Кіріспе

"Tooth and Claw" – 2006 жылғы 22 сәуірде BBC One телеарнасында алғаш рет көрсетілген британдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Доктор Ху" екінші сериясының екінші эпизоды. Эпизодтың оқиғасы 1879 жылы Шотландияда өтеді. Эпизодта жауынгер монахтардың тобы шетелдік қасқырға айналатын адамды (Том Смит) пайдаланып Британ империясын жаулап алып, Виктория патшаны (Полин Коллинз) қасқырға айналдырып, "Қасқыр империясын" құруды жоспарлайды.

Сюжет

Оныншы Доктор мен Роза 1879 жылы Шотландияның даласына қонады. Олар королева Викторияны тасымалдайтын каретаға кездеседі, ол құлаған ағаш Абердинге баратын пойыз жолын жапқандықтан, Балморалға жолмен сапарлауға мәжбүр болған. Бұл әрекет қастандық болуы мүмкін деген қорқыныш бар. Доктор өзін королеваның қорғаушысы ретінде таныстырады, ол және Роза королевамен бірге түнделу үшін оның қайтыс болған күйеуі, принц Альберттің сүйікті орны – Торчвуд иелігіне барады. Патшалық сарай Торчвуд иелігін Әке Анджело бастаған монахтар тобы басып алғанын білмейді. Олар иесі, сэр Роберт МакЛишті алдап, үйдің қызметшілері мен күзетшілерінің орнына қояды. Монахтар құлаған ағаштың арқасында королеваны иелікке жеткізуді жоспарлап, оның табиғатын королеваға жұқтыру және жаңа «Құрт империясын» құру ниетімен қасқырға айналатын адамды әкеледі. Доктор олардың түскен тұзағын тез түсінеді және Әке Анджелоның адамдарынан, сондай-ақ қасқырдан Розаны, королеваны және сэр Робертті құтқаруға көмектеседі. Олар иеліктің кітапханасында паналады, кітапхананың ағашын қызылжан майымен жағып, аңды тоқтатуға тырысады. Кітапхананы зерттеу барысында сэр Роберттің әкесі, ғалым және принц Альберт жинаған дәлелдерді табады. Дәлелдер қасқырдың Жерге құлаған және көптеген буынға ие болған шетелдік тіршілік екенін көрсетеді. Доктор сондай-ақ, иеліктің қасқырды ұстау үшін арнайы жасалған тұзақ екенін түсінеді. Оның ерекше телескопы мен королеваның Кохинор алтасын, оның кесімін принц Альберт жасаған, пайдаланып, олар шетелдік тіршілікті жоя алады. Сэр Роберт Докторға, Розаға және королеваға обсерваторияда телескопты дайындауға мүмкіндік беру үшін өзін құрбан етеді. Олар толық айдың шоғырланған жарығында қасқырды тұтқындап, өлтіре алады. Келесі күні королева Доктор мен Розаға рыцарь атағын беріп, Британ империясынан қуады. Сэр Роберттің құрбандығы мен оның әкесінің тапқырлығын құрметтеп, ол Торчвуд институтын құруға бұйрық береді. Институттың міндеті – Ұлыбританияны одан әрі шетелдік шабуылдардан қорғау. Королева «Егер Доктор қайтып келсе, ол сақ болуы керек, өйткені Торчвуд күтіп отырады» деп жариялайды.

Жалғастығы

Доктор өзін "Джеймс МакКриммон" деп таныстырды. Джейми МакКриммон (Фрейзер Хайнс) – 18 ғасырдағы жас (құрастырылған) шотландтық сыбызғышы және Екінші Доктордың серігі.

Өндіріс

Фильм түсірілуі 2005 жылдың 26 қыркүйегі мен 27 қазаны аралығында өтті. Доктор мен Розаның Королева күзетшілерімен кездескен сахнада Доктор шотландтық акцентке ауысады, бұл актер Дэвид Теннанттың тегіне сілтеме болып табылады. Мишель Дункан мен Джейми Сивс осы эпизодтың оқылуына қатыса алмады, олардың рөлдерін Теннанттың ата-анасы оқыды, олар «Доктор Ху» түсірілімінде болған еді. Теннант журналистерге сериалдың баспасөз мәслихатында: «Шотландияда түсірілгендіктен, олар оқылуға шақырылғанына қуанды. Менің анам Леди Изобельді, әкем капитан Рейнольдсты ойнады, екеуі де жетінші аспанда болды. Ал олар рөлдерді нағыз ойнауға шақырылмағаны үшін шынымен ренжіді! Мен оларға: «Тынышталыңдар, ата-ана, өз орныңа қайта оралыңдар!» дедім» деді. Уэльстің Дингстоу қаласындағы Треовен үйі Шотландияның Таулы жеріндегі Торчвуд үйін бейнелейтін осы эпизодты түсіру орындарының бірі болды. Сыртқы түсірілімдер Свонси аңғарындағы Крейг-и-Нос қамалында жүргізілді. Монахтардың ұрыс сахнасы Дифрин бақшасындағы сарайда түсірілді. Түсірілім кезінде бір сәтте Билли Пайпердің шашы отқа ұқты. «Доктор Ху Confidential» бағдарламасында сұхбаттасқан режиссер Эурос Лин, ашылу сахнасының ұрыс тізбегін зерттеу кезінде «Қырылған жолбарыс, жасырын арыстан» (Crouching Tiger, Hidden Dragon) сияқты әртүрлі жекпе-жек фильмдері қарастырылғанын айтты. Бұл эпизодтағы қасқыр компьютерлік графика арқылы жасалған. Паулин Коллинс BBC баспасөз хабарламасында екі артист қасқырдың қозғалыстарын көрсеткенін және көк экранға жауап беретін жағдайда артық ойын көрсетудің қиындықтары туралы айтқандарын мәлімдеді. DVD жинағына кірген өшірілген сахнада Доктор мен Роза, британ империясынан рыцарь дәрежесіне көтеріліп, жер аударылғаннан кейін ТАРДИС-ке қарай қашады.

Қалыптастыру жазбалары

Паулин Коллинз бұл сериалда бұрын "Бетсіздер" сериалында Саманта Бриггс рөлінде екінші Доктордың эпизодында (1967) пайда болған. Эпизодқа қоса берілген түсіндірмеде, Хост рөлін ойнаған актер Том Смит Дэвид Теннантпен бірге драма мектебінде оқыған. Сэр Роберт терезенің алдымен королеваға ұсыныс жасағанда, ол оны "менің Сэр Уолтер Рэлиім" деп атайды. Актер Дерек Ридделл бұл жылдың басында көрсетілген BBC-нің "The Virgin Queen" драмасында Рэйли рөлін ойнаған. Алғашқы сценарийде Виктория Сэр Фрэнсис Дрейкке сілтеме жасаған, бірақ Ридделл патшайым жасаған сілтеме үшін бұл дұрыс емес екенін көрсеткен.

Тарату және қабылдау

Эпизодтың бір түндегі рейтингісі 10,03 миллионға жетті (бір бес минуттық сегмент кезінде). Көрермендердің ризашылық индексі 83 болды. Уақытты жылжытуды ескергенде, эпизодты орташа есеппен 9,24 миллион көрермен тамашалады. «Жерді қорғау!» сайтындағы осы эпизодқа арналған жаңалықтарда Микки Смиттен көрерменге тағы бір «тікелей» хабарлама орналастырылған. Микки Торчвуд сайтында спутниктерді қадағалап жүргенін, бірақ одан шығарылып тасталғанын айтады. Содан кейін ол көрерменді Торчвуд үйінің сайтына бағыттайды, «Виктория» паролін пайдаланып телескоптан ақпарат алуға және оған спутниктерді іздеуге көмектесуге шақырады. Бұл эпизод 2006 жылдың 5 маусымында «Мектепке оралу» және «Шатырдағы қыз» эпизодтарымен бірге, қосымша мүмкіндіктері жоқ қарапайым DVD форматында, сондай-ақ 2006 жылдың 20 қарашасында екінші сезондық жинақтың бөлігі ретінде жарық көрді. Бұл шығарылымға сценарийші Рассел Т. Дэвис, визуалды эффекттер жетекшісі Дэвид Хоутон және көркемдік директор Стивен Николастың аудио түсіндірмелері енгізілді. SFX журналынан Иан Берриман эпизодты «керемет» деп атап, Коллинстің Виктория патшайымын сомдауын жоғары бағалады. Ол Дэвистің сценарийін және эпизодтың атмосферасын ерекше атап өтті. IGN сайтынан Ахсан Хаки эпизодқа 10 балдық шкала бойынша 7,8 бал берді, түсірілім жұмысын және қасқырға жасалған арнайы эффекттерді бөліп көрсетті. Дегенмен, ол оқиғаның «көңілді» және «қызықты сәттері» бар екенін, бірақ «Доктор Кто» үшін сәйкес келмейтін қасқырды қуу сияқты элементтерінің қанағаттандырмас екенін айтты. 2010 жылы сайт үшін Мэтт Уэльс «Тіс пен тырнақ» эпизодын «Оныншы Доктордың» ең жақсы жетінші эпизоды деп атады. Алайда, Digital Spy сайтынан Дек Хоган эпизодты серияның бастапқы эпизодынан кейін көңілі толмады, бірақ қасқырдың «көрінісі ұнады» деп есептеді.