Кіріспе

Хегге Став шіркеуі (Hegge stavkyrkje) – Норвегиядағы 13 ғасырға жататын ағаш шіркеу. Бұл Иннланд облысының Ойстр Слидре муниципалитетіндегі Норвегия шіркеуінің қауымдық шіркеуі. Ол Хегге ауылында орналасқан. Бұл шіркеу Хегге қауымына қарасты, ал ол Хамар епархиясындағы Валдрес декандық бөлігінің құрамында. Қоңыр түсті ағаштан салынған шіркеу шамамен 1216 жылы белгісіз сәулетшінің жобасы бойынша соғылған ұзын шіркеу стилінде салынған. Шіркеу шамамен 150 адамға арналған.

Тарих

Шіркеу туралы ең көне тарихи жазбалар 1322 жылға дейін сақталып қалған, бірақ шіркеу сол жылы салынған жоқ. Хедгедегі шіркеу – 13 ғасырдың басында тұрғызылған ағаштан жасалған діңгек шіркеуі. Қазіргі заманғы дендрохронологиялық зерттеулер шіркеудегі бірнеше ағаштардың 1215-1216 жылдары кесілгенін көрсетеді. Бұл базилика типтес шіркеу, ішінде 8 тұғырлы, жеке тұрған бағаналары бар, олар аркада құрап, орталық бөлікті қоршап, биік шатыры бар. Шіркеудегі рун жазуы: «Erlingr Arnason ristet disse runer» – «Эрлинг Арнасон осы рундарды жазды» деп аударылады. Сырттан қарағанда шіркеу жақын орналасқан Ломен діңгек шіркеуіне ұқсас. Бұл тікбұрышты кемесі және кішірек, тар хоры бар ұзын шіркеу. Кеменің шатырында мұнара орналасқан, ал шіркеудің айналасында ашық дәліздер болған. Протестанттық реформациядан кейін шатыр мұнаралары биіктеп, сыртқы келбеті өзгерді. 1665 жылғы 23 қаңтардағы тексеруде шіркеудің өте қирағандығы айтылды. Содан кейін кең ауқымды қалпына келтіру және жөндеу жұмыстары жүргізілді. 1706 және 1712 жылдары шіркеуде жөндеу жұмыстары жасалды. Алтарь кескінін жергілікті шебер 1780 жылы ойып жасаған. 1807 жылы хор кеңейтіліп, тікбұрышты жоспарға ие болды. 1844 жылы кеме батысқа қарай созылды. Сол кезде шіркеудің екі жағындағы ашық дәліздер кемеге біріктіріліп, отыруға көбірек орын болды. 1864 жылы хордың шығыс жағына сакристия салынды. 1924-1925 жылдары шіруден зақымдалған бөліктерді жөндеу және іргетастың тұруын қамтамасыз ету үшін күрделі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Бұл жобаны сәулетші Арнштейн Арнеберг басқарды, ол кейін Хамар соборын кең ауқымды жөндеуден өткізді. Шіркеуге жаңа іргетас салынып, шіріген бөліктері ауыстырылды. Шіркеудің кіреберіс бөлігі кеңейтілді. Сондай-ақ, сол кезде жаңа, кішкентай терезелер орнатылды.

Сақтандыру

13 ғасырдағы шомылдыру тағы сыртқы жағынан түйіндер, ағаштар, адамдардың суреттері және жұлдыздармен әшекейленген. 1686 жылы шіркеуде қалың зығырдан тігілген киім болған, ал 1643 жылы Исаактың құрбандығы картинасы шіркеуге сыйға берілген.