Абба Хиллел Сильвер: Американдық равин және сионист лидері

Кіріспе

Польшалық американдық раввин және сионисттік көшбасшы Абба Хиллель Сильвер (28 қаңтар 1893 – 28 қараша 1963) – американдық раввин және сионисттік көшбасшы. Ол Израиль мемлекетінің құрылуына американдық қолдауды ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды, бірақ оның пікірінше, мұндай ел еврейлердің басты мақсаты емес, еврей мұрасын қорғау құралы болуы керек еді.

Өмірбаян

Авраам Сильвер Ресей империясының (қазіргі Литва) бөлігі болған Польшаның Сувалки губернаторлығында, Наумиестиде туған, православие раввиндерінің ұлы және немересі, ол тоғыз жасында АҚШ-қа әкелінді. Жасынан сионист болған ол, он төрт жасында сионисттер жиналысында алғашқы сөзін сөйледі. Нью-Йорк қаласының төменгі шығыс жағындағы мемлекеттік мектептерде және мектептен кейін еврей мектептерінде білім алған ол орта мектептен кейін Еврей одағы колледжіне (HUC) және Цинциннати университетінде оқуға кетті. 1915 жылы HUC класының үздігі және діни қызметкер ретінде тағайындалғаннан кейін, ол қазір Абба Хиллель Сильвер ретінде белгілі, Лешем Шомаим қауымының (қазір Храм Шалом, Уилинг, Батыс Вирджиния) раввині болып қызмет етті. 1917 жылы жиырма төрт жасында ол Кливлендте (Огайо штаты) орналасқан The Temple Tifereth Israel шіркеуінің раввині болды. Бұл елдің ең ірі және ең танымал реформатор қауымдарының бірі болды, онда ол қырық алты жыл қызмет етті. Аба Хиллель Сильвер еңбек құқықтарын, жұмысшының өтемақысын және азаматтық бостандықтарды қолдаудың ертедегі жақтаушысы болды, бірақ оның ең жоғары басымдығы сионизмді құрметтеу мен қолдауды алға жылжыту болды. Ол алдымен реформашыл еврей қауымдарына, содан кейін американдық еврейлерге, содан кейін американдық жұртшылық пен саясаткерлерге, соңында халықаралық қауымдастыққа, әсіресе Біріккен Ұлттар Ұйымына жүгінді. Сильвер Палестинадағы сионисттік жобаларға және Еуропалық еврейлерге бірлесіп қаражат жинау үшін ұйымдастырылған еврейлік науқанның басты спикері болды. 1944 жылы мамыр айында Американың Сионисттік төтенше кеңесінің отырысында Сильвер: «Біздің босқындар мәселесіне артық мән беруіміз қарсыластарымызға: егер сіз құтқару туралы алаңдасаңыз, неге оған назар аудармай, саясатты жиіп тастамайсыз?» деуге мүмкіндік берді. Диаспора еврей мемлекетін әлсіретуі мүмкін, өйткені құтқару мәселесінің шұғылдығы әлемді уақытша шешім қабылдауға итермелеуі мүмкін. Біз негізгі сионисттік идеологияға көбірек мән беруіміз керек» деп мәлімдеді. Сильвер Біріккен Ұлттар Ұйымының алдында 2 қазан 1947 жылы Палестина мәселесін тыңдау кезінде сөз сөйледі, бұл сөзді Израиль үкіметі болашақ мемлекеттің қабылдау сөзі деп атады, Моше Шертоктың 1947 жылы 17 қазанда Израиль үшін жақтау сөз сөйлеуінен екі апта бұрын. Сильвер Біріккен Ұлттар Ұйымының Палестинаны бөлу жоспарын еврей халқы үшін отан құрудың ең жылдам жолы деп қабылдады. Бұл жоспар БҰҰ-да 33 дауыспен 13-ке қарсы мақұлданғаннан кейін, Сильвер былай деп жазды: «Біз Палестинада құрылатын жаңа араб мемлекетіне шынайы достық қолын созамыз. Палестинадағы еврей ұлты араб көршілерімен толық ынтымақтасуға және экономикалық одақ аясында бүкіл Палестинаның прогресі мен өркендеуіне үлес қосуға дайын. Осы тарихи сәтте біз Палестинаның араб халқын және барлық көршілес араб елдерін бейбіт және жемісті ынтымақтастық дәуірінде бізге қосылуға шақырамыз». Аба Хиллель Сильвер Америкадағы сионизмнің жетекші жақтаушысы болды және өзінің бейімделусіз мінезі Ақ үймен қарым-қатынастың нашарлауына және Трумэн әкімшілігінен шеттеуге әкелді, соның ішінде Трумэнның Израиль мемлекетінің құрылуы туралы ұлттық телеарнада хабарлауына. Алайда, Рафаэль Медоффтың жүргізген зерттеулерінен кейін оның Гарри Трумэннің Ақ үйіндегі үстеліне ұрып, шу шығарғаны туралы әңгіме шындыққа сай емес екені анықталды. Еврейлер мен еврей еместердің қолдауын жұмылдыру арқылы және 1948 жылы республикашыл партияның платформасында Израильге қолдау білдіретін бапқа қол жеткізу арқылы Сильвер Трумэнды Израильді қолдаудан және тәуелсіздігін жариялағаннан кейін оны дереу мойындаудан басқа жол қалдырмады. Ұлттық деңгейде танымал оратор және көптеген ғылыми еңбектердің авторы, оның ішінде еврей-христиан қарым-қатынастары тарихына арналған маңызды зерттеулер, Сильвер көптеген еврей және сионисттік ұйымдардың басшысы болды. 1963 жылы 28 қарашада қайтыс болды және Огайо штатының Кливленд Хайтс қаласындағы Мейфилд зиратында жерленді.

Born Abraham Silver in Naumiestis, in the Suwałki Governorate of Congress Poland, a part of the Russian Empire (present day Lithuania), son and grandson of Orthodox rabbis, he was brought to the US at the age of nine. A Zionist from his youth, he made his first speech at a Zionist meeting at age fourteen. Educated in the public schools and after school Jewish schools of New York City's Lower East Side, he left after high school to attend the Hebrew Union College (HUC) and the University of Cincinnati. After graduation as valedictorian of his HUC class and ordination in 1915—and now known as Abba Hillel Silver—he served as rabbi of a small congregation, Leshem Shomayim, now Temple Shalom (Wheeling, West Virginia). In 1917, at age twenty four, he became rabbi of The Temple Tifereth Israel in Cleveland, Ohio, one of the nation's largest and best known Reform congregations, where he served for forty six years. Abba Hillel Silver was an early champion of rights for labor, for worker's compensation and civil liberties, though his highest priorities were to advance respect for and support of Zionism. He canvassed first Reform Jewish congregations, then American Jewry, then the American public and politicians, and last the international community, the United Nations in particular. Silver was a keynote speaker in the Allied Jewish Campaign to raise funds jointly for Zionist projects in Palestine and for European Jewry. At a meeting of the American Zionist Emergency Council in May 1944, Silver argued that ‘our overemphasizing the refugee issue has enabled our opponents to state that, if it is rescue you are concerned about, why don’t you concentrate on that and put the politics aside It is possible for the Diaspora to undermine the Jewish state, because the urgency of the rescue issue could lead the world to accept a temporary solution We should place increased emphasis on fundamental Zionist ideology’. Silver was one of the chief Zionist spokesmen appearing before the United Nations in the Palestine hearings of 2 October 1947 in what the Israeli government says was the future nation's acceptance speech, two weeks before Moshe Shertok made the case for Israel on 17 October 1947. Silver accepted the United Nations Partition Plan for Palestine as the best means to rapidly create a homeland for the Jewish people. After the plan was approved in the UN by 33 votes to 13, Silver wrote:

We extend a hand of genuine friendship to the new Arab state which is to be established in Palestine. The Jewish nation in Palestine will be eager to cooperate fully with its Arab neighbor and to contribute within the framework of the economic union to the progress and prosperity of the whole of Palestine. In this historic hour we call upon the Arab people of Palestine and all neighboring Arab countries to join with us in an era of peaceful and fruitful collaboration. Abba Hillel Silver was a leading proponent of Zionism in America and met with President Truman several times to discuss his views until his uncompromising manner caused friction with the White House, leading to estrangement from the Truman White House, including Truman's appearance on national television to announce the formation of the State of Israel. The story of his pounding on Harry Truman's desk at the White House, however, after much research by Rafael Medoff, has been shown to be untrue. By mobilizing Jewish and non Jewish support and through a relationship with the Republican party that resulted in 1948 in a pro Israel plank in their platform, Silver left Truman no choice but to support Israel and recognize it immediately after it declared its independence. A nationally known orator and author of many scholarly works, including important studies of the history of Jewish Christian relations, Silver also served as head of many Jewish and Zionist organizations. He died on November 28, 1963, and was interred at Mayfield Cemetery in Cleveland Heights, Ohio.