Кіріспе
Генри Хатауэйдің 1935 жылғы фильмі «Бенгалиялық лансердің өмірі» – Гарри Купердің басты рөлде ойнаған, Генри Хатауэйдің режиссерлік жұмысы, ал сценарийін Гровер Джонс, Уильям Славенс МакНатт, Уолдемар Янг, Джон Л. Балдерстон және Ахмет Абдулла жазған. Фильмнің оқиғасы мен атауы 1930 жылы жарық көрген британдық солдат Фрэнсис Йейтс Браунның автобиографиясынан алынған. Алайда, бұл оқиға Йейтс Браунның кітабынан көп ерекшеленеді. Фильм британдық атты әскері мен жоғары шенді офицерлердің британдық үстемдік кезінде Бенгалиядағы бекінісін және штабын бүлікші жергілікті тұрғындардан қорғауға жасаған күресін көрсетеді. Гарри Купер лейтенант Алан Макгрегор, Франшот Тоун лейтенант Джон Форсайт, Ричард Кромвелл лейтенант Дональд Стоун, Гай Стэндинг полковник Том Стоун рөлін ойнаса, Дуглас Дамбрилл бүлікшілердің жетекшісі Мұхаммед Хан рөлінде көрінеді. Ол жиі дұрыс емес цитаталанатын «Біз адамдарды сөйлетіп алудың жолдарын білеміз» деген сөзді айтады. Фильмді Paramount Pictures компаниясы шығарған. Жоспарлау жұмысы 1931 жылы басталды, Paramount компаниясы фильмді сол жылы көрсетуді жоспарлаған. Бірақ, жоғары температура салдарынан түсірілген көптеген кадрлар зақымданып, жоба кейінге шегерілді. Ақыры фильм 1935 жылы АҚШ-та көрсетілді. Фильм оң пікірлерге ие болды және табысты кассалық нәтижелер көрсетті. Ол жеті «Оскар» сыйлығына ұсынылып, «Көмекші режиссер» номинациясында жеңіске жетті, сондай-ақ «Үздік бейімделген сценарий» және «Үздік фильм» сияқты басқа номинацияларға ие болды. Фильм бүкіл әлем бойынша 1,5 миллион долларлық табыс әкелді.
The Lives of a Bengal Lancer is a 1935 American adventure film starring Gary Cooper, directed by Henry Hathaway, and written by Grover Jones, William Slavens McNutt, Waldemar Young, John L. Balderston, and Achmed Abdullah. The setting and title come from the 1930 autobiography of the British soldier Francis Yeats Brown. The story, which has little in common with Yeats Brown’s book, tells of a group of British cavalrymen and high ranking officers desperately trying to defend their stronghold and headquarters at Bengal against the rebellious natives during the days of the British Raj. Cooper plays Lieutenant Alan McGregor, Franchot Tone, Lieutenant John Forsythe, Richard Cromwell, Lieutenant Donald Stone, Guy Standing, Colonel Tom Stone, and Douglass Dumbrille plays the rebel leader Mohammed Khan, who reads the now often misquoted line "We have ways to make men talk." The film was produced by released by Paramount Pictures. Planning began in 1931, and Paramount had expected the film to be released that same year. However, most of the location footage deteriorated due to the high temperatures, and the project was delayed. It was eventually released in the US in 1935. It met with positive reviews and good box office results, and was nominated for seven Academy Awards, winning Assistant Director, with other nominations including Best Adapted Screenplay and Best Picture. The film grossed $1.5 million in worldwide theatrical rentals.
Сюжет
Британдық Радж кезінде Үндістанның солтүстік-батыс шекарасында шотландтық канадалық лейтенант Алан Макгрегор жаңа келгендерді қарсы алады. Ол 41-ші Бенгал лансерлеріне екі жаңа офицерді: лейтенант Джон Форсайтты және полковник Том Стоунның ұлы, лейтенант Дональд Стоунды қабылдайды. Лейтенант Стоун, "жас офицер" ретінде, Үндістан шекарасында қызмет етуді асыға күтеді, әсіресе, оның әкесі оны шақыртқанын және осыған арналғанын ойлайды. Лейтенант Форсайт, тәжірибелі кавалерия офицері және әзілге құмар адам, шайқаста қаза тапқан офицердің орнына келген. Келіп жеткен соң лейтенант Стоун әкесінің өзге офицерлерге қарағандай, оған да бірдей қарайтынын біледі. Сондай-ақ, ол әкесінің өзінің полкінде қызмет етуін сұрамағанын естіп, жүрегі ауырып, маскүнемдікке салынады. Полковник бейтараптылық таныту үшін ұлына салқын қарайды. Полковниктің қатаң әскери тәртіпке және протоколға берілгендігі жас Стоун үшін қабылдамаушылық ретінде қабылданады. Ол әкесін бала кезінен көрмегендіктен, онымен бірге уақыт өткізуді үміттенеді. Лейтенант Барретт, Мохаммед Ханның жоспарын білу үшін оның жақтастарының кейпіне кіріп, Ханның британдықтарға қарсы көтеріліс дайындап жатқанын хабарлайды. Ол екі миллион оқ-дәрі тасымалдайтын әскери конвойды тоқтатып, ұрлауды жоспарлап отыр. Хан полковник Стоунның оның жоспарын білгенін анықтағанда, әдемі орыс тыңшысы Таня Волканскаяға лейтенант Стоунды сүйістіру арқылы ұрлап, одан оқ-дәрі конвойы туралы құпия ақпарат алуға немесе оны әкесіне қарсы пайдалануға бұйырады. Полковник ұлын құтқаруға тырыспағанда, Макгрегор мен Форсайт, полковниктің өз ұлына деген немқұрайлылығына наразы болып, түнде лагерьден бұйрықсыз қашып кетеді. Олар жамылғы сату үшін жергілікті саудагерлердің кейпіне кіріп, Ханның қамалына сәтті кіреді. Бірақ Таня оларды әлеуметтік шарада танып қояды. Макгрегор мен Форсайт тұтқынға алынады. Сұраққа жауап беру кезінде Хан оқ-дәрілердің қашан және қайда тасымалдалатынын білгісі келеді, осылайша ол шабуылдап, қару-жарақтарды ұрлай алады. Ол тұтқындардан ақпарат алу үшін азаптайды. Олардың тырнақтарының астына бамбук бұтақтары салынып, отқа қойылады. Макгрегор мен Форсайт сөйлемейді, бірақ әкесінен көңілі қалған, абыройы түскен Стоун өзі білгендерін айтады. Нәтижесінде оқ-дәрі конвойы қолға түседі. Ұрланған оқ-дәрі туралы хабар алғаннан кейін полковник Стоун 41-ші лансерлермен Ханға қарсы шайқасқа шығады. Тұтқындар өздерінің камераларынан Ханның бекінісіне шабуылға дайындалып жатқан Бенгал лансерлерін көреді. Олар қашып, оқ-дәрі мұнарасын жарыққызады, Макгрегор пулеметпен жұмыс істейді және шабуыл кезінде қаза табады. Жас Стоун Ханды қамшымен өлтіріп, өзін ақталады. Оқ-дәрілері түсіп, басшылары қаза тауып, бекіністері қираған соң, қалған көтерілісшілер басылады. Жаудағы батылдықтары мен ерлігі үшін лейтенанттар Форсайт пен Стоунға "Еңбегі үшін орден" беріледі. Макгрегорға Ұлыбританияның әскери ерлігі үшін берілетін ең жоғары наградасы – Виктория кресі табыс етіледі. Полковник Стоун 41-ші лансерлердің дәстүрі бойынша Макгрегордың жылқысының жабдығына медальді тағайындайды.
Актерлік құрам
Гари Купер - лейтенант Алан Макгрегор, орта жасындағы, өте тәжірибелі офицер, полкте ұзақ жылдар қызмет еткен. Канадалық Макгрегор шаруалы, ашық мінезді адам ретінде бейнеленеді, көптеген офицерлермен достық қарым-қатынас жасайды, бірақ жоғары лауазымды тұлғаларды сыйламауы және ойын ашық білдіру әдетінен олар оған күдікпен қарайды, десе де оның әскери қабілеттерін құрметтейді.
Қорлар дағдарысы
Paramount компаниясы бұл фильмни 1931 жылы өндіруді жоспарлаған және кинооператорлар Эрнест Б. Шоедсак пен Рекс Уимпиді Үндістанға фильм түсіріліміне қажетті жерлерді, мысалы, жолбарыс ауына түсіру үшін жіберген.
Түсірілім
Фильм түсірілген орындардың қатарында Калифорния штатының Лон Пайн, Малибу қаласындағы Баффало Флатс, Агура қаласындағы Парамаунт ранчосы және Чатсворт қаласындағы Айверсон кино ранчосы болды. Фильмнің соңындағы, шиеленісті жарты сағаттық шайқас сахнасы үшін Айверсон кино ранчосының бөлігі болған Айверсон шатқалында Мохамед Ханның тау бекінісі – Могала бейнесін жасау үшін әсем декорациялар орнатылды.
Кассалық жинақ
Фильм 1935 жылдың қаңтарында американдық кинотеатрларда көрсетілді. Ол кассада үлкен жетістікке қол жеткізді және Империялық оқиғалар циклын бастады, оның ішінде "Жеңіл бригаданың шабуылы" (1936), "Жаңа таң" (1937), "Гунга Дин" (1939), "Төрт қауырсын" (1939) және "Нағыз даңқ" (1939) фильмдері кірді. Фильмнің АҚШ және Канадада театрлық прокаты шамамен 1 миллион доллар, ал әлем бойынша 1,5 миллион доллар құрады. 1935-1936 жылдары бұл фильм британдық кассада екінші орынды иеленді. Фильмнің сәттілігі Гари Куперге "экзотикалық" орындардағы ұқсас сюжеттері бар бірнеше фильмде түсуге мүмкіндік берді, олардың ішінде "Бо Гест", "Нағыз даңқ", "Солтүстік-Батыс шаруашылық полициясы" және "Алыс барабандар" фильмдері бар.
Сыншылдық қабылдау және ықпал ету
Канада журналынан Лора Элстон "Бенгалдық атқыш өмірі" фильмі "британдықтардың өздеріне жасауға батылы жетпейтін дәстүрлеріне одан да көп даңқ әкелді" деп жазды. Фильмнің сәттілігіне жауап ретінде Америка кино ассоциациясының өкілі Фредерик Херрон "Голливуд Британ империясын әлемге сатуда өте жақсы жұмыс істеп жатыр" деп мәлімдеді. Жазушы Джон Говард Рид өзінің "1930 жылдардың жүлделі фильмдері" атты кітабында бұл фильмді "барлық уақыттың ең ұлы оқиғалық фильмдерінің бірі" деп санап, Хатауэйдің жұмысын жоғары бағалап, "осы фильм оның атағын шығарды" деді. Сонымен қатар, фильм "Boys' Life" журналында мақтауға ие болды, мақала "Бенгалдық атқыш өмірінен сізді зор қуаныш күтеді" деген сөздермен басталды, ал үш басты кейіпкердің стилі мен мәдениеті "Үш мүшкетер" романындағы кейіпкерлермен салыстырылды. Rotten Tomatoes сайтындағы шолулардың негізінде фильмге 9 пікір бойынша 100% мақұлдау берілді, орташа бағасы 8/10 құрады. Фашистік Италияда Муссолинидің кино бюросы бұл фильмді, сондай-ақ "Ллойдтың Лондон" және "Жеңіл бригаданың шабуылы" сияқты бірнеше британдық тақырыбы бар американдық фильмдерді "пропаганда" деп есептеп, көрсетуге тыйым салды. 1937 жылы Берхтесгаденде Адольф Гитлермен кездескен Ивон Киркпатриктің айтуынша, Гитлердің сүйікті фильмдерінің бірі "Бенгалдық атқыш өмірі" болған, ол оны үш рет көрген. Оған фильм ұнаған себебі, "онда азағантай британдықтардың бір континентті бағындырып алғаны бейнеленген. Міне, жоғары тұрған нәсілдің қалай болу керектігі, ал бұл фильмді СС қызметкерлері міндетті түрде көруі керек еді". Бұл 1933 жылдан 1937 жылға дейін нацистік билік "көркемдік құндылығы бар" деп таныған он бір американдық фильмнің бірі болды.
Also, his valet recalled that Hitler enjoyed the film. It was one of the eleven US movies that, from 1933 to 1937, were considered "artistically valuable" by the Nazi authorities.
Сюжеттің сәйкессіздігі
Фильм дереккөз кітаптан тек оқиға орнын ғана бөліседі, басқа ештеңе де ортақ емес. Рид "1930 жылдардағы жүлделі фильмдер" еңбегінде: "кітаптағы ешбір кейіпкер сценарийде көрінбейді, тіпті Йейтс Браунның өзі де. Фильмнің сюжеті де толығымен өзгеше" деп жазған.
Үй медиасы
Paramount суреті 1992 жылдың 1 наурызында VHS нұсқасында және 2005 жылдың 31 мамырында DVD нұсқасында үй медиасына таратылды. Одан бері ол көптеген тілдерде жарық көрді және бірнеше фильмдік жинақтарға қосылды.