Кіріспе

Корольдік әскери-теңіз флотының эсминдерін қиратушы

HMS Electra – 1930 жылдары Корольдік әскери-теңіз флоты үшін салынған тоғыз E класты эсминдердің бірі. Жава теңізі шайқасында батып кеткен «Электра» Дания бұғазы шайқасы және «Уэльс принці» мен «Репульс» кемелерінің батуы сияқты көптеген теңіз шайқастарының куәсі болды. Кеменің құлғыны 2003 жылы табылған, ал 2016 жылға дейін заңсыз із кесушілермен қатты зақымдалған.

Сипаттама

E класындағы кемелер алдыңғы D класының сәл жақсартылған нұсқалары болды. Олар стандартты жүктемемен және толық жүктемемен сәйкесінше тонна және тонна суды ығыстырды. Кемелердің жалпы ұзындығы 100 метр (329 фут), ені 10 метр (33 фут) және суға бату тереңдігі 4 метр (12 фут) болды. Олар екі Парсонс тісті бу турбинасымен қозғалды, әрқайсысы бір жетекті білікке жалғанған, үш Адмиралтейство үш барабанды қазандықтарымен қамтамасыз етілген буды пайдаланды. Турбиналар барлығы жылдамдыққа жеткізіп, максималды жылдамдыққа қол жеткізді. Электра максималды түрде май отынын тасыды, бұл оған жылдамдығында ауқымды мүмкіндік берді. Кемелердің экипажы 145 офицер және сарбаздық шенеуніктерден тұрды. Кемелерде төрт 45 калибрлі 4,7 дюймдік (120 мм) Mark IX зеңбірегі жеке орналасқан. Әуе шабуылына қарсы қорғаныс үшін олар 0,5 дюймдік Vickers Mark III пулеметін орнату үшін екі төрттік Mark I ұясы болды. E класы су үстіндегі екі төрттік торпедалық аппараттармен жабдықталған, олар торпеда тасыды. Бір тереңдік зарядтағыш және екі лақтырғыш орнатылды; бастапқыда 20 тереңдік заряды тасымалданды, бірақ соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай бұл көрсеткіш 35-ке дейін артты.

Құрылыс және мансап

Ол 1931 жылғы әскери-теңіз бағдарламасының бір бөлігі ретінде 1932 жылғы 1 қарашада тапсырыс берілді. 1934 жылғы 15 ақпанда Хабберндегі Хоторн Лесли кеме құрылыс шебінде суға түсірілді. Кемені салуға кеткен шығын шамамен 300 000 фунт стерлинг (Джейнс), 247 000 фунт стерлинг немесе 253 350 фунт стерлинг (Адмиралтейство жеткізген қару-жарақ және байланыс жабдықтары сияқты заттарды есептемегенде) деп көрсетілген. 1934 жылы қолданысқа енгізілгеннен кейін, ол 5-ші эсминецтер флотилиясына, басқа әпкелерімен бірге, Ұлттық флотқа қосылды. 1935 жылдың қыркүйегінде 5-ші флотилия келесі наурыз айында Ұлттық флотқа оралғанға дейін Абиссиния дағдарысы кезінде Жерорта теңіз флотына ауыстырылды. 1936 жылы «Электра» Испания азамат соғысы кезінде испандық суларда араласпау патрульдік миссиясына жіберілді. 1938 жылы ол Ширнессте күрделі жөндеуден өтті, содан кейін «резервке» қойылды. 1939 жылғы 2 тамызда ол «қайта қолданысқа енгізілді» (резервтен алынды) резервистік кеме экипажымен бірге, ал 1939 жылғы 26 тамызда ол король Георг VI-ның тексеруіне қатысты.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда "Электра" 12-ші эсминец флотилиясына қосылды. 1939 жылдың 3 қыркүйегінде "Электра" 1936 жылы құрылған және неміс су асты кемесі U 30 торпедалаған "Атения" лайнерінің аман қалғандарын құтқаруға қатысты. "Электра" кемесінің капитаны, командир-лейтенант Стюарт Остин "Сэмми" Басс оқиға орнындағы аға офицер болғандықтан, басшылықты өз мойнына алды. Ол эсминецті аймақта су асты кемелерін іздеуге жіберді, ал "Электра", оның бауыр кемесі, шведтік "Southern Cross" яхтысы, норвегиялық "Knut Nelson" жүк кемесі және американдық танкер аман қалғандарды құтқаруға көмектесті. Құтқару жұмысының бір бөлігі ретінде, "Атенияның" медбилік бөлімінде бункерде қалған әйелді құтқару үшін балық аулаушы кеме жіберілді. Кемелердің бірлескен күшімен шамамен 980 жолаушы мен экипаж құтқарылды; тек 112 адам қаза тапты, ал "Атения" келесі күні таңертең батып кетті. "Электраның" келесі міндеті Пентленд-Фирттен конвойды сүйемелдеу болды, сондай-ақ және бірге. Екі күннен астам дауыл кезінде, кеменің алдыңғы бөлігіндегі оқ-дәрі қоймасы бұзылып, палубада сырғып жүрді. Қоймада оқ-дәрілер толы болғандықтан, оны бекіту қажет еді. Біраз уақыттан кейін бірнеше еріктілер бұл ауыр затты тоқтатуға қол жеткізді. 1939 жылдың желтоқсанында Роситта қазандықты тазартқаннан кейін, "Электра" 1940 жылдың сәуіріне дейін конвойларды сүйемелдеу және Батыс жағалауында U- қайықтарын аулауды жалғастырды. Ол сүйемелдеген конвойлардың кейбірі: ON 14, HN 14, ON 16, HN 16, ON 18, HN 18, ON 20 және HN 20.

Норвегия

1940 жылдың сәуір айының басында «Электра» екі конвойды Норвегияға және кері сүйемелдеді. Бірінші сапар, оның ішінде крейсер де болды, оқиғасыз өтті. Екінші сапарда конвойға неміс бомбалаушылары шабуыл жасады. Бұрынғы поляк лайнері жүк тасымалы қызметін атқарды, бірақ конвойдың қалған бөлігі аман-есен жетті. Конвой жеткізілгеннен кейін «Электраға» екі армия офицерін шөл далада тастау тапсырылды. Осы уақыт аралығында «Электра» өзінің 4,7 дюймдік (120 мм) зеңбіректерімен неміс бомбалаушысын атып түсірді. Бірнеше күннен кейін «Электра» екі жылдамдықты жойғышпен (TSDS) мина тазалау жабдығымен жабдықталды. Алайда адмирал сэр Уильям Уитворт кен орындарына тәуекел етуге шешім қабылдады және «Электраны» фьордтың кіреберісін күзетіп, сыртта қалдырды. 24 сәуірде «Электра» Ирландия гвардиясын түсіру үшін Богеннен Нарвикке дейін сүйемелдеді. (Нарвик шайқастарын қараңыз). 8 мамырда «Электра» Скапа-Флоуға қайта оралды. 1940 жылдың 13 маусымында ол Норвегияның Тронхейм қаласына әуе шабуылын жүргізген кезде ұшақ тасымалдағыш кемені сүйемелдеді. Қатты тұман кезінде адмирал «Арк Роялға» ұшақтарды ұшыру үшін желге бұрылуға бұйрық берді. Жоюшы кемелер экраны бас кеменің алдында жебе ұшы пішінде орналасты; «Электра» сол қанатта, ал екіншісі оң қанатта болды. Бұрылу үшін төмен қуатты, қысқа қашықтықтағы радио арқылы «Көк тоғыз, қайталаңыз, Көк тоғыз – жедел сигнал» хабары берілді. «Антилопаның» радиотелеграфисі сигналды қабылдамаған болуы керек, нәтижесінде «Антилопа» бағытын өзгертусіз жалғастырды, ал «Электра» бұрылыс жасады. Кенеттен «Антилопа» пайда болды және «Электраның» бауын кесіп өтті. Тоқтауға уақыт болмады, «Электра» «Антилопаның» кормасын, қозғалтқыш бөлмесінің артындағы каюта палатасын ұрды. «Антилопадан» бір адам зақымдалған аймақтан қашу үшін «Электраның» зәкір тізбегіне көтерілді. Оның бауы қатты зақымдалды, ал «Электра» мен «Антилопаға» Шотландияға баяу жылдамдықпен оралуға төрт күн кетті. Ол тамыз айының соңында Шотландияның Оңтүстік Айршир округінің Трон қаласындағы Ailsa кеме құрылыс компаниясының сарайында жөндеуден өтіп, қайта жабдықталды. Ailsa негізінен салған яхталарымен танымал болды, ал «Электра» - осы уақытқа дейін жүргізген ең үлкен жөндеу жұмысы болды. Мұнда ол бауын жөндеді, сонымен қатар торпедалық аппараттардың артқы бөлігін 3 дюймдік әуеге қарсы (АА) зеңбірегімен ауыстырды және бір 20 мм Оерликонды жеңіл АА платформасына орталықтан орнатты. Сонымен қатар, жөндеу және жөндеу кезінде гардероб жөндеу жұмыстарын басқарған сарай менеджерінің сүйікті командасы болған Глазго Рейнджерс футбол командасының түстеріне боялды. 31 тамызда жөндеуден өткеннен кейін ол Scapa Flow базасында орналасқан 3-ші эсминец флотилиясына қосылды. Оның жөндеуден кейінгі алғашқы тапсырмасы 1-ші миналау эскадрильясының кемелерін, сондай-ақ эсминецтерді сүйемелдеу болды. Осыдан кейін ол HX 84 конвойына шабуыл жасап, қарулы сауда крейсерін және конвойдан бес кемені батырып алған неміс су үсті рейдкерін іздестіруге қатысты. Кейіннен «Электра» конвойдан аман қалғандарды іздеуге қосылды. Желтоқсан айында ол қайтадан патрульдік сапарға шығып, Солтүстік Атлантикаға ұшып кеткен неміс су үсті рейдкерін іздеді. Бұл күшті құраған крейсерлер, жеңіл крейсерлер және эсминецтер «Электра» және Рождество күніне дейін теңізде бір апта өткізгеннен кейін, ол жалған болып шыққанын дәлелдегеннен кейін, Жаңа жыл қарсаңында портқа оралды. Бұл жерде олар кеме капитаны, лейтенант-командир Басс, командир болып тағайындалды және эсминецке ауысты, ал кеме жаңа капитаны, лейтенант-командир Сесил Уэйкфорд Мейді алды, ол батып кеткенге дейін оның капитаны болады. (Коммандер Бус кейіннен 1943 жылы 13 қарашада HMS Dulverton-да қаза тапты.) Бірнеше күннен кейін «Электра» Арктикаға жер үсті рейдкерлерін іздеу үшін жіберілді, Дания бұғазы арқылы қайтып, ауыр теңізде крейсерден жанар май алды. 1941 жылдың алғашқы төрт айында «Электра» негізінен Британ аралдары мен Бристоль каналы айналасында, негізінен суық ауа райында және қатты теңізде конвой жұмыстарын жүргізді. Қаңтар айында SN6 және SN65 операциялары кезінде «Худ» ұрыс крейсерін сүйреп, 1-ші миналау эскадрильясының кемелері Солтүстік бөгетте мина салу үшін қорғаныш жасады. 23 қаңтардан бастап «Электра» операциясы Rubble, бірнеше норвегиялық сауда кемелерінің Швецияның Гетеборг қаласынан қашуына қатысты. Ақпан айында ол екі күн бойы «Клайдтан» өтіп жатқан WS6A конвойын сүйреді; содан кейін ақпанның соңында ол мердігерлердің сынақтары кезінде соғыс кемесін сүйреді. Сапарлардың бірі ХХ 122 конвойына ілесіп, 20 сәуірде Галифакстен шығып, 8 мамырда Ливерпульге келді. Бір жолы ол теңізге құлаған жағалаулық команданың Avro Anson патрульдік ұшағының экипажын құтқарып алды. Наурыз айында «Электра» мен «Инглефилд» неміс ұрыс крейсерлері «Шарнхорст» мен «Гнейзенауды» іздеу үшін соғыс кемесін сүйемелдеді. Мамырдың ортасында «Электра» SN9B операциясына қатысты, 1-ші миналау эскадрильясының кемелерін Солтүстік бөгетке мина салу кезінде сүйемелдеді.

Бисмаркқа аңшылық

Мамыр айының басында британдық Әскери-теңіз күштері неміс әскери кемесі «Бисмарк» Солтүстік Атлантикаға шығуға тырысуы мүмкін деген ескерту алды. Осыған байланысты, «Электра» немістерге қарсы болу үшін Скапа-Флоуға жіберілді. 1941 жылғы 21-22 мамыр күндері түн ортасынан кейін «Электра» «Антилопа», және басқа да эсминецтермен бірге «Худ» пен «Принц Уэльс» кемелерін солтүстікке қарай эскорттап жүрді. Мақсаты – күштер Исландиядағы Хвальфьордта жанармай құйып, содан кейін Дания бұғазын бақылау үшін қайта шығу еді. 23 мамыр күні кешке ауа райы нашарлады. 2055-те «Худ» бортындағы адмирал Ланселот Холланд эсминецтерге: «Егер осы жылдамдықты сақтай алмасаңдар, мен сіздерсіз кетемін. Сіздер ең жоғары жылдамдықпен менің артымнан еріңіздер» деген сигнал берді. 24 мамыр күні таңғы сағат 02:15-те эсминецтерге солтүстікке қарай іздеу үшін белгілі аралықта таралу бұйрығы берілді. Шамамен 05:35-те «Худ» неміс күштерін байқады, ал көп ұзамай немістер британдық кемелерді көріп қалды. 05:52-де атыс басталды. 06:01-де «Худ» «Бисмарктан» келген 38 см (15 дюймдік) снарядты алды, ол кормалық бөлімінде үлкен жарылыс тудырып, кемені екі минут ішінде батырды. «Электра» мен басқа эсминецтер сол кезде шамалы қашықтықта болды. «Худтың» батқанын естіген соң «Электра» дереу сол аймаққа бет алды және «Худ» суға батқаннан екі сағаттан кейін келді. Олар көптеген құтқарылғандарды табуды күтіп, ыстық кофе мен ром дайындады, жаралыларға медициналық көмек көрсету үшін жабдықтарды орнатты, құтқару торларын және арқандарды дайындады, сондай-ақ құтқару жилеттерін палубаға орналастырды, оларды қажет болған жағдайда жылдам тастауға болатын. «Худ» бортында 94 офицер мен 1321 сарбаз болған, олардың арасынан тек үш адам ғана тірі қалды. «Электра» осы үш адамды құтқарып, іздеуді жалғастырды. Біраз уақыттан кейін «Икар» мен «Энтони» да іздеуге қосылды, үш кеме бірлесіп аймақты тірі қалғандарды іздеу үшін қарап шықты. Басқа тірі қалғандар табылған жоқ, тек ағаш сынықтары, қираған заттар, киім-кешек, жеке заттар, бұзылған салдар және құжаттармен толтырылған жәшік табылды. Бірнеше сағат іздеуден кейін олар аймақтан кетіп қалды. Теңіздің мұздай суықта болуына байланысты суда тірі қалу мүмкіндігі минуттармен өлшенді. Суда тірі қалған адамдардың болуы екіталай еді. (Дания бұғазы шайқасын қараңыз). Исландияға құтқарылғандарды түсіргеннен кейін, кеме жанармай құйып, зақымдалған «Принц Уэльсті» Росайтқа эскорттап жүрді. Росайтқа келгеннен кейін теңізшілер көптен күткен қысқа демалысқа шықты. Содан кейін екі апта ішінде «Электра» Скапа-Флоуға, Англияның батыс жағалауына, Ирландияға барды, Дерриде жанармай құйып, Атлантикаға әскер конвойын эскорттап жүрді. Осыдан кейін ол алты аптаға Лондонның Корольдік доктарындағы Грин мен Силли Уэйрде жөндеуден өтті, сонда ол Ширнесске конвойды эскорттап әкелді. Жөндеуден шыққаннан кейін кеме көк, жасыл және сұр түстердің араласуынан тұратын жаңа камуфляж бояуымен әсемделді. Ауладан шыққаннан кейін екі күн өткен соң, ол қайтадан конвойге эскорттап жүрді, «Бомба аллеясы» деп аталатын қауіпті маршрутпен өтті. Конвойға неміс авиациясы қатты шабуыл жасады, бірақ ешқандай шығын болмады. Содан кейін ол Скапа-Флоуға жаңа тапсырма алу үшін барды.

Ресейлік конвой

Скапа-Флоуға келгеннен кейін көп ұзамай ол Арктика конвойлерінің алғашқысына, Совет Одағына бағытталған "Дервиш" операциясына ағатыны қамтылуы үшін тағайындалды. Конвойға алты сауда кемесі, "Электра" эсминцы, үш эсминец және үш траулер сүйемелдеді. Конвой Норвегияның батысынан алыс сақталды және Солтүстік Норвегиядағы неміс базаларын айналып өту үшін кең шеңбер жасады, содан кейін Архангельскке қарай оңтүстікке бұрылды. Ресейге сапарда немесе қайту сапарында (Ресей конвойы QP1) жоғалту болған жоқ – 26 қыркүйекте "Active" эсминцымен, крейсерлермен және 11 сауда кемесімен басталған сапар 10 қазанда Англияға жетті. ("Дервиш" конвойына қараңыз).

Қиыр шығысқа

1941 жылдың 20 қазанында «Электра» экипажы «Принц Уэльс» кемесімен бірге, вице-адмирал сэр Том Филлипс басқаруымен, Қиыр Шығысқа аттанатынын білді. Олардың міндеті – Жапон агрессиясын тоқтатуға арналған жаңа Шығыс флотының ядросын құру еді. Келесі үш күнде олар жабдықтар мен оқ-дәрілерді тиеп алды және Ресей сапары үшін алған паркаларын қайтарып берді. 23 қазанда олар Скапа-Флоудан Гринкокқа, ал 25 қазанда Қиыр Шығысқа қарай жолға шықты. Бұл күш Қиыр Шығысқа жеткенше «G күші» деп, ал кейін «Z күші» деп аталатын болды. Сапардың басында оларға Батыс жағалаулар қолбасшылығынан берілген бірге ілесіп келді. Эсминецтер Ирландияның оңтүстігінде «Принц Уэльс» кемесінен отын алды. Екі күннен кейін тағы бір эсминец, Гибралтар конвойынан бөлініп, «Принц Уэльс» кемесін күзетті, ал «Электра» мен «Экспресс» Азор аралдарындағы Понта-дель-Гардадағы танкерден қайта отын құйды. «Электра» мен «Экспресс» ертесі күні оралғаннан кейін «Геспер» пен «Легион» Гибралтарға аттанды. 2 қарашада үш кеме Фритаунға тоқтады. Оларға жағаға шығуға рұқсат берілді және келесі күні жолға шықты. Жолда отын құйып, 16 қарашада Кейптаунға келді. Экипажға қайтадан жағаға шығуға рұқсат берілді, бірақ баспасөзбен сұхбаттар сияқты бірнеше шаралар жойылды. Олар 18 қарашада Кейптауннан шығып, 28 қарашада Цейлонның Коломбо қаласына келді. Жолда Маврикий мен Адду атоллінде тоқтап, отын құйды. Адду атоллінде «Принц Уэльс» экипажы Корольдік теңіз жаяу әскерлерінің Адду жасағына Рождестволық дастархан дайындады және жағаға таза жеміс-жидек, ет, көкөніс, сыра және теңіз ромы жіберді. 29 қарашада Жерорта теңіз флотынан бөлінген эсминецтері Коломбода қосылды және бес кеме сол күні кешке жолға шықты. Кемелерге Тринкамалиден келген «Репульс» броненосеці қосылды. Содан кейін олар Сингапурге бағыт алды, онда 2 желтоқсанда келді. Олар бірнеше күн жағаға шығып, бұйрық күтті. 1 желтоқсанда сэр Том Филлипс толық адмирал дәрежесіне көтеріліп, Шығыс флотының бас қолбасшысы болып тағайындалғаны жарияланды. Бірнеше күннен кейін «Репульс» мен бірге Австралияға сапарға шықты, бірақ күш кері қайтарылды.

Force Z Сингапурда

8 желтоқсанның таңында Сингапур жапон ұшақтарының шабуылына ұшырады. «Уэльс принсі» мен «Репульс» жауап ретінде зениттік артиллериямен атып жауап берді. Бірде-бір ұшақ түсірілмеді және кемелерге ешқандай зақым келген жоқ. Перл-Харборға жасалған шабуыл және Сиамға жапондықтардың басып кіргені туралы хабар алғаннан кейін, Z күші 8 желтоқсан күні сағат 17:30-да теңізге шықты. Осы кезде Z күшіне «Уэльс принсі» мен «Репульс» кірді, оларды «Электра», «Экспресс», «Вампир» және «Тенедос» эсминдері сүйемелдеді. 9 желтоқсан күні сағат 18:30 шамасында «Тенедос» кемесі отын қорының жеткіліксіздігіне байланысты Сингапурға қайтару үшін бөлінді. Сол түні «Электра» солтүстікте жарық шашылғанын байқап, хабарлады. Бұл британ күштерінің оңтүстік-шығысқа бұрылуына себеп болды. Жапон ұшағының өз кемелеріне қателікпен түсірген жарығынан жапон күштері де солтүстік-шығысқа бұрылды. Осы сәтте екі күш арасындағы қашықтық шамамен 8 шақырымды құрады. Сағат 20:55-те адмирал Филипс операцияны тоқтатып, күшті Сингапурға қайтуға бұйрық берді. Қайтып келе жатқанда, оларды жапондық I 58 суасты қайығы байқап, хабарлады. Келесі күні, 10 желтоқсан таңында, Куантанға жапондықтардың қонғандығы туралы хабар алды және «Экспресс» аймақты тексеруге жіберілді, бірақ ештеңе таба алмады. Сол күні түстен кейін «Уэльс принсі» мен «Репульс» Сайгондағы 22-ші әуе флотилиясына қарасты 85 жапон ұшағымен Куантан маңында батырылды. («Уэльс принсі» мен «Репульстің» батуына қараңыз). «Репульс» 20 минут ішінде бес торпедадан батырылды, ал «Электра» мен «Вампир» «Репульс» кемесінен аман қалғандарды құтқаруға кірісті, ал «Экспресс» «Уэльс принсі» кемесінен аман қалғандарды құтқарды, ол шабуылдан кейін баяу батып кетті. «Электра» радиохабар арқылы «Репульс» пен «Уэльс принсі» кемелерінің батқанын және адмирал Том Филлипстің олармен бірге суға кеткенін хабарлады. Тіпті құтқарылғаннан кейін де, «Репульс» кемесінен аман қалғандар «Электрада» әрекеттік бекеттерде кезекке тұрып, «Электра» теңізшілерін көбірек аман қалғандарды құтқаруға жіберді. Атап айтқанда, «Репульс» артиллериялық кемелері «X» және «Y» 4,7 дюймдік зениттік қаруларын иеленді, ал «Репульс» кемесінің тіс дәрігері «Электраның» медициналық тобына жараланғандарға көмектесті. Барлығына жуық 1000 аман қалған құтқарылды, олардың 571-ін «Электра» құтқарып алды, кейбіреулері үш айдан кейін британдықтар тапсырғаннан кейін Малайя мен Голландтың Шығыс Индиясында тұтқындалды, ал кейбіреулері Үнді мұхитында және Жава теңізіндегі шайқаста жапондықтар батырған британдық кемелерде жоғалды. «Электра» және басқа эсминдер аман қалғандарды Сингапурға тастап, отын құю және оқ-дәрілерін толықтыру үшін оралды.

Ява теңізіндегі шайқас және жеңіліс

1942 жылдың 26 ақпанында «Электра» Сурабаяға Танжунг-Приоктен келді, бірге «Юпитер» және «Энкоутер» эсминдерімен, сондай-ақ «Лаоколь» голландтық жеңіл крейсерімен. , , және HMAS Hobart Танжунг-Приокта қалды. 27 ақпанда шабуыл тобы Сурабаядан шықты, үш британдық эсминец алда, ортада «Электра», сол жақта «Юпитер» және оң жақта «Энкоутер»; олардан кейін голландтық крейсер , , «Хьюстон», HMAS Perth және HNLMS Java; соңынан екі голландтық және төрт американдық эсминец. (Жава теңізі шайқасын қараңыз.) Сол күні түстен кейін олар жаумен байланыс орнатты. «Электра» алғашқы шайқаста снарядтар мен торпедалардан қашуға тырысты. 17:15-те «Эксетер» бір оққа ұшырады, нәтижесінде қару орналысы қирады, содан кейін қазандық бөлімінде жарылыс болды, ол жылдамдығын жоғалтты. 17:25-те «Эксетердің» қиын жағдайда екенін көрген «Электра» «Эксетердің» қашуына көмектесу үшін қалған екі британдық эсминецтің соңынан жау кемелеріне қарай бет алды. Жапондық жеңіл крейсер «Цинцудан» келген оқтардан бірнеше рет шабуылға ұшырағаннан кейін «Электра» жауап берді, «Цинцуға» және «Асагумо» эсминеціне бірнеше рет соққы берді, оның қозғалтқыштарын істен шығарды, сондай-ақ «Минегумо» және «Токицуказе» эсминецтеріне де соққы берді. Осы қақтығыс барысында «Электра» бірнеше оққа ұшырады, нәтижесінде А және Х қару орналыстары бұзылды, алдыңғы бөлігіндегі электр жүйесі зақымдалды, барлық байланыс үзілді, іздеу шамдарының платформасы қирады, қазандық бөлімі зақымдалды және басты бу құбыры жарылды. «Электра» тоқтады, торпедаларын атып, сол жаққа қарай иеленді. «B» қару орналысының астында өрт шыққаннан кейін және «Y» қару орналысының оқ-дәрісі бітіп қалғаннан кейін кемені тастап кетуге бұйрық берілді. Бір ғана тірі қалған кит қайығы жараланғандарды тиегеннен кейін қашып кетті, бірақ көп ұзамай снарядтан қирады. 1942 жылдың 27 ақпанында түстен кейін ол батты, мұртымен алға қарай, White Ensign әлі де желбіреп тұрды.

Тірі қалғандар

Сол түні, сағат 0235-те. 28 ақпан күні таңертең кемедегі 173 адамның 54-і аман қалған, оларды АҚШ-тың S 38 субмаринасы жинап алып, Сурабаяға жеткізді. Су асты кемесі суға шығып, аман қалғандардың ортасына түскенде, олар оның достарынан немесе жауларынан екеніне көз жеткізе алмады. Тірі қалғандардың бірі су асты кемесі достық екенін анықтады, өйткені оның "Адмиралтейство" типіндегі якорі болды; және сол кезде тек АҚШ-тың су асты кемелері ғана осы типтегі якорьді пайдаланды. Тірі қалғандардың бірі, Фредерик Артур Касл, субмаринада қайтыс болды. Голландиялық ауруханада емделгеннен кейін 42 аман қалған адам аралдар арасында жүретін General Verspijck пароходымен Австралияға жеткізілді, онда олар 10 наурызда келді. Бір аман қалған адам Сурабаядағы ауруханада көз жұмды, ал тағы 10 адам ауыр жағдайда ауруханада қалды, олар жапондық соғыс тұтқындарына айналды. 3 адам тұтқында қайтыс болды: Стоккер Сидни Томас Иглстоун, Телеграфшы Гарри Ланселот Френд және жетекші теңізші Чарльз Генри Палмер. Төрт күннен кейін жапондық эсминец тағы 6 аман қалғанды жинады, олардың 19-ы алғашқы салға ілініп немесе оған жабысуға тырысқан. Олардың 4-і тұтқында қайтыс болды: Стоккер старшинасы Джозеф Эдвард Дэвис, Әдемі теңізші Томас Джозеф Хьюз, Әдемі теңізші Джеймс Джордж Эрнест Пейсфулл және бас старшинасы, машина бөлімінің инженері Сэмюэл Роберт Рой Вуд. Соғыстан тек 2 адам аман қалды: лейтенант Стюарт Александр Круден және Әдемі теңізші Эверитт Альберт "Эдди" Скеррит. Кем дегенде 21 аман қалған адам 1942 жылдың 25 мамырында SS Ceramic кемесімен Сиднейден, Жаңа Оңтүстік Уэльстен Норфолкке, Вирджинияға (Жаңа Зеландия және Панама каналы арқылы), 1942 жылдың 25 шілдесінде Нью-Йоркке, ал 14 тамызда Галифаксқа, Новая Шотландияға және Ливерпульге жол тартты. (Ceramic сол жылдың соңында жоғалып кетті, 656 адамның ішінде тек біреуі ғана аман қалды.) Басқалары 2 жылға дейін Австралия Корольдік теңіз күштеріне қосылды. Австралиядағы ауруханада біраз уақыт емделгеннен кейін, аман қалғандардың кем дегенде біреуі, Торпедалық қарулар лейтенанты Тимоти Джон Кейн, Нанкин лайнерімен Сейлонға, содан кейін Ұлыбританияға аттанды. Жолда Нанкин неміс рейдери "Тор" көмекші крейсерінің шабуылына ұшырап, батты. Жеті апта Регенсбургта болған аман қалғандар жапондықтарға тапсырылды және соғыс аяқталғанша жапондық тұтқын лагерінде уақыт өткізді. 1947 жылдың 29 наурызында Корольдік теңіз күштерінің базасындағы Санкт-Джордж шіркеуіне "Электра" экипажына арналған витраж орнатылды.

Ауасы құлаған

2003 жылғы 19 тамызда "Электра" кемесінің құлау қалдықтары табылған. Ол шамамен 49 метр тереңдікте, сол жағына қарай қисайып жатыр және балық аулау торларымен жартылай жабылып қалған. 2016 жылы экспедиция осы жерді зерттеген кезде, кеме қалдықтарына заңсыз іздеушілер көп зиян келтіргені анықталды.