Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді композиторы
Indian composer
Харикесаналлур Мутиа Бхагаватар (15 қараша 1877 – 30 маусым 1945), көбінесе Мутиа Бхагаватар деп танылады, Карнатикалық классикалық музыканың 20 ғасырдағы белгілі композиторларының бірі. Ол шамамен 20 рага да жазған.
Harikesanallur Muthiah Bhagavatar (15 November 1877 – 30 June 1945), commonly known as Muthiah Bhagavatar, is one of Carnatic classical music's famous twentieth century composers. He also created about 20 ragas.
Ерте өмір
Мутхиа 1877 жылғы 15 қарашада Британдық Үндістанның Тирунелвели ауданындағы шағын Харикесаналлур ауылында, бай тамил брахман отбасында дүниеге келді. Әкесі музыканттарды қолдағандықтан, ол өте ерте жасынан музыкаға бейімделді. Алты жасында әкесі қайтыс болған соң, анасының інісі М. Лакшмана Сури оның біліміне жауапкершілікті алып, Мутиаға санскрит және Веданы үйретті. Дегенмен, Мутианың музыкаға деген құштарлығы оны он жасында туған қаласы Тамил Надудағы Харикесаналлурды қалдырып, ұстаз іздеуге итерді. Ол Тируварур қаласында Падинаиндумандапа Самбасива Айер деген дарынды ұстазды тапты, ол Мутианың музыкалық қабілетін таныды. Самбасива Айер – 1934 жылы Мадрас музыка академиясының құрметті «Сангита Каланидхи» сыйлығын алған, оның замандасы Т. С. Сабеса Айердің әкесі болды. Самбасива Айермен өткізген тоғыз жылда Мутиа осы қабілетін жетілдіріп, Хариката Видван ретінде танылды. Оның керемет дауысы мен танам әндерін шебер орындауы оны сол дәуірдегі ең ізделіс артістердің біріне айналдырды. Ол Сейтур заминіндегі Астана видван және М. С. Суббулакшмидің алғашқы гуруы болды. Оның туысы Венкатарама Айер Жоғарғы Сот судьясы болған, сондай-ақ 1944 жылы «Сангит Каланидхи» сыйлығына ие болды.
Muthiah was born on 15 November 1877, in Harikesanallur, a small village in the Tirunelveli district of British India, into an affluent Tamil Brahmin family. He was exposed to music from a very early age, as his father was a patron of musicians. He lost his father at the young age of six years, when his maternal uncle M. Lakshmana Suri took over the responsibility for his education, initiating Muthiah into Sanskrit and Vedic studies. However, the love of music that had been implanted in him led Muthiah to leave his hometown of Harikesanallur, Tamil Nadu when he was only ten years in search of a teacher. He found the gifted teacher Padinaindumandapa Sambasiva Iyer at Tiruvarur, who recognised Muthiah's talent for music. Sambasiva Iyer was the father of T. S Sabesa Iyer, a contemporary who also went on to win the prestigious Sangeetha Kalanidhi award from the Madras Music Academy in 1934. During the nine years he spent with Sambasiva Iyer, Muthiah cultivated this talent and made his name as a Harikata Vidhwan. His rich voice and excellent tanam singing made him one of the era's most highly coveted concert artists. He was Asthana vidvan in seithur zamin and first guru of M S Subbulakshmi. His cousin Venkatarama Iyer was a Supreme Court Judge as well as recipient of Sangeet Kalanidhi award in 1944.
Композитор
Оның өзіне еңбегімен 400-ге жуық музыкалық шығарма жатады, бұл Тринитиден кейінгі композиторлардың арасындағы ең ірі көрсеткіш, оларға Варнамның көптеген түрлері, сондай-ақ Критистер мен Тилланалар кірді. Әндер индуист құдайлар пантеонының және оның қолдаушыларының тақырыптарында болды. Ол оларды төрт тілде жазды: телугу, тамил, санскрит және каннада. Осы ұлы композиторға бүгінгі күнге дейін сақталған Рагамдардың қатарында Виджайсарасвати, Карнаранджани, Будхаманохари және Нирошта бар. Ол сондай-ақ Шанмукхаприя мен Моханакальяниды танымал етті. Бір күні, батыстықтарға ұнайтын музыка жаза аласыздар ма деп сұрағанда, ол ағылшын ноталарын жазды (кейін Мадурай Мани Айер оларды танымал етті). 1934 жылы Мутиа С. Саундараражаға тиесілі болған Тамил Наду киностудиясы үшін музыка жазды, олардың «Лавакуса» фильміне, ол «Уттара Рамаянаға» негізделген. Багаватхар бастапқыда өте тартынды, бірақ кейін Мадрастың жас мердігері Равал Кришна Айер оны көндірді. Мутиа фильм түсіріліп жатқан Ранжит студиясына сапар шекті. Ол фильм үшін 63 ән жазды, нәтижесінде фильм «Сангита Лавакуса» деп аталды.
He has to his credit almost 400 musical compositions, the largest among the post Trinity composers, that included many different types of Varnams as well as Kritis and Thillanas. The songs were on a number of the Hindu pantheon, his patrons. He composed them in four languages – Telugu, Tamil, Sanskrit and Kannada. Some of the ragams that owe their existence today to this great composer include Vijaysaraswathi, Karnaranjani, Budhamanohari and Niroshta. He also popularised Shanmukhapriya and Mohanakalyani. When someone asked if he could compose something that would appeal to Westerners, he composed the English notes (later popularised by Madurai Mani Iyer). In 1934, Muthiah composed music for Tamil Nadu Talkies then owned by S. Soundararaja for their Lavakusa, a film based on the Uttara Ramayana. Bhagavathar initially was very reluctant but was later persuaded by Raval Krishna Iyer, a budding contractor of Madras. Muthiah travelled to Bombay where the film was being made at the Ranjit Studios. He composed 63 songs for the film resulting in the film being renamed as Sangeetha Lavakusa.
Суретші
Ол "Читравина" және "Мридангам" аспаптарын шебер ойнай білді. Музыкалық қабілеттерінен өзге, оның теориялық білімі де кең болды. Ол музыка теориясы бойынша "Сангита Калпа Драм" атты еңбек жазды және Музыка академиясында музыка тану бойынша лекциялар оқыды. Ол Үндістанда докторлық дәрежесін алған тұңғыш музыкант болды, 1943 жылы Керала университеті оның тамил тіліндегі еңбегі үшін оған D. Litt. дәрежесін берді. Сонымен қатар, ол 1939 жылы Тривандрумда ашылған "Свати Тирунал" музыка академиясының алғашқы директоры болды. Мүтхайя Бхагаватар "Тягараджа Виджая Кавья" атты санскрит поэмасының авторы. Раманатапурам Шанкара Сивамнан тәлім алған Т. Н. Сешагопалан: "Ол Тируанантапурам ғибадатханасында намаз уақытында нагашвара видванның ойнауын енгізген алғашқы адам болды" деді. Ол ұлы патша секілді өмір сүрді, бірақ байлығындай жомарт болды. Оның шығармаларын тарату мақсатында оның ұрпақтары құрған "Харикесанджали" қоры құрылды.
He was adept at playing both the Chitraveena and Mridangam. In addition to musical talents, his theoretical knowledge was also vast. He wrote a treatise on musical theory, Sangita Kalpa Drumam, and regularly gave lectures on musicology at the Music Academy. He was the first musician to be awarded a doctorate in India when the Kerala University awarded him the D. Litt. for his Tamil treatise in 1943. He was also the first principal of the Swati Tirunal Academy of music started in Trivandrum in 1939. Muthiah Bhagavatar has also authored a Sanskrit poetic work called Tyagaraja Vijaya Kavya. T. N. Seshagopalan, who was taught by Ramanathapuram Sankara Sivam, a disciple of Muthiah Bhagavathar, said "He was also the first to introduce the practice of nagaswara vidwans playing during the puja time at the Thiruvananthapuram temple." He lived like a great king, but was as magnanimous as he was rich. The Harikesanjali Trust (promoted by his descendants) has been established to propagate his compositions.
Марапаттар мен мадақтамалар
Майсур махаражасын өте әсерлі қалдырған ол Майсур сарайының музыканты болып тағайындалды. Оған Майсур махаражасы Кришна Раджа Вадияр IV демеушілік етті. Майсурда ол Водеяр әулетінің қамқоршысы – Чамундешвари қадірлі құдайына арнап 115 криттис шығарды. Кейіннен Мулам Тирунал махаражасы оны Траванкор сарайына шақырды, онда ол Сватитирунал криттилерін зерттеп, «Сангита Калпадрума» атты кітап жазды, осы кітабы үшін оған құрметті докторлық дәреже берілді. Мутиа Бхагаватхар Мадрас музыка академиясының жылдық конференциясының алғашқы президенті болды және 1930 жылы Карнатик музыкасының ең беделді сыйлығы – «Сангита Каланидхи» атағымен марапатталды. 1942 жылы ол Керала университетінен құрметті докторлық дәреже алды.
Having impressed the Maharaja of Mysore, he was appointed court musician at Mysore. He was patronized by the Maharaja of Mysore Krishna Raja Wadiyar IV. At Mysore he composed 115 kritis in Kannada in praise of Goddess Chamundeshwari, the patron goddess of the Wodeyar dynasty. Later he was invited to the court of Travancore by the Maharaja Mulam Tirunal where he studied Swatitirunal kritis and wrote the book Sangeeta Kalpadruma, which won him an honorary doctorate. Muthiah Bhagavathar was the first President of the Annual Conference at the Madras Music Academy and was awarded the most prestigious award in Carnatic music, Sangeetha Kalanidhi title in 1930. He was conferred with an honorary doctorate by University of Kerala in 1942.
Мұра
1945 жылы қайтыс болған кезде Мутхейя Бхагаватр 400-ден астам критти жазды және көптеген хиндустани рагаларын (мысалы, "Сохини" – карнатик музыкасында Хамсананди және Сааранг Малхар) енгізу арқылы карнатик музыкасының тұтас бейнесін өзгертті, сондай-ақ өзінің шамамен 20 жаңа рагасын жасады. Ол "Буванешвария" сияқты шығармаларымен және шәкірттері арқылы мұрасын сақтап қалды, олардың ең белгілісі – Мадурай Мани Айер. Мутхейя Бхагаватрдың музыкалық мұрасы оның немересі, венадағы сарапшы Смт. Ругмини Гопалакришнан арқылы жалғасуда.
When he died in 1945, Muthiah Bhagavatar had written over 400 kritis and changed the entire landscape of Carnatic music by introducing many Hindustani ragas (for example "Sohini" which is Hamsaanandhi in carnatic and Saarang Malhar) and creating approximately 20 new ragas of his own. He ensured that his legacy would live on with such compositions as Bhuvanesvariya and also through his disciples, the most famous of which was Madurai Mani Iyer. Muthiah Bhagavatar's legacy of music lives on in his granddaughter, veena expert Smt. Rugmini Gopalakrishnan.