Кіріспе

Rødven Stave Church (Rødven stavkyrkje) – Норвегияның Мёре-ог-Ромсдал округінің Раума муниципалитетіне қарасты Норвегия шіркеуінің бұрынғы приходтық шіркеуі (қазір мұражай). Сабақ шіркеуі Родвен ауылында орналасқан. Ол Мьер епархиясындағы Индре Ромсдал декандық құрамына кіретін Ид ог Холм приходіне қарасты шіркеу еді. Қоңыр түсті, ағаштан салынған шіркеу 12 ғасырда белгісіз сәулетші жасаған, сонау ұзын шіркеу үлгісімен салынған. Шіркеуде шамамен 100 адамға орын бар. Құрылысы және қабырғаларды қолдайтын сыртқы тірек бағаналарының ерекшеліктеріне байланысты бұл шіркеу Мёре типіндегі сабақ шіркеулерге жатады. 1907 жылы көшенің ар жағында жаңа Родвен шіркеуі салынды. 1907 жылдан бері Родвен сабақ шіркеуі тұрақты түрде қолданылмайды және Норвегияның ежелгі ескерткіштерін сақтау қоғамына тиесілі. Қазір мұражай болғанымен, әр жыл сайын Сент-Олаф күні қарсаңында, Ольсок күні бір рет құлшылық өтеді.

Тарих

Шіркеу туралы ең көне тарихи жазбалар 1547 жылға дейін сақталып қалған, бірақ шіркеу сол жылы салынған жоқ. Бұл жердегі алғашқы шіркеу 1100 жылдар шамасында салынған ағаштан жасалған діңгек шіркеу болды және ол Ескі Вей шіркеуіне қарасты қосымша шіркеу ретінде қызмет еткен. Бұл шіркеуге жуық 200 жыл бойы тұрғаннан кейін, оны бұзып, жаңа ғимарат салынды. Жаңа шіркеу де ағаштан жасалған діңгек шіркеу болды. Оның шығыс жағында өлшенген тіктөртбұрышты хоры бар тіктөртбұрышты нефі бар. Нефтің шатырына кішкентай мұнара орнатылған. Бұл жаңа шіркеуді салу кезінде бұрынғы шіркеудің кейбір материалдары қолданылған болуы мүмкін. Сәнді ою-өрнекпен кесілген айқышпен жасалған солтүстік портал, 12 ғасырға жататын ескі ғимараттан қайта пайдаланылған болуы мүмкін. 1600 жыл шамасында ескі хор бұзылып, оның орнына жаңа хор салынды. Жаңа хор алдыңғысына қарағанда кеңірек, хордың ені нефтің енімен бірдей болды. Осы жөндеу кезінде ғимаратты айнала қоршаған сыртқы дәліздер де алынып тасталды. 1651 жылы хордың солтүстік жағына сакристия қосылды. 1689 жылы қатты дауыл мұнараны шатырдан ұшырып алып, шатырға зақым келтірді. Шатыр тез жөнделді, бірақ бұл тек уақытша шешім болды. Шіркеуге күрделі жөндеу жұмыстары қажет болды, бірақ ол 20 жылдан астам уақыт бойы жүргізілген жоқ. 1712 жылы шіркеуді Молдеден келген жетекші құрылысшы Ханс Кнутсен күрделі жөндеуден өткізді. Қабырғалар мен шатырдың құрылымдық жөндеу жұмыстары жүргізілді. Ғасырлар бойы тұрған құрылымды қолдау үшін сыртқы тіреулер де қосылды. Қабырғаның әр төрт бұрышына, сондай-ақ ұзын қабырғалардың әрқайсысына екі қосымша тіреу орнатылды. Ғимараттың батыс жағына жаңа шіркеу кіреберісі салынды. Шіркеудің жаңа шатыры мен мұнарасы да орнатылды. Шіркеудің ішінде жаңа алтарь мен мінбар салынды. 1900 жыл шамасында Ескі Вей шіркеуінің шіркеу құрылымы өзгерді, өйткені 1901 жылы Холм шіркеуі құрылды. Осы процесте екі өте ескі шіркеу – Ескі Вей шіркеуі мен Родвен діңгек шіркеуі 1907 жылы үш ұқсас драгистильді шіркеулермен ауыстырылды. Холм шіркеуі Лангфьорденнің оңтүстік жағындағы негізгі шіркеу болды, ал жаңа Вей шіркеуі фьордтың солтүстігіндегі негізгі шіркеу болды. Екі шіркеудің де дизайнын Карл Норум жасаған. Сонымен қатар, жаңа Родвен капелласы (алғашқыда осылай аталған) Женс Зетлиц Монрад Килланд жобалаған, ескі Родвен діңгек шіркеуінен солтүстікке қарай, жолдың арғы жағында салынды. Жаңа Родвен капелласы жаңа Холм шіркеуі үшін қосымша капелла ретінде қызмет ету үшін салынған. Жаңа Родвен капелласы салынып біткеннен кейін, ескі діңгек шіркеу жабылып, тұрақты пайдаланудан шығарылды. 1908 жылы ескі діңгек шіркеуін Норвегияның көне ескерткіштерін сақтау қоғамы сатып алды және оны мұражай ретінде басқарады, бірақ шіркеу ғимаратын әлі де ерекше жағдайларда пайдаланады. Кейіннен жаңа Родвен капелласы шіркеу мәртебесіне көтеріліп, Родвен шіркеуі деп аталды. 1962-1963 жылдары Хокон Кристи басқарған археологиялық зерттеу жүргізілді. Бұл қазба кезінде сол жерде бұрынғы ғимараттың тіреулері табылды, бұл қазіргі шіркеудің бұл жердегі алғашқы шіркеу емес деген тұжырымды растады. Сонымен қатар, ғимараттың еденінен көптеген заттар табылды.