Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канададағы француз солдаты
French soldier in Canada
Луи Арман, Лахотан бароны (9 маусым 1666 – 1716 жылға дейін) – Канададағы француз әскерінде қызмет еткен француз аристократы, жазушы және саяхатшы. Ол Висконсин және Миннесота аймақтарында, сондай-ақ Миссисипи алқабының жоғарғы бөлігінде кеңінен саяхаттады. Еуропаға оралғаннан кейін ол өте танымал саяхатнама жазды. Онда ол қазір Миссури деп саналатын "Ұзын өзенге" жасаған сапары туралы айтқан. Ол американдықтардың мәдениетін толық және өте жағымды жарықтан қарастырып, үндістерді еркін, рационалды және жалпы алғанда құрметке лайық деп бейнеледі.
Louis Armand, Baron de Lahontan (9 June 1666 – prior to 1716) was a French artistocrat, writer, and explorer who served in the French military in Canada, where he traveled extensively in the Wisconsin and Minnesota region and the upper Mississippi Valley. Upon his return to Europe he wrote an enormously popular travelogue. In it he recounted his voyage up the "Long River," now thought to be the Missouri. He wrote at length and in very positive terms about Native American culture, portraying Indian people as free, rational, and generally admirable.
Ерте өмір
Ол аристократиялық отбасында дүниеге келді және 1674 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Барон Лахотан титулын мұраға алды. Де Лахотан "де ла марин" әскерлеріне қосылды және 1683 жылы 17 жасында тағы екі офицермен және үш әскер бөлімімен бірге Жаңа Францияға жіберілді. Қараша айында Квебекке келгеннен кейін Бопреде орналасқан ол 1684 жылы Форт-Фронтенактан ирокездерге қарсы сәтсіз шабуылға әскерін жетектеді. Ол тыныш отыра алмайтын қолбасшы болды және көп уақытын аймақты зерттеумен өткізді. 1688 жылы Ниагара бекінісі тасталғаны және ирокездердің қайтадан шабуыл жасағаны туралы жаңалықты естіген соң, ол бекінісін өртеп, әскерін Мичиллимакинаққа жабдықтау және, мүмкін, әскерлеріне көңіл көтеру үшін алып барды.
He was born into the aristocracy and inherited the title Baron Lahontan upon his father's death in 1674. De Lahontan joined the troupes de la marine and was sent to New France in 1683 at age 17 along with two other officers and three companies of troops. After arriving at Quebec in November and settling in Beaupré, he would lead his company in 1684 on an unsuccessful offense against the Iroquois from Fort Frontenac. He was a restless commander and spent much of his time exploring the region. In 1688 following news of the abandonment of the post at Niagara and renewed attacks of the Iroquois, he burned his fort and led his men to Michillimackinac in search of supplies and possibly entertainment for his men.
Вильгельм патшаның соғысы
Король Уильям соғысы кезінде Де Лахотан Жаңа Францияда әскери бекіністер мен жабдықтар үшін бірнеше ұсыныстар енгізді, мысалы, ирокездерге қарсы қорғану үшін Ұлы көлдердегі флот және батыс шекарасы бойынша қорғаныс мақсатында салынған бекіністер желісі. 1692 жылдың 13 желтоқсанында Плаценция (Ньюфаундленд) губернаторы Жак Франсуа де Монбетон де Бруйланмен туған қақтығыстан кейін Де Лахотан өзінің лауазымын және Жаңа Францияны толығымен тастап кетуге шешім қабылдады. Ол қашып кетіп, Португалияның Виана қаласына кемемен жол тартты. Мұрагерлік құқығынан айырылып, Францияға орала алмай, ол 14 сәуірде Амстердамға келді. Сарагосада (Испания), белгісіз біраз уақыт бойы, кем дегенде 1696 жылға дейін Де Лахотан француз билігіндегі Канаданы қалай және неліктен басып алу керектігін ағылшын үкіметіне түсіндіретін естеліктерін жазды.
During King William's War, De Lahontan submitted several proposals for military fortification and equipment in New France such as a Great Lakes Flotilla for defense against the Iroquois and a line of forts meant for defence along the western frontier, On 13 December 1692 following a conflict with the governor of Placentia (Newfoundland), Jacques François de Monbeton de Brouillan, de Lahontan decided to abandon his office and New France altogether. He deserted and took ship for Viana, Portugal. Deprived of his inheritance and unable to return to France, he eventually arrived in Amsterdam on 14 April. During an unknown period of time in Saragossa, Spain, until at least 1696, de Lahontan recorded his memoirs for the English government explaining how and why they should take French controlled Canada.
Автор
Амстердамға оралғаннан кейін 1703 жылы ол өзінің ең танымал үш еңбегін жариялады: Nouveaux Voyages dans l’Amerique Septentrionale, Memoires de l’Amerique Septentrionale және Supplement aux Voyages ou Dialogues avec le sauvage Adario. Nouveaux Voyages dans l’Amerique Septentrionale де Лахотанның өмірі мен Жаңа Франциядағы тұруы туралы толық және егжей-тегжейлі баяндама береді, ал Memoires de l’Amerique Septentrionale география, институттар, сауда және жергілікті тайпалар туралы байқайтын мәліметтерін сипаттайды. Соңында, Supplement aux Voyages ou Dialogues avec le sauvage Adario де Лахотан мен Адарио (Егеуқұйрық) есімді гурон басшысы арасындағы диалог арқылы институционалдық христиандықты сынап жазады. Автор христиан дінінің әділетсіздігін жергілікті халықтың бостандығы мен әділдігімен салыстыруға тырысады. Бұл кітап кеңінен оқылды және Францияда байлар мен кедейлер арасындағы теңдікке деген талаптың күшеюіне әсер етті.
Upon return to Amsterdam in 1703 he published his three most famous works: Nouveaux Voyages dans l’Amerique Septentrionale, Memoires de l’Amerique Septentrionale, and Supplement aux Voyages ou Dialogues avec le sauvage Adario. Nouveaux Voyages dans l’Amerique Septentrionale provides a thorough and detailed account of de Lahontan's life and stay in New France, while Memoires de l’Amerique Septentrionale describes his observations of geography, institutions, commerce as well as information about native tribes. Finally, Supplement aux Voyages ou Dialogues avec le sauvage Adario lambasts institutional Christianity by means of a dialogue between de Lahontan and a Huron Chief named Adario (The Rat). The author attempts to contrast the injustice of Christianity with the freedom and justice of native people. This book was fairly much read, and played a role in the growing demand for higher equality between rich and poor in France.