Кіріспе
Неміс неврологі және психиатры Курт Голдштейн (6 қараша 1878 жыл – 19 қыркүйек 1965 жыл) – организмнің тұтас теориясын жасаған невролог және психиатр. Медицина саласында білім алған Голдштейн Карл Вернике және Людвиг Эдингердің басшылығымен оқыды, онда ол неврология мен психиатрияға баса назар аударды. Оның адам организміне деген тұтас көзқарасы өзін-өзі іске асыру принципін тудырды, ол жеке тұлғаның жолын барынша дамытуға және анықтауға бағытталған қозғаушы күш ретінде анықталады. Кейіннен оның принципі Абрахам Маслоудың қажеттіліктер иерархиясына әсер етті. Ол «Гуманистік психология» журналының тең редакторы болды. Бала кезінде Голдштейн қылықты, тыныш және кітап оқуға құштар болып, қарбалас айналада өскен. Оқуға деген сүйіспеншілігі оған Катовицтегі мемлекеттік мектепте «профессор» деген лақап ат әкелді. Голдштейн отбасы бірнеше жылдан кейін Бреслау қаласына көшіп, онда Голдштейн гуманистік гимназияда оқыды. Бітірген соң Голдштейн университетте философияны оқымақшы болды. Әкесі бұл жобаны мақұлдамады, оны пайдасыз өнер деп есептеді және Голдштейнды туысының бизнесінде жұмыс істеуге жіберді. 1903 жылы Людвиг Эдингер Голдштейнды Франкфурт университетінің Зенкеберг неврологиялық институтына шақырды, онда ол Эдингердің ассистенті болды (1903 жылғы қазан – 1904 жылғы қыркүйек). Эдингер Голдштейннің мансабындағы ең ықпалды тұлғалардың біріне айналды. Кенигсбергте болғаннан кейін Голдштейн 1914 жылы Франкфурттағы неврология институтында Эдингердің бірінші ассистенті ретінде жұмыс істеуге оралды. Олардың мақсаты салыстырмалы нейроанатомия және нейропатологияны зерттеу болды. 1918 жылы Эдингер қайтыс болғаннан кейін Голдштейн неврология институтының директоры міндетін атқарушы болды. 1917 жылдан 1927 жылға дейін Голдштейн неврологиялық жағдайлардың тұжырымдық аспектілерін, соның ішінде тонус бұзылыстары, агнозия, афазия, апраксия және ми жарақатынан кейінгі жалпы мінез-құлық өзгерістерін қарастырды. 1922 жылдың шілдесінде ол неврология бойынша доцент және неврология институтының директоры болып тағайындалды. 1923 жылы ол неврология профессоры атағын алды. 1926 жылы Фриц Перлс Голдштейннің бір жылға ассистенті болды. Перлс 1930 жылы Лаура Познерге үйленді. Олар гештальт-терапияның негізін қалаушыларға айналды. Голдштейннің зерттеулері мен теориясы осы жаңа психотерапияның қалыптасуына елеулі үлес қосты. Сол жылы Голдштейн Берлин университетінде қызметке орналасты және клиника директоры болып жұмыс істеді, 1930 жылға дейін. Дәл сол жерде ол ми мен сана арасындағы қатынастар туралы теориясын дамытты. Ол қабылдаудан алынған фигура-фон принципін бүкіл организмға қолданды. Бұл жағдайда бүкіл организм жеке стимул құратын фигураның негізі ретінде өмір сүрді. Бұл идея қарапайым мінез-құлықтық стимул-жауап теориясына алғашқы сын болды. Голдштейн тұтқындалып, жертөледе қамалды. Бір аптадан кейін ол елден дереу кетуге және ешқашан қайтып оралмауға келіскен жағдайда босатылды. Келесі жылы Голдштейн Амстердамда Рокфеллер қорының қолдауымен өмір сүрді және өзінің классикалық «Организм» еңбегін жазды. Ол Нью-Йорктегі Психиатрия институтында, Монтефиоре ауруханасында невролог ретінде жұмыс істеді және Нью-Йорктегі Колумбия университетімен байланыс орнатты. 1940 жылдан 1945 жылға дейін Голдштейн Бостондағы Тафтс медицина мектебінде неврологияның клиникалық профессоры болып жұмыс істеді. 1946 жылы ол Нью-Йоркке оралып, жеке практика ашты. Өзін-өзі іске асыру Маслоудың қажеттіліктер иерархиясының маңызды құрамдас бөлігі болды, бірақ Голдштейннің бастапқы тұжырымдамасынан өзгешеленді. Маслоу өзін-өзі іске асыруды адамның толық әлеуетін іске асыру және жеке өсуді іздеу ретінде сипаттады. Маслоу өзін-өзі іске асырудың барлық негізгі қажеттіліктер қанағаттандырылған жағдайда ғана мүмкін болатынын сезінді.
Kurt Goldstein (November 6, 1878 – September 19, 1965) was a German neurologist and psychiatrist who created a holistic theory of the organism. Educated in medicine, Goldstein studied under Carl Wernicke and Ludwig Edinger where he focused on neurology and psychiatry. His holistic approach to the human organism produced the principle of self actualization, defined as the driving force that maximizes and determines the path of an individual. Later, his principle influenced Abraham Maslow's hierarchy of needs. He was the co editor of Journal of Humanistic Psychology. As a child, Goldstein was described as being shy, quiet, and bookish amidst his bustling surroundings. His love of reading earned him the nickname of "Professor" at the public school he attended in Kattowitz. The Goldstein family relocated to the metropolitan city of Breslau after a few years, where Goldstein attended the Humanistische Gymnasium. After graduation, Goldstein planned to study philosophy at the university level. His father did not approve of this venture, as he considered it an unprofitable art, and sent Goldstein to work at a relative's business. In 1903, Ludwig Edinger invited Goldstein to the Senckebergisches Neurologisches Institut at the University of Frankfurt where he became Edinger's assistant (Oct 1903 Sept 1904). Edinger became one of the most influential figures in Goldstein's career. After a stint in Königsberg, Goldstein returned to work with Edinger in 1914 at the Neurological Institute in Frankfurt as first assistant. Their goal was to investigate comparative neuroanatomy and neuropathology. After Edinger's death in 1918, Goldstein became acting director of the Neurological Institute. From 1917 to 1927, Goldstein yielded conceptual aspects of neurological conditions including tonus disturbances, agnosia, aphasia, apraxia, and general behavioral changes after a brain injury. In July 1922, he was appointed associate professor for Neurology and director of the Neurological Institute. In 1923, he assumed the role of professor of neurology. In 1926, Fritz Perls became Goldstein's assistant for a year. Perls married Laura Posner in 1930. They would go on to become the co developers of Gestalt therapy. Goldstein's research and theory had a considerable influence on the formation of this new psychotherapy. Later that year, Goldstein accepted a position at the University of Berlin Goldstein served as the director of the clinic until 1930. It was there that he also developed his theory of brain mind relationships. He applied the figure ground principle from perception to the whole organism. In this application, the whole organism existed as the ground for the individual stimulus that formed the figure. This idea became an early criticism of the simple behavioral stimulus response theory. Goldstein, was arrested and imprisoned in a basement. After a week, he was released on the condition that he would agree to leave the country immediately and never return. For the next year Goldstein lived in Amsterdam, supported by the Rockefeller Foundation, and wrote his classic The Organism. He worked at the Psychiatric Institute in New York City, Montefiore Hospital as attending neurologist and made connections with Columbia University in New York. Between 1940 and 1945, Goldstein worked at the Tufts Medical School in Boston as the clinical professor of neurology. In 1946 he returned to New York City, where he established a private practice. Self actualization was an essential component to Maslow's Hierarchy of Needs, but differed from Goldstein's original concept. Maslow described self actualization as realizing one's full potential and seeking personal growth. Maslow felt that self actualization would only be met if all fundamental needs had been satisfied first.
Толыққанды тәсіл
Голдштейннің тұтастай көзқарасы "Организм" кітабында сипатталған. Белгілі бір құбылыстарды, мысалы, пателляр рефлексін, жеке оқиға ретінде қарастырудың орнына, Голдштейн оларды тұтас организмнің құрамдас бөліктері ретінде түсінуге тырысты. Ол рефлекстердің өздерінен бола алатынына сенсе де, Голдштейннің әдісі олардың денедегі басқа процестермен үнемі бірге болатынын болжады. Түйе қақпағын резеңке балғамен соғу немесе көктерек реакциясын тексеру оқшау рефлекстің қарапайым мысалы болып көрінсе де, Голдштейн дененің не сезінуін толық түсіну үшін тұтастай тәсіл қажет деп мәлімдеді. Ол "Организм" кітабынан үзінді жасап былай деп жазады:
Егер адамның көкшөберек рефлексін зерттегенде, біз көздің қайыңшасының салыстырмалы түрде тұрақты жиырылуын алсақ, бұл мүмкін, өйткені жеке адам, сөзбен айтқанда, көзіне тапсырады және көрудің әдеттегі әрекетінен, яғни қоршаған ортаның кейбір ерекшеліктерін көруден мүлдем бас тартады. Әрине, нағыз көру кезінде көздің көзілдірігінің диаметрі көретін заттың жарық мөлшерімен байланысты болады. Бірақ, бұл шындық емес, сол жарық қарқындылығы, сол сияқты, жиырылуға әсер етеді, ол органға оқшауланғанда (рефлекторлық зерттеу кезінде) және ол адамның көзіне әсер етеді, ол әдейі объектіге қарайды. Бұл эксперименттік тұрғыдан дәлелдеу оңай болмаса да, бір ғана адам қызығушылықпен жарықпен жарықтандырылған затты қарап тұрғандағы көздің реакциясын, бірдей жарық қарқындылығына ұшыраған, "оқшауланған" көздің реакциясымен салыстыру жеткілікті. Көздің реакциясының айырмашылығы бірден байқалады. Оның шизофрения туралы тұжырымдары ауруды органикалық ақау емес, алаңдаушылыққа қарсы қорғаныш механизмі ретінде атап көрсетті. Голдштейн мен оның тобы бұл мәселеге тұтастай көзқараспен қарауға тырысты, барлық нейрондық желілер өзара байланысты және осылайша сыртқы әлеммен байланысты деп болжады. Сондықтан соғыстан алған кез келген жарақат нейрондық желілерге тікелей әсер етеді. Кейін Голдштейн соғыс жарақатынан зардап шеккен науқастарды сауықтыруға тырысты. Сол кезде ардагерлер түрмеге және психиатриялық ауруханаларға орналастырылды. Голдштейн медициналық, ортопедиялық, физиологиялық және психологиялық персоналдан тұратын көпсалалы күтім топтарын, сондай-ақ науқастарға семинарлар өткізу үшін мектеп ғимаратын енгізу арқылы науқастардың қалыпты қызметін қалпына келтіруге тырысты. Оның күш-жігері көптеген сарбаздарды оңалтуда сәтті нәтиже берді: науқастардың 73% бұрынғы жұмыстарына оралды, ал 10% ғана ауруханада қалды.
Кітаптар/монографиялар
Голдштейн, Курт. (1908). Zur Lehre von der motorischen Apraxie. J. fur Psychol. und Neurol., XI., 169–187, 270–283. Голдштейн, Курт. (1934). Der Aufbau des Organismus. Einführung in die Biologie unter besonderer Berücksichtigung der Erfahrungen am kranken Menschen. Гаага, Nijhoff, 1934.
Голдштейн, Курт. (1939). The Organism: A Holistic Approach to Biology Derived from Pathological Data in Man. Нью-Йорк: American Book Company. Голдштейн, Курт. (1940). Human Nature in the Light of Psychopathology. Кембридж: Harvard University Press. Голдштейн, Курт; Шерер, Мартин. (1941). Abstract and Concrete Behavior: An Experimental Study With Special Tests. In: Psychological Monographs, ed. by John F. Dashell, Vol. 53/1941, No. 2 (whole No. 239), p. 1–151. Голдштейн, Курт. (1942). After effects of brain injuries in war. Нью-Йорк: Grune & Stratton. Голдштейн, Курт., Ханфман, Э., Рикерс Овсианкина (1944). Case Lanuti: Extreme Concretization of Behavior Due to Damage of the Brain Cortex. In: Psychological Monographs, ed. by John F. Dashell, Vol. 57/1944, No. 4 (whole No. 264), p. 1–72. Голдштейн, Курт., Шерер, М., Ротман, Е. (1945). A Case of "Idiot Savant": An Experimental Study of Personality Organization. In: Psychological Monographs, ed. by John F. Dashell, Vol. 58/1945, No. 4 (whole No. 269), p. 1–63. Голдштейн, Курт. (1948). Language and Language Disturbances: Aphasic Symptom Complexes and Their Significance for Medicine and Theory of Language. Нью-Йорк: Grune & Stratton. Голдштейн, Курт. (1967). Selected writings. ed., Aron Gurwitsch, Else M. Goldstein.
Goldstein, Kurt. (1939). The Organism: A Holistic Approach to Biology Derived from Pathological Data in Man. New York: American Book Company. Goldstein, Kurt. (1940). Human Nature in the Light of Psychopathology. Cambridge: Harvard University Press. Goldstein, Kurt; Scheerer, Martin. (1941): Abstract and Concrete Behavior: An Experimental Study With Special Tests. In: Psychological Monographs, ed. by John F. Dashell, Vol. 53/1941, No. 2 (whole No. 239), p. 1 151. Goldstein, Kurt. (1942) After effects of brain injuries in war. New York: Grune & Stratton. Goldstein, Kurt., Hanfmann, E., Rickers Ovsiankina (1944). Case Lanuti: Extreme Concretization of Behavior Due to Damage of the Brain Cortex. In: Psychological Monographs, ed. by John F. Dashell, Vol. 57/1944, No. 4 (whole No. 264), p. 1 72. Goldstein, Kurt., Scheerer, M., Rothmann, E. (1945). A Case of "Idiot Savant": An Experimental Study of Personality Organization. In: Psychological Monographs, ed. by John F. Dashell, Vol. 58/1945, No. 4 (whole No. 269), p. 1 63. Goldstein, Kurt. (1948). Language and Language Disturbances: Aphasic Symptom Complexes and Their Significance for Medicine and Theory of Language. New York: Grune & Stratton. Goldstein, Kurt. (1967). Selected writings. ed., Aron Gurwitsch, Else M. Goldstein.
Голдштейн туралы
Бензенхофер, Удо. "Курт Голдштейн – Франкфурт-на-Майн университетінің көрнекті неврологі және нейропатологі" Бензенхофер, У., Эрлих, Эдингер, Голдштейн және т.б.: Франкфурт университетінің еске алынарлық медицина қызметкерлері. Мюнстер/Ульм 2012, 43–65 беттер. Брунс, Катя, Пауль Тиллих және Курт Голдштейн арасындағы антропология: теология мен табиғат ғылымы. Тарихи негіздер және жүйелік перспективалар. Контекст. Тарихи және жүйелік теологияға жаңа үлестер, 41-том. Геттинген: Рупрехт басылымы, 2011. Геруланос, Стефанос және Тодд Майерс. Апат заманындағы адам денесі: нәзіктік, интеграция, ғылым және Ұлы соғыс. (Чикаго: Чикаго университетінің баспасы, 2018). Геруланос, Стефанос және Тодд Майерс, Жеке тұлғадағы тәжірибелер: Курт Голдштейн және организм мәселесі. (Берлин, тамыз Vlg., 2014). Харрингтон, Энн: Жаңадан таң қылған ғылым: Вильгельм II-ден Гитлерге дейінгі неміс мәдениетіндегі холизм. Принстон университетінің баспасы, 1999. (Анн Харрингтон Курт Голдштейн және оның "организмдік теориясына" арналған толық тарауды жаққан). Штаниш, Франк В., Хоффманн, Томас: Курт Голдштейн және соғыстар аралығындағы жылдардағы қозғалыс неврологиясы. Хофштадт, Кристиан және т.б. (ред.): Бізді не қозғайды? Ұтқырлық және үдеу арасындағы адамдар. Бохум/Фрайбург: Projekt Verlag, 2010, 283–311 беттер. Тейбер, Х. Л. (1966) Курт Голдштейннің нейропсихологияның дамуындағы рөлі, Neuropsychologia 4, 299–310. Бензенхофер, Удо, Хак Молитор, Жизела: Невролог Курт Голдштейннің эмиграциясы туралы. Ульм 2017 (Франкфурт медицина тарихы және этикасы жөніндегі зерттеулер, Жаңа серия 5).
Geroulanos, Stefanos and Todd Meyers, Experimente im Individuum: Kurt Goldstein und die Frage des Organismus. (Berlin, August Vlg., 2014)
Harrington, Anne: Reenchanted Science: Holism in German Culture from Wilhelm II to Hitler, Princeton University Press, 1999. (Anne Harrington dedicates a comprehensive chapter to Kurt Goldstein and his 'organismic theory'.) Stahnisch, Frank W., Hoffmann, Thomas: Kurt Goldstein and the Neurology of Movement During the Interwar Years. In: Hoffstadt, Christian u. a. (Hrsg. ): Was bewegt uns? Menschen im Spannungsfeld zwischen Mobilität und Beschleunigung. Bochum/Freiburg: Projekt Verlag, 2010, pp. 283–311 Teuber, H. L. (1966) Kurt Goldstein's role in the development of neuropsychology, Neuropsychologia 4, 299–310. Benzenhöfer, Udo, Hack Molitor, Gisela: Zur Emigration des Neurologen Kurt Goldstein. Ulm 2017'' (Frankfurter Studien zur Geschichte und Ethik der Medizin, Neue Folge 5)