер көпір көлденең аралықтағы арқалық болса, дөңгелек тәрізді белгі қолданылады және бұл шектеу – тыйым салу болып табылады. Ал егер көпір жол үстіндегі арка болса, ескерту белгілері қолданылады, себебі биіктігі жүріс жолағының еніне қарай өзгереді. Көпірлерге соқтығысқан жағдайлар жиі болатын жерлерде инфрақызыл сәуле арқылы көліктердің өтуін анықтайтын өзгермелі хабар белгісі орнатылуы мүмкін. Белгі қосылғанда төрт сары шам жыпылықтайды, жоғарғы және төменгі жұптар кезекпен қосылады.

Көлден өту жолдарының белгілері

Ұлыбританиядағы кейбір теміржол өткелдерінің қақпалары немесе тоқтаулары жоқ. Мұндай өткелдерге жақындағанда және өткелдің өзінде бірнеше ескерту белгілері орналастырылған.

Жеке өткелдер (белгілер мен кедергілер) туралы 1996 жылғы ереже

Жеке жолдар мен жолдардағы деңгей өткелдері үшін қосымша белгілер 1996 жылғы "Жеке өткелдер (белгілер мен тосқауылдар) ережелерінде" қарастырылған.

Автобус және велосипед белгілері

Кейбір жолдар мен тротуарлар велосипедшілер мен автобустармен ортақ пайдаланылады. Автобус белгісіндегі "жергілікті" деген сөз, осы жолақты тек жергілікті маршрут бойынша жүретін автобустар ғана пайдалана алатынын көрсетеді. Егер "жергілікті" деген сөз көрсетілмесе, жолақты жүргішін қоспағанда, сегізден астам жолаушы тасымалдауға арналған кез келген көлік және жергілікті автобустар пайдалана алады. Мотоцикл белгісі жол белгілерінде көрсетілген жағдайда, жеке мотоциклдер осы жолақты пайдалана алады. Басқа көліктерге жолақтың жанындағы белгілерде басқаша көрсетілмесе, автобус жолына кіруге және жүкті тиеу-түсіру үшін тоқтауға рұқсат етіледі.

Жаяу жүргіншілер аймағының белгілері

Көшелер мен сауда орындары сияқты аудандар "жаяу жүргіншілер аймағы" деп таңбалануы мүмкін. Аймаққа кіру белгілері мен қайталау тақталарында шектеулер толыққанды көрсетілген. Кіру белгілері автобустардың, таксилердің, мүгедектер таңбасы немесе рұқсаты бар жүргізушілердің аймаққа кіре алатынын көрсете алады. Аймаққа кіру белгілерінің мысалдары:

Жүк тиеу орындары мен көлік тұрағы белгілері

Жол белгілері мен жол сызықтары күту шектеулерін көрсетеді. Көшедегі тұрақ орындары нақты бір көлік түріне (мысалы, жалғыз мотоциклдерге немесе автомобильдерге) немесе пайдаланушының белгілі бір санатына (мысалы, рұқсат алушыларға немесе мүгедектер таңбасы барларға) арналуы мүмкін. Тұрақ ақысыз немесе ақылы болуы мүмкін (мысалы, "төле және көрсет" немесе тұрақ метрлері). Тұру мерзіміне шектеу қойылуы және белгілі бір тұрақ орынына қайта оралу үшін ең аз уақыт талап етілуі мүмкін. Егер тақтада апта күндері көрсетілмесе, шектеулер барлық күндері, соның ішінде жексенбі күні де бірдей уақытта қолданылады. Күннің уақыты көрсетілмеген жағдайда, бақылау 24 сағат бойы жүргізіледі. Егер мереке күні бақылаулар жүргізіліп жатқан күнді түйістірсе, тақтада басқаша көрсетілмесе, бақылаулар әдеттегідей қолданылады. Көлемді шаралар өтетін күндері қосымша шектеулер енгізілуі мүмкін.

Ақпараттық белгілер

Ақпараттық белгілер көбінесе тіктөртбұрышты болып келеді және әдетте көк түсті, ал әріптері ақ болады.

Жол жұмыстары және уақытша белгілер

Жол жұмыстары көбінесе үшбұрышты, қызыл жиекті ескерту белгісімен көрсетіледі, ол алда жұмыс жүріп жатқанын хабарлайды. Белгіде қазған адамның суреті бейнеленген. Жол жұмысы аймағында жүргізушілерге бағыттар мен басқа да нұсқаулар көбінесе сары түсті, қара жазуы бар белгілерде беріледі.

Көше атауының белгілері

Құқықтық тұрғыдан алғанда, Ұлыбританияда көше атауларының белгілері жол белгілері ретінде қарастырылмайды, демек, билік органдарына олардың дизайны мен орналасуына қатысты икемділік беріледі. Оларды белгі қойғышқа, қабырғаға, шам бағанасына немесе ғимаратқа орнатуға болады. Мәтін әртүрлі қаріптерде жазылуы мүмкін, бірақ көбінесе жол белгілерінде қолданылатын Transport қаріпі немесе Дэвид Киндерсли жасаған сериф қаріпі қолданылады. Көптеген аймақтарда белгіде жергілікті биліктің атауы, елтаңбасы немесе көшенің пошта индексінің бір бөлігі де көрсетіледі.

Орналасу идентификаторлары

Жол бойындағы нақты жерлерді анықтау үшін түрлі нөмірленген белгілер пайдаланылады. Дәстүрлі түрде, қадамдар қолданылған, бірақ 20 ғасырдың басынан бері олар қолданыстан шықты. Дегенмен, әкімшілік және күтім жұмыстары үшін тас жолдар мен кейбір екі бағытты жолдарға қашықтық белгілеу тіректері мен жүргізушілердің орналасқан жерін көрсететін белгілер орнатылды. Қашықтық белгілеу тіректеріндегі нөмірлер жол жанындағы төтенше жағдай телефондарының нөміріне енгізілген және төтенше жағдай қызметтері оқиға орнын нақты анықтау үшін пайдаланады. Ұялы телефонның пайда болуымен жүргізушілер енді тас жол төтенше жағдай телефон жүйесіндегі орналасқан жер туралы ақпаратты қол жеткізе алмайды, сондықтан 2007 жылдан бері көптеген тас жолдарға жүргізушілердің орналасқан жерін көрсететін белгілер орнатылды. Оларда орналасқан жер және бағыт туралы маңызды ақпарат бар.

Солтүстік Ирландия

Ұлыбританиядағы жол белгілерінің үлгілері, Жол белгілері ережелері мен жалпы нұсқаулар (TSRGD) бойынша белгіленгендей, Англия, Шотландия және Уэльс үшін ғана қолданылады. Бұл ережелер Солтүстік Ирландияға таратылмайды. Солтүстік Ирландиядағы жол белгілері 1997 жылғы «Жол белгілері туралы ережелер (Солтүстік Ирландия)» арқылы реттеледі және Солтүстік Ирландия Парламенті басқарады. Солтүстік Ирландия белгілері Ұлыбританиядағы белгілерге ұқсас, бірақ Ұлыбританияда жасалған өзгерістер Солтүстік Ирландияда бірден енгізілмейді. Мысалы, 1975 жылы TSRGD-ден алынып тасталған, ал Солтүстік Ирландия ережелерінен тек 1979 жылы алынып тасталған, алдында қисылыстарды көрсететін белгі бар. Елдер Жылдамдық бірліктері бойынша жүргізу Ұлыбритания Солтүстік Ирландия сол жақтан миль/сағ.

Корольдік тәуелділіктер

Жол белгілерінің жобалары, Жол белгілері ережелері мен жалпы нұсқаулықтарында (TSRGD) көрсетілгендей, Корольдіктің құзырына бағынатын басқа аумақтарға таратылмайды. Норманд аралдары мен Мэн аралындағы жол белгілері олардың жергілікті заң шығарушы органдарының құзырында болады. Бұл аумақтарда жол белгілерін ТЖКД-да белгіленгендей жасауға ұмтылғанмен, шағын айырмашылықтар кездесуі мүмкін.

Мэн аралы

Тинвальд (Мэн аралы Парламенті) 2003 жылғы Жол белгілері (қолданылуы) ережелері арқылы TSRGD-нің I бөлігін Манкс заңнамасына тікелей енгізді, бірақ осы заңнаманың қалған бөліктерін енгізбеді. Бұл ішінара енгізудің салдарынан, Англия мен Уэльсте 2016 жылға дейін жылдамдық шектеу белгілері жолдың екі жағында орналастырылуы тиіс болса, Мэн аралында мұндай талап болған жоқ. Сол сияқты, Мэн аралында толық тоқтау белгісіне рұқсат етілген, ал Ұлыбританияда 2002 жылдан бері ол тыйым салынған. Шектеусіз белгіні қолдану құқығына қарай өзгеше болады: Мэн аралында ол жылдамдық шегі жоқ екенін білдіреді, ал Джерсиде ол аралдағы жоғары рұқсат етілген жылдамдық – сағатына 40 мильді білдіреді.

Канал аралдары

Гернси мен Джерсиде "Кезекпен өт" деген ерекше белгі бар, ол басымдықсыз жол беруді білдіреді. Бұл әлемнің басқа жерлеріндегі толық тоқтауға дейін баруға ұқсас, бірақ тоқтау міндетті емес.

Джерси

Джерсиде жол белгілері мен жол таңбалары 1968 жылғы «Жол белгілері (Джерси) туралы» жарлықпен реттеледі. Стандартты автобус аялдамасының жол таңбасы (1025-сурет) Джерси жолдарына ақ түспен салынады, сонымен қатар көптеген аялдамаларда аялдама қашасы жоқ кішкентай автобус аялдамасының таңбасы кездеседі. 18-бапқа сәйкес, Инфрақұрылым министрі кішкентай жолдың көлденеңіне сары сызық жүргізуге құқылы. Бұл «жол бер» ережесін көрсетеді, әдетте басқа жерлерде қос ақ пунктирлі сызықтармен көрсетілетіндей. Стандартты «жол бер» үшбұрышы (1023-сурет) сары түспен боялған, тіпті айналма жолдарға жақын ақ «жол бер» сызықтарына жақындағанда да. Тұрақ белгілері айтарлықтай өзгеше. Жүк түсіру алаңдары (1018J-суреті) тауарларды тиеуге және түсіруге мүмкіндік береді және сары түсті тік белгілермен сары түске боялған. Басқа жағдайда тұрақ белгілері «paycard» немесе «Disc» лимиттерін көрсетеді. Бір сары сызық (1017-сурет) 24 сағаттық күту шектеуін білдіреді. Барлық бір бағытты жолдардың соңында көлік құралдарының кіруіне тыйым салу үшін «КІРІС ЖОҚ» деген таңба орнатылады. Z-тұлға белгісі (514-сурет) бекітілген және әлі де қолданылады. Велосипед жолының соңы қызыл жолақпен көк велосипед жолының белгісімен көрсетілуі мүмкін. Джерсиде жол бағдаршамдары француз үлгісін қабылдайды, қызыл-сары фазасы болмайды. Джерсиде жылдамдық шектеу белгілерін орнатуға қатысты талаптар Ұлыбританиядан гөрі кем. 40 миль/сағ қайталайтын белгілер ешқашан қолданылмайды, ал 30 миль/сағ қайталайтын белгілер кейде көше шамдары бар жерлерде қолданылады (Бұл Ұлыбританияда қажет емес). Сонымен қатар, жылдамдық шектеу белгілері жолдың екі жағында орналасуы міндетті емес (сол себепті олар көбінесе бір жағында ғана орналасады).

Гернси

Гернсидегі салмақ шектеу белгілері тоннаның орнына жүз салмақты ("cwt") бірлігін пайдаланады, бірақ 1991 жылы бір cwt дәл 50.8023 кг деп қайта анықталды. Гернси жол белгілері мен жол таңбаларын Альдерни мен Саркқа жүктеді. Сарк велосипедтер мен шаруашылық көліктерінен басқа жол көлігіне рұқсат бермейді. Альдерниде жол таңбалары кейбір жағдайларда өзгеше, бірақ белгілер Гернсидегілермен шамалас. Аймақ Көрсету бағыты Жылдамдық бірліктері Ескерту белгісі стилі 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿 Мэн аралы Мэн аралы сол жақ миль/сағ 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿 Джерси Джерси сол жақ миль/сағ 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿 Гернси Гернси сол жақ миль/сағ 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿 Альдерни Альдерни сол жақ миль/сағ

Шетелдік аумақтар

Шетелдік аумақтар өздері қолданатын белгілерді пайдалануда көбірек дербестікке ие, және олар Ұлыбританияда қолданылатын белгілерден едәуір айырылуы мүмкін.

Акротири мен Декелия

Кипрдегі Акротири және Декелиядағы жол белгілері Қорғаныс министрлігінің бақылауында болады және Кипр Республикасының жол белгілерімен бірдей дизайнды сақтайды. Жылдамдықтар сағатына километрмен, ал қашықтықтар километрмен көрсетіледі. Кейбір белгілер ағылшын, грек және түрік тілдерінде де жазылған.

Ангилья

Ангилья көбінесе Ұлыбританиядағы сияқты жол белгілерін қолданады, бірақ шағын айырмашылықтар бар. Ангильяның жолдары кейде үлкен дренаж арналарын кесіп өтеді, сондықтан көліктер оларды кесіп өту үшін жылдамдығын төмендетуі керек. Осы себепті, аймақтың өзіне тән ерекше тереңдік белгісі бар.

Ассенсия аралы

Ассенсион аралы негізінен Ұлыбританиядағы сияқты белгілерді пайдаланады, бірақ АҚШ-та кең таралған сары диагональді белгілер де осы аралда табылады.

Бермуд аралдары

Бермуд аралдары көбінесе Ұлыбританиядағы стильді қолданады, бірақ кейбір ерекшеліктері бар. Жылдамдық белгілері сағатына километрмен, кейде сағатына мильмен көрсетіледі, және барлық шектеу белгілерінде осы көрсеткіш болады. Ұзақ қашықтықтар әдетте километрмен, ал қысқа қашықтықтар ярдтармен белгіленеді. Биіктік және ені бойынша белгілерде метрикалық және британдық өлшем бірліктерінің екеуі де қолданылады. "Кіруге тыйым" белгілерінде қара түспен "NO ENTRY" деп жазылады, бұл 1965 жылға дейін Ұлыбританияда жиі қолданылған. Жүк көліктеріне салмағына емес, түріне қарай тыйым салынады: тыйым салынған көлік түрлерінің тізімі әдетте "жүк көліктеріне кіруге тыйым" деген жалпы белгімен бірге келеді. Бермуд аралдарында әлі де 1975 жылдан бері Ұлыбританияда қолданыстан шығарылған Z бұрылысы белгісі қолданылады.

Британдық Үнді мұхиты аумағы

Британдық Үнді мұхиты территориясының жол белгілері Америка Құрама Штаттарының Бірыңғай жол қозғалысын басқару құрылғылары жөніндегі нұсқаулығы үлгісімен жасалған.

Кайман аралдары

Кейман аралдарының жол белгілері Ұлыбританиядағы белгілерге ұқсас; басты айырмашылық – кейбір белгілерде АҚШ-тың Бірыңғай жол қозғалысын басқару құрылғылары жөніндегі нұсқаулығынан рұқсат етілген баламалар бар, әсіресе паркинг шектеу белгілері үшін. Жолдың соңы туралы ескерту белгісі – Жол кодексінде АҚШ стандартына сәйкес келетін жалғыз белгілердің бірі, бірақ мектептер маңында қолдануға болатын басқа да АҚШ-тың ықпалындағы белгілер де тізімделген. Іс жүзінде Transport қаріпі қолданылмайды және белгілердің бәрі үлкен әріптермен жазылады. Жаяу өткелдері көбінесе Белиша маягының орнына АҚШ үлгісіндегі белгілермен көрсетіледі.

Фолкленд аралдары

Фолкленд аралдарындағы жол белгілері Ұлыбританиядағыларға ұқсас. Фолкленд аралдарында миналау учаскесін көрсету үшін қосымша жол белгісі қолданылады.

Гибралтар

Гибралтардағы жол белгілері Ұлыбританиядағыларға ұқсас, бірақ жолдың қарсы жағынан қозғалыс екенін көрсету үшін кейбір белгілер кері бұрылған. Гибралтарға тән ескерту белгілері де бар, олардың көпшілігі аумақтың бірегей жануарлар дүниесімен байланысты. Жылдамдық шегі мен қашықтықтар метрикалық жүйеде көрсетіледі, бұл Иберия түбегінің қалған бөлігіне сай келеді. Дегенмен, биіктік және ендік туралы ескерту белгілері мен реттеу белгілері имперлік және метрикалық екі жүйеде де берілген.

Монтсеррат

Монсерраттың жол белгілері Ұлыбританиядағыдай. Кірмеу белгілерінде Багам аралдарында қолданылатын сияқты, ортасынан қызыл түспен "КІРМЕУҒА ТЫЙЫМ" деп жазылған.

Питкэрн аралы

Питкэрн аймағындағы көліктердің басым бөлігі квадроциклдермен қамтамасыз етіледі. Жол белгілері Жаңа Зеландияда қолданылатын үлгілерге негіделген, алайда Жаңа Зеландиядағы жаңарулармен үнемі жаңартылмайды. Питкэрнде Ұлыбританияда да, Жаңа Зеландияда да кездеспейтін ерекше "БАЯУЛАҢЫЗ" деген ақ жазуы бар қызыл сегізбұрышты белгі қолданылады.

Сент-Елена

Сент-Еленадағы жол белгілері Ұлыбританиядағы жол белгілеріне ұқсас.

Оңтүстік Джорджия және Оңтүстік Сандвич аралдары

Оңтүстік Джорджия және Оңтүстік Сандвич аралдары 1985 жылы жеке аумақ болып құрылғанда Фолкленд аралдарының жол жүрісі ережелерін қабылдады. Аралда өте сирек жолдар бар, олардың барлығы да қиыршық тасты және белгіленбеген.

Түркі және Кайкос аралдары

Түркі және Кайкос аралдарында жол белгілері мен ресми көше атауларының жетіспеуі жедел жәрдем көліктерінің уақтылы түрде баратын жеріне жетпеуіне себеп болды, содан бері үкімет жолдарды таңбалау және белгілер орнату бағдарламасын бастады. Жолдар АҚШ және Канададағы сияқты таңбаланады. Жол белгілері Ұлыбританиядағы белгілерге ұқсас, бірақ ескі MUTCD-ның ықпалындағы белгілер, соның ішінде АҚШ үлгісіндегі жылдамдық шектеу белгілері жаңартпастан қалған және әлі де кездеседі. Басты бағыттарды көрсету үшін жасылдың орнына қоңыр белгілер кейде жаңылыс қолданылады. Ресми түрде, басты бағыттар үшін жасыл, ал жергілікті бағыттар үшін ақ түс қолданылады, Ұлыбританиядағыдай. Түркі және Кайкос аралдарында светофорлар жоқ, көптеген қиылыстар айналма жолдар болып табылады.

Виргин аралдары

Виргин аралдарындағы жол белгілері Америка Құрама Штаттарында қолданылатын жол белгілеріне ұқсас. BVI жүргізушілер нұсқаулығында британдық ықпалмен жасалған белгілер тізімделген, бірақ шындығында, орнатылған барлық белгілер FHWA әзірлеген АҚШ-тың Бірыңғай жол қозғалысын басқару құрылғылары жөніндегі нұсқаулығына сәйкес келеді. 2018 жылы Виргин аралдарында жылдамдық шектерін миль/сағат және км/сағат екі бірлікте көрсетуді талап ететін жаңа заң қабылданды.

Ескерту белгісінің стилі

Аумақ Жылдамдық бірліктері Ескерту белгісінің стилі 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Акротири мен Декелия Акротири мен Декелия сол жақта км/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Ангилья Ангилья сол жақта миль/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Ассенсион аралы Ассенсион аралы сол жақта миль/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Бермуда Бермуда сол жақта көбінесе км/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Британдық Үнді мұхиты аумағы Британдық Үнді мұхиты аумағы оң жақта миль/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Кайман аралдары Кайман аралдары сол жақта миль/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Фолкленд аралдары Фолкленд аралдары сол жақта миль/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Гибралтар Гибралтар оң жақта км/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Монтсеррат Монтсеррат сол жақта миль/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Питкэрн Питкэрн аралы сол жақта км/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Сент-Хелена Сент-Хелена сол жақта миль/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Оңтүстік Грузия Оңтүстік Грузия сол жақта миль/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Тристан да Кунья Тристан да Кунья сол жақта миль/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Түркия және Кайкос аралдары Түркия және Кайкос аралдары сол жақта миль/сағ 🏴󠁵󠁳󠁴󠁸󠁿 Виргин аралдары Виргин аралдары сол жақта миль/сағ және км/сағ