Кіріспе

"Мектепке қайта оралу" – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Доктор Ху"дың екінші маусымының үшінші бөлімі. Ол алғаш рет 2006 жылдың 29 сәуірінде BBC One арнасында көрсетілді. Эпизодтың оқиғасы 2005 жылғы "Рождестволық басып алу" эпизодынан кейін Англияда өрбуде, және онда Оныншы Доктор (Дэвид Теннант) өзінің бұрынғы серігі Сара Джейн Смитпен (Элизабет Слэден) қайта табысады, оны Төртінші Доктор 1976 жылғы "Қорқынышты қол" сериалында қалдырып кеткен болатын. Эпизодта, криллитандықтар деп аталатын шетелдік жаратылыстар, мектеп мұғалімдері кейпінде жасырынып, уақыт пен кеңістікті бақылауға мүмкіндік беретін, барлық нәрсені түсіндіретін теорияны шешу үшін балалардың ойларын пайдаланады. Доктордың бұрынғы серіктерін пайдалану туралы идея, әсіресе Сара Джейн мен K9 (Джон Лисон) туралы, алғаш рет 2003 жылы BBC-ге ұсынылған. Эпизод түсірілгеннен кейін, BBC Элизабет Слэденді "Сара Джейннің оқиғалары" спин-оффында басты рөлде ойнауға шақырды, онда K9 де бірнеше эпизодта пайда болды. Эпизод жағымды пікірлер алды, оның бағалау индексі 85 ("Тамаша") болды.

Сюжет

Деффри Вейл мектебінің директоры Финч мырза оқушылардың үлгерімін жақсарту үшін мектепті өзгертіп жатыр; оның өзгерістеріне ерекше чипсы бар тегін түскі ас кіреді. Оныншы Доктор мектепте ғылым пәнінің мұғалімі болып, жасырын жұмыс істейді, ал Роуз мектеп асханасында жасырын қызмет етеді. Доктор чипстегі майдың оқушылардың үлгерімін арттырғанын анықтайды. Роуз майдың басқа асхана қызметкерлеріне кері әсер ететінін байқайды, олар оны қолдану үшін қауіпсіздік костюмдерін киюге мәжбүр. Финчтің табыстары Доктордың бұрынғы серігі, тергеуші журналист Сара Джейн Смиттың назарын аударады. Ол Доктормен, Роузбен және Миккимен кездеседі, екі әйел арасында дереу бәсекелестік туады. Сара Джейн оларға машинасының багажникомдегі K9 робот итін көрсетеді. K9 майдың криллитан майы екенін анықтайды. Роуз, Доктордың бұрынғы серіктері болғанын білмей, ол неге ескі серіктерін тастап кететінін және олар туралы ешқашан айтпағанын сұрайды. Келесі күні топ мектепке қайта оралып, жағдайды одан әрі зерттейді. Доктор Финч мырзамен кездеседі, ол өзінің және басқа қызметкерлердің криллитандар екенін мойындайды – жеңілген түрлердің қалаулы қасиеттерін қабылдайтын біріккен түр. Ол Докторды өз жағына тартуға тырысады, бірақ сәттілікке жете алмайды. Микки мен K9 Сара Джейннің машинасынан бақылау жүргізеді. Доктордың көмегімен Сара Джейн мен Роуз мектеп компьютерлерінің – оқушылардың күшейтілген интеллектымен қуаттандырылған – «Скасис парадигмасын», яғни әлемнің теориясын шешуге бағытталған криллитан әрекетінің бір бөлігі екенін біледі. Мистер Финч Докторға екінші рет ұсыныс жасайды, бірақ Доктор тағы да бас тартады, олар Мистер Финчтен қашып құтылады. Кенни (чип жемеген оқушы) Миккиге оқушылардың қиын жағдайы туралы ескертеді, содан кейін Микки Сара Джейннің машинасымен мектеп есігін бұзып, компьютерлерді өшіріп, балалардың қашуына мүмкіндік береді. Доктор криллитандарды ас үйге жетелеп апарады. Олар келген кезде K9 май контейнерін жарытады, криллитандарды маймен толыққанша жауып, оларды K9-бен бірге жарылысқа ұшыратады. Сара Джейн TARDIS-те саяхаттаудың екінші мүмкіндігінен бас тартады, өйткені ол өмірін жалғастыруға шешім қабылдады. Микки Докторға қосылуға бейімділігін білдіреді. Сара Джейн, енді олардың алғашқы кездесуінен гөрі жақсы қарым-қатынаста болғандықтан, Роузды Доктормен бірге қалуын сұрайды және оған қоштасу сыйы ретінде жаңа K9 сыйлайды.

Өндіріс

Сара Джейн мен K9 Доктор Хуға оралу идеясы 2003 жылы шоуды ұсынған Рассел Т. Дэвистің ойы болды. Мұндай тәсіл Докторды тастап кеткен серіктің кейін не болатынын көрсетуге мүмкіндік берер еді, классикалық серияға тым көп назар аудармай. Дэвис Сара Джейнды осы мақсатта пайдалануды жоспарлаған, ал Слэден бастапқыда рөлінің маңызды емес екенін ойлап, ұсыныстан бас тартты, бірақ оқиғаның басты тұлғасы екенін түсінген соң пікірін өзгертті. Эпизод түсірілісі аяқталғаннан кейін Слэденге толық спин-офф сериасы – «Сара Джейннің оқиғалары» туралы ұсыныс жасалды, ол 2006 жылдың 14 қыркүйегінде ресми түрде жарияланды. Эпизод өндірісі кезінде бірнеше өзгерістер болды: алғашқы атаулары «Ескі достар» және «Қара операциялар» болды, соңғысы әскери базада өрбуі тиіс еді. Бірақ Дэвис Уитхаусты оны мектепте көрсетуді сұрады, себебі бұл оңай болды, сонымен қатар Доктордың мектеп мұғалімі кейпінде болуын қалады. «Телевизияда аяушылық жоқ» сайтынан Джейкоб Клифтон эпизодқа A+ бағасын берді. IGN сайтынан Ахсан Хаке эпизодқа 10 балдық шкала бойынша 8.7 («Тамаша») бағасын қойды және эпизодта «тамаша кейіпкерлік сәттер» мен «керемет CGI эффектілері» бар екенін, ал «Скуби Ду сюжетіне дайын болсаңыз, осы эпизодтағы күшті ностальгиялық сезімдер оны міндетті түрде көруге лайық етеді» деді. Сонымен қатар, K9 және Сара Джейннің өзі классикалық серияның жанкүйерлері үшін эпизодты көруге тұрарлық етеді. Кейіннен эпизод 2007 жылғы «Хьюго» сыйлығының «Ең үздік драмалық қойылым, қысқаша форматта» номинациясына ие болды, бірақ бұл сыйлықты келесі «Шамдағы қыз» эпизоды жеңіп алды.