Кіріспе
Шетелдік қор – әдетте шетелдік юрисдикцияда тіркелген ұжымдық инвестициялық схема. "Оффшорлық компания" термині сияқты, бұл термин де анықтамалық емес, сипаттамалық болып табылады, ал "оффшор" және "қор" сөздері әртүрлі мағынада түсіндірілуі мүмкін. "Оффшор" деген сілтеме, классикалық жағдайда, әдетте Кайман аралдары, Джерси немесе Британдық Виргин аралдары сияқты дәстүрлі оффшорлық юрисдикцияны білдіреді. Дегенмен, бұл термин сондай-ақ Делавэр және Люксембург сияқты трансшекаралық инвестициялық құрылымдау үшін танымал басқа корпоративтік тіркеу орындарын да қамтиды. Ең кең мағынасында, "оффшор" кейде кез келген трансшекаралық ұжымдық инвестициялық схеманы қамтуы мүмкін, ал Ирландия сияқты танымал қорлар, олардың ел ретіндегі айтарлықтай көлеміне қарамастан, "оффшор" анықтамасына енуі мүмкін. Сол сияқты, "қор" деген сілтеме кез келген ұжымдық инвестицияны қамтуы мүмкін, бірақ оффшорлық юрисдикциялардың өзінде "оффшорлық қор" термині көбінесе тек ашық типтегі инвестициялық қорлармен (яғни инвестор қордың өмір сүру кезеңінде инвестициясын қайта ала алатын қор) шектеледі, мұнда инвестиция капитал үлесі арқылы (қарыз емес) жүзеге асырылады. Бұл көбінесе жабық типтегі инвестициялық қорларға (инвестор ақшасын қайта ала алмайтын) және инвестиция қарыз түрінде құрылған қорларға қатысты емес, себебі олар әдетте инвестициялық қорларға қойылатын қалыпты реттеу талаптарына бағынбайды, сондықтан бұл терминнің қатаң мағынасында "қор" ретінде қарастырылмайды. Бұл термин көбінесе тек сипаттамалық ретінде қолданылса да, көптеген құрлықтағы елдердің заңнамаларында немесе салық кодекстерінде инвестицияны оффшорлық қор ретінде қарастыру үшін нақты анықтамалар бар. Мысалы, Ұлыбританияда 2009 жылғы "Оффшорлық қорлар (салық)" ережелерін қараңыз, ал АҚШ-та 1986 жылғы Ішкі кірістер кодексінің 871-бабын қараңыз.
Әлемдік нарық/әлемдік үлесі
Шетелдегі қорлардың нарықтық үлесі әдетте қорлар саны немесе басқарудағы активтер (AUM) арқылы өлшенеді. Дегенмен, нарықтық үлеске қатысты әртүрлі дереккөздер әртүрлі болуы мүмкін, себебі (i) қай юрисдикциялар «оффшорлық» деп есептеледі және қандай ұжымдық инвестициялық схемалар қамтылады. Хедж-фондтар (оффшорлық қор өнімінің классикалық түрі) бойынша Кайман үстем нарықтық үлеске ие. + Шетелдік хедж-фондтардың нарықтық үлесіҚорлар саныAUMЖер%Жер% Кайман аралдары 45% Кайман аралдары 52% Делавэр 20% Делавэр 22% Британдық Виргин аралдары 10% Британдық Виргин аралдары 11% Ирландия 8% Джерси 5% Бермуда 6% Бермуда 4% Мальта 5% Ирландия 3% Люксембург 4% Люксембург 3% Джерси 2% Гернси <1% Гернси <1% Мэн аралы <1% Мэн аралы <1% Мальта <1% Жеке капитал қорлары үшін көрсеткіштер, ұқсас өтімділік шектеулері бар инвестициялық өнім, айқын түрде өзгеше, Делавэр екі өлшем бойынша да нарықтың жартысынан астамын құрайды. + Шетелдік жеке капитал қорларының нарықтық үлесіҚорлар саныAUMЖер%Жер% Делавэр 64% Делавэр 72% Кайман аралдары 11% Гернси 11% Гернси 7% Кайман аралдары 11% Люксембург 9% Джерси 5% Джерси 6% Люксембург 4% Ирландия 3% Ирландия 1% Бермуда <1% Бермуда <1% Британдық Виргин аралдары <1% Мэн аралы <1% Мэн аралы <1% Мальта <1% Мальта <1%
Figures for private equity funds, an investment product with similar liquidity constraints, are markedly different, with Delaware enjoying over half the market on either measure. + Offshore private equity funds market shareNo. of FundsAUMJurisdiction%ageJurisdiction%age Delaware 64% Delaware 72% Cayman Islands 11% Guernsey 11% Guernsey 7% Cayman Islands 11% Luxembourg 9% Jersey 5% Jersey 6% Luxembourg 4% Ireland 3% Ireland 1% Bermuda <1% Bermuda <1% British Virgin Islands <1% British Virgin Islands <1% Isle of Man <1% Isle of Man <1% Malta <1% Malta <1%
Теңіз жағалауы
Көптеген дамыған оффшорлық юрисдикциялар өз елінде құрылған қорларға қатысты шамамен бірдей реттеуші режимді ұсынады. Әдетте, реттеуші режим екі деңгейлі тәсілді қолданады, бұл реттеу жалпы жұртшылыққа ұсынылатын қорлар (әлеуетті инвесторлардың ерекшелігіне байланысты жоғары деңгейдегі реттеуді қажет етеді) мен мемлекеттік емес қорлар арасындағы айырмашылыққа негізделген. Мемлекеттік емес қорлар көбінесе жеке қорлар немесе кәсіби қорлар, немесе осыған ұқсас атаулармен жіктеледі. Мемлекеттік емес қорларға инвестиция тартатын инвесторлардың ұсыныстың сипатына байланысты салымды деп есептелуі мүмкін – мысалы, ең төменгі бастапқы инвестиция сомасы 100 000 АҚШ доллары болуы мүмкін және/немесе инвесторлардың "кәсіби инвесторлар" екенін дәлелдеуі қажет (бірақ кейбір оффшорлық юрисдикциялар инвесторларға өздігінен куәландыруға рұқсат береді). Балама ретінде, қор шағын және таңдалған инвесторлар тобы үшін құрылуы мүмкін, ал құрылтай құжаттары инвесторлардың санын шектейді, мысалы, 50-ден аспауы керек. Көптеген оффшорлық юрисдикциялар қорларға мемлекеттік қор ретінде жұмыс істеуге лицензия алуға мүмкіндік берсе де, мұндай лицензиялармен байланысты қатаң реттеу талаптарының салдарынан оффшорлық қорлардың аз ғана бөлігі жалпы жұртшылыққа қолжетімді болады. Қорларды оффшорлық юрисдикцияда тіркеудің көп бөлігі салық емес, реттеуші талаптармен байланысты. Оффшорлық юрисдикцияларда тиімділік және инвестициялық стратегияларға қатысты реттеудің салыстырмалы түрде нашар болуы, хедж-фондтар сияқты жоғары тәуекелді қорларды сол юрисдикцияларда құруға ынталандырады.
Құрлықта
Экономикалық дамыған елдер өз елдеріндегі инвесторларға қызмет көрсетуді көздейтін оффшорлық қорларға тікелей реттеу шараларын күшейтуде. Бұған ең соңғы мысал – Альтернативті инвестициялық қорлардың басқарушылары туралы директива (АИФҚМД), ол қорлардың Еуропалық Одақтағы инвесторларға өнімдерін ұсынуы үшін қатаң ережелер мен талаптарға сәйкес келуін міндеттейді.
Теңіз жағалауы
Көбінесе қор тіркелген оффшорлық юрисдикция қор табысына тікелей салық салуды жүзеге асырмайды. Сондай-ақ, қор инвесторларына жасайтын төлемдерге ешқандай салық немесе осыған ұқсас табыс салығы қоймайды. Дегенмен, бұл қорды басқа елдердегі инвестициялық қызметінен туындаған салықтардан босатуға қалыпты жағдайда мүмкіндік бермейді. Мысалы, егер Кайманаралдарында құрылған қор Нью-Йоркте саудадан капиталдық табыс алса, ол әдетте АҚШ капиталдық табыс салығын қалыпты тәртіппен төлеуге міндетті болады. Сол сияқты, егер Ұлыбританияда тұратын адам Гернси қорына инвестиция салса, Гернсиде салық салынбағанына қарамастан, британдық салық заңдарына сәйкес алған табысы мен капиталдық табысына салық төлеуге міндетті болады (шетелден түскен табысты елге аудару қағидаларына байланысты).
Құрлықта
Әртүрлі елдер шетелдік қорлардан түсетін табысты әртүрлі қарастырады. АҚШ азаматтары, егде салық салынатын шетелдегі инвестициялық табысқа, олар әлемнің қай жерінде тұрса да және табыс қайда жіберілсе де, көбінесе салық төлейді. Ұлыбританияның салық ережелері бойынша, шетелде алынған табысқа салық салынуы салық төлеушінің тұрақты тұратын жеріне және қаражат Ұлыбританияға аударылған-аударлмағанына байланысты. Шетелдік инвестициялық қорлар трансшекаралық инвестицияларға байланысты салықтың жоғалтылуына жауапты деген жалпы пікір бар, және осы сенімге негізделген түрлі заңдар әртүрлі елдерде қабылданды. Бұған ең айқын мысал – АҚШ-тың Шетелдік шоттар туралы салық ақпаратын ұсыну заңы (FATCA). Бірақ бұрынғы мысалдардың қатарында Еуропалық Одақтың ұстап алу салығын Ұлыбританияның теңізден тыс аумақтарына (Кейман аралдары және Британдық Виргин аралдары сияқты танымал оффшорлық қорлардың орналасқан жерлеріне) қолдануы да бар. Ал соңғы (және жалғасып жатқан) мысал – Салық мәселелері бойынша өзара әкімшілік көмек көрсету туралы конвенция, оған дерлік барлық ірі оффшорлық қорлар қосылды.
Сын
ATTAC (ҮЕҰ) сияқты сыншылар, олардың жер асты экономикасының басты ойыншысы екенін, заңды түрде салықтан қашуға мүмкіндік беретінін, әсіресе трансферттік бағаларды қолданатын фирмалар арқылы осыған жол беретінін айтты.