Кіріспе

2006 жылы Кевин Макдональдтың режиссерлік еткен тарихи драмалық фильм.

Ұлыбритания
Германия
| жалпы түсім = $48.4 миллион Гарриганмен байланысты тағы бір нақты тұлға – шотланд дәрігері Уилсон Карсвелл. Романға негізделгендей, фильмде де шын оқиғалар мен ойдан құрылған оқиғалар араласып, Әмин мен оның билігіндегі Уганданың бейнесі жасалған. Әминнің билігінің негізгі бағыты сақталғанмен, фильмдегі оқиғалар нақты тарихтан және Фоденнің романындағы сюжет пен кейіпкерлерден өзгеше. Шын өмірде де, кітапта да Кей Аминнің сүйіктісі – угандалық дәрігер (кітапта нақты өмірдегіден өзгеше есім берілген) оны жүкті қылған. Ол әйел босанғанда қайтыс болды, ал кейін ол өз-өзіне қол жұмсады. Астлз The Times газетіне берген сұхбатында, сүйіктісі оның денесін бөліктеп, жасыру үшін, ал Аминнің бұйрығымен қайта тігіп қойғанын айтты. Аминнің Кемпбелл есімді ұлы болған емес. Фильмнің соңында айтылған "48 сағаттан кейін Израиль әскерлері Энтеббеге шабуыл жасап, бір тұтқынды қоспағанда, барлығын босатып алды" деген сөздерге қарамастан, "Энтеббе операциясы" кезінде үш тұтқын қаза тапты. Израильдің әрекетіне жауап ретінде Уганда армиясының офицерлері өлтірген 75 жастағы Дора Блохтың денесі кейін Израильге қайтарылды. Дора Блохтың өлімі кітапта дәл суреттелген, бірақ фильмде мүлдем айтылмаған. Сондай-ақ, Израильдік емес тұтқындар босатылғанда, олар Антонов Ан-12 ұшағымен Уганданың Энтеббе қаласынан Парижге ұшып бара жатқандары көрсетілген, бірақ шын мәнінде Израильдік емес тұтқындар Парижге Air France Boeing 747 чартерлік рейсімен жеткізілген. Фоденнің сөзіне сүйенсек, фильмдегі Әминнің бейнесі Шекспирдің Макбет кейіпкерімен салыстыруға болады, ол оның романын жазғанда ойында болған.

Шығару

Шотландияның соңғы патшасы АҚШ-та 2006 жылғы 27 қыркүйекте, Ұлыбританияда 2007 жылғы 12 қаңтарда, Францияда 2007 жылғы 14 ақпанда және Германияда 2007 жылғы 15 наурызда көрсетілімге шықты. АҚШ және Канадада фильм прокаттан 17 606 684 доллар тапты. Ұлыбританияда фильм 11 131 918 доллар тапты. Оның жалпы әлемдік кірісі 48 362 207 долларды құрады.

Сыни жауап

"Шотландияның соңғы патшасы" Rotten Tomatoes сайтында 185 рецензия негізінде 87% мақұлдау рейтингіне ие, орташа бағасы 7.3/10. Сайттың сын тұжырымында: "Форест Уитакердің нағыз мегаломан диктатор Иди Амин рөліндегі өнері осы көркемделінген саяси триллерге күш сыйлайды, ол билік пен жемқорлық туралы өткір және қатыгез әңгіме." Metacritic сайтында фильм 36 сыншының бағасы бойынша 100-ден 74 ұпай алған, бұл "көбінесе жағымды пікірлерді" көрсетеді.

Марапаттар

Уитакер «Оскар», «Британ академиясы» кино сыйлықтарының, «Критикалық таңдау киносы» сыйлығының, «Алтын глобус» сыйлығының және «Экрандағы актерлер гильдиясы» сыйлығының үздік актер номинациясында жеңімпаз атанды. Уитакер сондай-ақ Бостон киносыншыларының қоғамы, Лос-Анджелес киносыншыларының қауымдастығы, Ұлттық сыншылар кеңесі, Ұлттық киносыншылар қоғамы, Нью-Йорк киносыншыларының шеңбері, Вашингтон округінің киносыншылары қауымдастығы және тағы да көптеген сыншылар сыйлықтарын жеңіп алды, барлығы кем дегенде 23 маңызды сыйлық, сондай-ақ кем дегенде бір номинацияға ие болды. 2022 жылға қарай «Соңғы шотланд патшасы» фильміндегі Уитакер және «Каралева» фильміндегі Хелен Миррен – нақты өмірдегі көшбасшыларды сомдаған екі ғана басты рөлдегі актер. Ол «Үлкен Төрттік» сыншылар сыйлығы (LAFCA, NBR, NYFCC, NSFC) деп аталатын ең сирек жетістіктерді жеңіп алған жалғыз басты актер, сонымен қатар сол жылы «Оскар», «BAFTA», «Критикалық таңдау», «Алтын глобус» және «SAG» сыйлықтарын жеңіп алды. Фильм Угандада жақсы қабылданды, ол Уитакер «Оскар» сыйлығын жеңіп алғанға екі күн бұрын көрсетілді. Сыйлық санаты Номинант(тар) Нәтиже Сілтеме AARP Movies for Grownups Awards Үлкендерге арналған үздік фильм Academy Awards Үздік актер Форест Уитакер African American Film Critics Association Awards 10 үздік фильм 2-орын Үздік фильм Үздік актер Форест Уитакер Awards Circuit Community Awards Басты рөлдегі үздік актер BET Awards Үздік актер Үздік актриса Керри Вашингтон Black Reel Awards Керемет актер Форест Уитакер Керемет қосымша актриса Керри Вашингтон Boston Society of Film Critics Awards Үздік актер Форест Уитакер British Academy Film Awards Үздік фильм Андреа Калдервуд, Лиза Брайер және Чарльз Стил Тамаша британдық фильм Андреа Калдервуд, Лиза Брайер, Чарльз Стил, Кевин Макдональд, Питер Морган және Джереми Брок Басты рөлдегі үздік актер Форест Уитакер Қосымша рөлдегі үздік актер Джеймс МакЭвой Үздік бейімделген сценарий Питер Морган және Джереми Брок British Academy Scotland Awards Үздік фильм Лиза Брайер, Андреа Калдервуд, Кевин Макдональд және Чарльз Стил Үздік актер Джеймс МакЭвой Үздік сценарий Питер Морган және Джереми Брок British Independent Film Awards Үздік британдық тәуелсіз фильм Үздік режиссер Кевин Макдональд Үздік актер Джеймс МакЭвой Форест Уитакер Үздік сценарий Питер Морган және Джереми Брок Үздік техникалық жетістік Энтони Дод Мэнтл Chicago Film Critics Association Awards Үздік актер Форест Уитакер Cinema for Peace Awards Ең құнды фильм актері Critics' Choice Movie Awards Үздік актер Dallas Fort Worth Film Critics Association Awards Үздік актер European Film Awards Еуропалық фильм Еуропалық режиссер Кевин Макдональд Еуропалық актер Джеймс МакЭвой Еуропалық оператор Энтони Дод Мэнтл Еуропалық композитор Алекс Хеффс People's Choice Award Evening Standard British Film Awards Үздік сценарий Питер Морган Үздік техникалық жетістік Энтони Дод Мэнтл Florida Film Critics Circle Awards Үздік актер Форест Уитакер Gold Derby Film Awards Басты рөлдегі үздік актер Golden Globe Awards Драмалық фильдегі үздік актер Golden Reel Awards Фильмдегі ең жақсы дыбыс монтаждау – Диалог және ADR Христиан Конрад, Фабиан Шмидт және Доминик Шляйер Hollywood Film Awards Үздік актер Форест Уитакер IndieWire Critics Poll Үздік актер 5-орын Iowa Film Critics Awards Үздік актер Kansas City Film Critics Circle Awards Үздік актер Las Vegas Film Critics Society Awards Үздік актер Leggio d'oro Ең жақсы ер адамның өнері Паоло Бульони London Film Critics Circle Awards Жыл актері Форест Уитакер Жыл британдық актері Джеймс МакЭвой Жыл британдық режиссері Кевин Макдональд Жыл британдық продюсері Лиза Брайер, Андреа Калдервуд және Чарльз Стил Жыл британдық фильмі Los Angeles Film Critics Association Awards Үздік актер Форест Уитакер NAACP Image Awards Фильмдегі үздік актер Фильмдегі үздік қосымша актриса Керри Вашингтон National Board of Review Awards Үздік актер Форест Уитакер National Society of Film Critics Awards Үздік актер New York Film Critics Circle Awards Үздік актер New York Film Critics Online Awards Үздік актер North Texas Film Critics Association Awards Үздік актер Oklahoma Film Critics Circle Awards 10 үздік фильм Үздік актер Форест Уитакер Online Film & Television Association Awards Үздік актер Online Film Critics Society Awards Үздік актер Phoenix Film Critics Society Awards Басты рөлдегі үздік актер Political Film Society Awards Адам құқықтары Santa Barbara International Film Festival American Riviera Award Форест Уитакер Satellite Awards Драмалық фильм Драмалық фильмдегі үздік актер Форест Уитакер Screen Actors Guild Awards Басты рөлдегі ер адамның керемет өнері Southeastern Film Critics Association Awards Үздік актер St. Louis Gateway Film Critics Association Awards Үздік фильм Үздік актер Форест Уитакер Stockholm International Film Festival Үздік операторлық Энтони Дод Мэнтл Toronto Film Critics Association Awards Үздік актер Форест Уитакер USC Scripter Awards Питер Морган және Джереми Брок ; Гайлс Фоден Vancouver Film Critics Circle Awards Үздік актер Форест Уитакер Washington D. C. Area Film Critics Association Awards Үздік актер Writers' Guild of Great Britain Awards Үздік сценарий (Толық метражды фильм) Питер Морган және Джереми Брок