Тeton қақпасы: Уақыттан тыс жартастар мен екі мұхиттың тоғысуы

Кіріспе

Тетон даласы Вайоминг штатында (АҚШ) орналасқан. 1964 жылы құрылған Тетон даласы Бриджер-Тетон ұлттық орманның ішінде орналасқан және 585 238 акр (2370 км²) аумақты құрайды. Даланың солтүстігінде Йеллоустоун ұлттық паркі, батысында Гранд-Теттон ұлттық паркі және Джон Д. Рокфеллер кіші ескерткіш саябағы жатыр. Шығысында Уошаки жабайы аймағы, ал оңтүстігінде Бриджер-Тетон ұлттық орманның қалған бөлігі орналасқан. Тетон даласы 81 000 км² аумақты қамтитын Үлкен Йеллоустоун экожүйесінің бір бөлігі болып табылады. Тетон даласының ерекшеліктерінің бірі – АҚШ-тың 48 штатындағы ең шалғай орналасқан жер (кез келген жолдан ең алыс). Бұл жер Бриджер көлінің жанында, Торофэр және Йеллоустоун өзендерінің қосылған жеріне жақын, USFS Hawk's Rest Ranger стансасынан көп алшақтамай орналасқан. АҚШ-тың жабайы аймақтарында моторлық және механикалық көлік құралдарын, соның ішінде велосипедтерді пайдалануға тыйым салынған. Кемпинг пен балық аулауға тиісті рұқсат болған жағдайда рұқсат берілсе де, 1964 жылғы Жайлаушылық туралы заңға сәйкес, жолдар мен ғимараттар салынбайды, сондай-ақ ағаш кесуге және кен өндіруге рұқсат жоқ. Ұлттық орман және Жерді басқару бюросының аймақтарындағы жабайы аймақтарда маусымдық аң аулауға да рұқсат етіледі. Континенттік бөлініс дала арқылы өтетіндіктен, биіктіктер жоғары, ал Юнтс шыңы (3708 м / 12 165 фут) ең биік нүктесі болып табылады. Солтүстік Америкадағы ең қызықты гидрологиялық ерекшеліктердің бірі – Тетон даласындағы Екі мұхит асуындағы Континенттік бөліністе орналасқан. Бұл кең, көлбеу, батпақты асу Тынық мұхитының суларын, Жылан және Колумбия өзендері арқылы Тынық мұхитына ағып түсетін Тынық мұхитының бастауын, және Атлант мұхитының суларын, Йеллоустоун, Миссури және Миссисипи өзендері арқылы Атлант мұхитына ағып түсетін Атлант мұхитының бастауын бөліп тұрады. Екі мұхит асуында, дәл Континенттік бөліністе, Солтүстік Екі мұхит сағасы Екі мұхит үстіртіндегі су алабынан ағып түсіп, суларын Тынық мұхиты және Атлант мұхиты сағалары арасында бөліп береді. Бұл жер Сулардың айырылысы деп аталады және 44°02.576′N, 110°10.497′W координаталарында орналасқан. Осы нақты жерде су Континенттік бөліністі жауып тұрады, сондықтан балық Тынық мұхитынан Атлант мұхитының су алабына жүзе алады. Тетон даласында 725 км-ге жуық жаяу серуендеуге арналған жолдар бар, олардың барлығы қара аюлардың мекендейтін жерлерінен өтеді. Мұнда қара аю, қасқыр, пума, сусар, бұғы, қасқыр, бұқа, бигхорн қойы және сирек кездесетін қасқырлар тобын кездестіруге болады. Далада кем дегенде 75 түрлі сүтқоректі жануарлар бар, олардың ішінде бобр, койот, бобкат, норка, мысық, өзен сусар, мармот және пика сияқты жануарлар бар. Аққабақ, алтын бүркіт, соқыр, соу, сойқы, құсбақа және қаз – бұл далада кездесетін 300-ден астам түрлі құстардың бірнеше ғана мысалы. Сонымен қатар, мұнда 30 түрлі балық бар, оның ішінде бірнеше сортты ащы балық та бар. Орманның құрамында лоджполь қарағайы, белокопчатый қарағай және қарағай мен шыршаның түрлері сияқты жүздеген түрлі ағаштар мен өсімдіктер өседі. Ашық далаларда және өзендердің бойында жусан және саз өседі. Бұл жабайы аймақтың кейбір бөліктері сирек зерттеледі, ол Йеллоустоун ұлттық паркінің ең шалғай орналасқан бөлігімен шектеседі және оңтүстік және батыс шекарасында кіруге шектеулі мүмкіндіктер бар. Ауа райы да даланың жағдайына әсер етеді, көктемде және жаздың басында сирек, бірақ күшті найзағайлар болады. 1987 жылы өте сирек кездесетін, биік жерлерден соққан торнадо, Тетон-Йеллоустоун торнадосы деп аталды, 32 км ұзындығы және 3,2 км ені бар аумақты қиратты. Келесі жылы, 1988 жылғы Йеллоустондағы өрттер даланың орманды бөліктерінің жартысына жуығына елеулі зиян келтірді. Бұл өрттер дала экожүйесін жақсартты, өлі және құрғақ ағаштардың мөлшерін азайтып, шыршаның тұқымдарын өсіруге көмектесіп, бұғы және қасқыр сияқты жануарлар үшін жайылым мүмкіндіктерін арттырды.

Teton Wilderness is located in Wyoming, United States. Created in 1964, the Teton Wilderness is located within Bridger Teton National Forest and consists of 585,238 acres (2,370 km2). The wilderness is bordered on the north by Yellowstone National Park and to the west by Grand Teton National Park and the John D. Rockefeller Jr. Memorial Parkway. The Washakie Wilderness is to the east and the remainder of Bridger Teton National Forest is to the south. The Teton Wilderness is a part of the 20 million acre (81,000 km2) Greater Yellowstone Ecosystem. Among many other features, Teton Wilderness is notable for having the most remote location (farthest from any road) of any place in the contiguous 48 states of the US. This location occurs very close to Bridger Lake, near the confluence of the Thorofare and Yellowstone Rivers, not far from the USFS Hawk's Rest Ranger Station. U. S. Wilderness Areas do not allow motorized or mechanized vehicles, including bicycles. Although camping and fishing are allowed with proper permit, no roads or buildings are constructed and there is also no logging or mining, in compliance with the 1964 Wilderness Act. Wilderness areas within National Forests and Bureau of Land Management areas also allow hunting in season. With the Continental Divide running through the wilderness, altitudes tend to be lofty with Younts Peak (12,165 ft./3708 m) being the highest point. One of the most interesting hydrological features in North America occurs at the Continental Divide at Two Ocean Pass within the Teton Wilderness. This wide, gentle, marshy pass separates the headwaters of Pacific Creek, which flows Westerly to the Pacific Ocean via the Snake and Columbia Rivers, and Atlantic Creek, which flows Easterly to the Atlantic Ocean via the Yellowstone, Missouri, and Mississippi Rivers. At Two Ocean Pass, exactly on the Continental Divide, North Two Ocean Creek flows down from its drainage on the side of Two Ocean Plateau and divides its waters between Pacific Creek and Atlantic Creek. This spot is known as Parting of the Waters, and occurs at 44° 02.576'N, 110° 10.497'W. At this exact spot, water actually covers the Continental Divide such that a fish could safely swim from the Pacific Ocean to the Atlantic Ocean drainages. The Teton Wilderness has 450 miles (725 km) of hiking trails, all of which pass through prime grizzly bear habitat. Black bear, wolverine, cougar, moose, elk, mule deer, pronghorn, bison, bighorn sheep and the elusive wolf packs are all found here. At least 75 other mammal species exist in the wilderness including beaver, coyote, bobcat, mink, porcupine, river otter, marmot and pika. Both bald and golden eagles as well as falcons, owls, osprey, sandhill crane and geese are just a few of the 300 different species of birds in the wilderness. 30 different species of fish are known to exist as well including several varieties of cutthroat trout. The forest has hundreds of species of trees and plant life such as lodgepole pine, whitebark pine and varieties of spruce and fir. Sagebrush and willows are found in the open fields and along streams. This wilderness is infrequently visited in some areas, borders on the most remote section of Yellowstone National Park and has only a few limited access points along the southern and western border. Weather can be a factor in the wilderness with infrequent but severe thunderstorms in the spring and early summer. In 1987, a very rare high altitude tornado, called the Teton–Yellowstone tornado, destroyed an area of 20 miles (32 km) long and 2 miles (3.2 km) wide. The following year, almost half the forested sections of the wilderness were greatly impacted by the Yellowstone fires of 1988. These fires enhanced the wilderness ecosystem by reducing the amount of dead and down wood, helping lodgepole pine cones to germinate, and improving grazing opportunities for such animals as elk and mule deer.