Кіріспе

Антибиотикалық дәрі-дәрмек

Тикарциллин – карбоксипенициллиннің бір түрі. Оны клавуланатпен бірге тикарциллин/клавулан қышқылы ретінде сатуға және қолдануға болады. Бұл пенициллин болғандықтан, ол β-лактам антибиотиктерінің кең класына жатады. Оның негізгі клиникалық қолданысы – грам-теріс бактерияларды, әсіресе Pseudomonas aeruginosa және Proteus vulgaris бактерияларын емдеу үшін қолданылатын инъекциялық антибиотик ретінде пайдалану. Сондай-ақ, ол Stenotrophomonas maltophilia инфекциясын емдеуге қабілетті сирек антибиотиктердің бірі. Ол ақ немесе ашық сары түсті ұнтақ түрінде ұсынылады. Суда жақсы ериді, бірақ қолдану алдында ғана еріту керек, себебі ол ыдырайды. Ол 1963 жылы патенттелген.

Әрекет ету механизмі

Тикарциллиннің антибиотикалық қасиеттері, бактериялар бөлінуге тырысқанда жасуша қабырғасының синтезі кезінде пептидогликанның байланысын болдырмау қабілетінен туындайды, бұл жасуша өліміне әкеледі. Тикарциллин, пенициллин сияқты, β-лактамазалармен ыдыратылатын β-лактамалық сақинаны қамтиды, нәтижесінде антибиотик белсенділігін жояды. Сондықтан, β-лактамазаларды өндіре алатын бактериялар β-лактамалық антибиотиктерге төзімді болады. Тикарциллин, ортақ β-лактамалық сақинаға байланысты, пенициллинге аллергиясы бар пациенттерде реакция тудыруы мүмкін. Тикарциллин көбінесе клавулан қышқылы (ко-тикарклав) сияқты β-лактамаза ингибиторымен бірге қолданылады.

Басқа қолданыстар

Молекулалық биологияда тикациллин бактерияларға маркерлік гендердің сіңуін тексеру үшін ампициллинге балама ретінде қолданылады. Ол ампициллиннің ортада ыдырауынан туындайтын спутниктік колониялардың пайда болуын болдырмайды. Сонымен қатар, өсімдік молекулалық биологиясында өсімдік жасушаларына гендерді жеткізуге қолданылатын Агробактериумды өлтіру үшін де пайдаланылады.

Дозалау және қолдану

Тикарциллин ауыздан сіңірілмейді, сондықтан оны тамырға немесе бұлшық етіне инъекция арқылы салу керек.

Синтез

Карбенициллин клиникада негізінен оның төмен уыттылығы және Pseudomonas тұқылына жататын сезімтал түрлерге байланысты зәр жолдарының инфекцияларын емдеудегі пайдалылығы үшін қолданылады. Оның төмен тиімділігі, нашар ауыздық сіңірілуі және бактериялық бета-лактамазаларға сезімталдығы оны осы кемшіліктері жоқ препараттармен алмастыруға мүмкіндік береді. Бұл жарыстағы басты талапкер – тикарициллин. Оның пайда болуы еківалентті күкірт атомының винил тобына шамамен тең екендігіне байланысты болды (мысалы, метиопропамин, суфентанил, пизотилин және т.б.). Бір синтез 3-тиенилмалоникалық қышқылының монобензил эфирін жасаудан, оны SOCl2 көмегімен қышқыл хлоридіне айналдырудан және 6-аминопенциллин қышқылымен (6-АПҚ) конденсациялаудан басталды. Гидрогенолиз (Pd/C) тикарициллин синтезін аяқтады.