Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эшаленс – Швейцариядағы Во кантонындағы Грос-де-Во округінің муниципалитеті.
Échallens is a municipality in the district of Gros de Vaud in the canton of Vaud in Switzerland.
Тарих
Муниципалитет аумағы өте ерте заманнан мекенделген. Мұнда қола дәуіріне жататын қорыту шеберханасының қалдықтары табылды. Алғашқы жазбалар 1141 жылы Шарленс деген атпен тіркелген. Кейіннен атаудың басқа түрлері де болды: Шалейн, Эшарленс (1177), Эшаленс (1228) және Эшаленс (1279). Эшален 1798 жылдан 1803 жылға дейін Хельветтік Республиканың Леман кантонына қарады, ал Наполеонның араласуымен Во кантонының құрамына енді. 1798 жылдан бері ол аудан орталығы болып табылады.
The territory of the municipality was already settled very early. There are remains of a Bronze Age foundry. The first documentation dates from 1141 under the name of Charlens. Later forms of the name include Challeins, Escharlens (1177), Eschallens (1228), and Eschalleins (1279). Échallens belonged from 1798 to 1803 to the canton of Léman in the Helvetic Republic, and was brought into the canton of Vaud by the mediation of Napoleon. It has been the capital of the district since 1798.
Елтаңба
Қалалық гербтің суреттемесі: Алтын түсті фонға қара жапырақты, жемісті, тамырымен жұлынған емен ағашы бейнеленген.
The blazon of the municipal coat of arms is Or, an Oak tree eradicated Sable leaved and fructed proper.
Демография
Эшальеннің 2008 жылғы халық саны, 18,2% құрады – оның ішінде шетелдік азаматтар. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 25,7% өсті. Бұл өсімнің 20,7% көші-қонға, ал 4,9% туу және өлім-жітімге байланысты болды. 2000 жылғы мәліметтерге сәйкес, халықтың көп бөлігі француз тілінде сөйлейді (3815 адам немесе 89,1%), екінші ең көп таралған тіл – неміс (122 адам немесе 2,8%), үшінші орында португал тілі (90 адам немесе 2,1%) тұр. 78 адам итальян тілінде, ал 4 адам романш тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 1848 үйленбеген және бұрын үйленбеген адам болды. 2036 адам үйленген, 204-і жесір, 193-і ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 1634 жеке шаруашылық болды, орташа алғанда әр шаруашылықта 2,6 адам тұрды. 2000 жылы муниципалитетте 1747 пәтер болды. Ең көп кездесетін пәтерлер 4 бөлмелі (493 пәтер). 75 пәтер бір бөлмелі, ал 427 пәтер бес және одан көп бөлмелі болды. Осы пәтерлердің 1582-сі (жалпы санының 90,6%) тұрақты түрде пайдаланылды, 141 пәтер (8,1%) маусымдық пайдалануда, ал 24 пәтер (1,4%) бос тұрды.
Échallens has a population of as of 2008, 18.2% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (1999–2009 ) the population has changed at a rate of 25.7%. It has changed at a rate of 20.7% due to migration and at a rate of 4.9% due to births and deaths. Most of the population (as of 2000) speaks French (3,815 or 89.1%), with German being second most common (122 or 2.8%) and Portuguese being third (90 or 2.1%). There are 78 people who speak Italian and 4 people who speak Romansh. as of 2000, there were 1,848 people who were single and never married in the municipality. There were 2,036 married individuals, 204 widows or widowers and 193 individuals who are divorced. as of 2000, there were 1,634 private households in the municipality, and an average of 2.6 persons per household. In 2000 there were 1,747 apartments in the municipality. The most common apartment size was 4 rooms of which there were 493. There were 75 single room apartments and 427 apartments with five or more rooms. Of these apartments, a total of 1,582 apartments (90.6% of the total) were permanently occupied, while 141 apartments (8.1%) were seasonally occupied and 24 apartments (1.4%) were empty.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, ол дауыстардың 20,45%-ын алды. Келесі үш ең танымал партиялар: SP (19,87%), Жасылдар партиясы (14,75%) және FDP (14,41%). Федералды сайлауда барлығы 1343 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 44,4% болды.
In the 2007 federal election the most popular party was the SVP which received 20.45% of the vote. The next three most popular parties were the SP (19.87%), the Green Party (14.75%) and the FDP (14.41%). In the federal election, a total of 1,343 votes were cast, and the voter turnout was 44.4%.
Экономика
Эшаленс – Грос-де-Водоның маңызды аймақтық сауда орталығы. 19 ғасырдың соңына дейін ол негізінен ауыл шаруашылығымен айналысты. Бүгінде ауыл шаруашылығының үлесі өте аз. Муниципалитетте машина жасау, металл өңдеу және тоқыма өндірісі сияқты салаларда индустрияландыру баяу дамыды. Жұмыс орындарының көп бөлігі (шамамен 70 пайызы) қызмет көрсету секторында. Көптеген адамдар қазір Лозаннаға жұмысқа барып тұрады. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, Эшаленстегі жұмыссыздық деңгейі 4,3% құрады. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 50 адам жұмыс істесе, осы секторда 17 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 291 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 39 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 1593 адам жұмыс істейді, осы секторда 213 кәсіпорын жұмыс істейді. 2000 жылы муниципалитетке 980 жұмысшы келді, ал 1535 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшін экспорттаушы болып табылады, әрбір кіретін жұмысшыға қарай 1,6 жұмысшы шығып кетеді. Жұмыс істейтін халықтың 15,6%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 63%-ы жеке көлікпен барады.
Échallens is a regionally important commercial center of the Gros de Vaud. Until the end of the 19th century, it was primarily agricultural. Today, agriculture is quite marginal. The municipality became slowly industrialized, with machining, metalworking, and textiles being the major industries. Most jobs (almost 70 percent) are in the service sector. Many people now commute to Lausanne. as of 2010, Échallens had an unemployment rate of 4.3%. as of 2008, there were 50 people employed in the primary economic sector and about 17 businesses involved in this sector. 291 people were employed in the secondary sector and there were 39 businesses in this sector. 1,593 people were employed in the tertiary sector, with 213 businesses in this sector. In 2000, there were 980 workers who commuted into the municipality and 1,535 workers who commuted away. The municipality is a net exporter of workers, with about 1.6 workers leaving the municipality for every one entering. Of the working population, 15.6% used public transportation to get to work, and 63% used a private car.
Білім
Эшаленс қаласында халықтың шамамен 1654 адамы (38,6%) міндетті емес жоғары орта білімін аяқтаған, ал 481 адамы (11,2%) қосымша жоғары білім (университет немесе Fachhochschule) алған. Жоғары білім алған 481 адамның 62,4% швейцариялық ерлер, 25,6% швейцариялық әйелдер, 6,7% швейцариялық емес ерлер және 5,4% швейцариялық емес әйелдер құрады. Оқу жылында аудандық округ 296 балаға мектепке дейінгі күтім көрсетті, оның ішінде 96 бала (32,4%) субсидияланған мектепке дейінгі күтім алды. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы бойынша оқушылар төрт жыл оқуға міндетті. Муниципалдық бастауыш мектеп бағдарламасында 443 оқушы оқыды. Міндетті төменгі орта білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және онда 373 оқушы білім алды. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе басқа дәстүрлі емес мектепке барған 14 оқушы болды. Эшаленс қаласында 1 мұражай бар – Maison du blé et du pain (Бөлі мен нан үйі). 2009 жылы оны 11 087 адам бақылап көрді, ал бұрынғы жылдардағы орташа көрсеткіш 11 438 адамды құрады. 2000 жылы Эшаленске басқа муниципалитеттен 344 оқушы келді, ал 201 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барып оқыды.
In Échallens about 1,654 or (38.6%) of the population have completed non mandatory upper secondary education, and 481 or (11.2%) have completed additional higher education (either university or a Fachhochschule). Of the 481 who completed tertiary schooling, 62.4% were Swiss men, 25.6% were Swiss women, 6.7% were non Swiss men and 5.4% were non Swiss women. During the school year, the political district provided pre school care for a total of 296 children of which 96 children (32.4%) received subsidized pre school care. The canton's primary school program requires students to attend for four years. There were 443 students in the municipal primary school program. The obligatory lower secondary school program lasts for six years and there were 373 students in those schools. There were also 14 students who were home schooled or attended another non traditional school. Échallens is home to 1 museum, the Maison du blé et du pain (House of wheat and bread). In 2009 it was visited by 11,087 visitors while the average in previous years was 11,438.
as of 2000, there were 344 students in Échallens who came from another municipality, while 201 residents attended schools outside the municipality.
Спорт
"Эшален" футбол клубы қалада ойнайды. Команда қазіргі уақытта Швейцария футбол пирамидасының төртінші лигасы – Лига 1-де ойнайды. Олардың үй стадионы "Sportplatz 3 Sapins", ол Эшален қаласының шетінде орналасқан.
FC Echallens play in the town. The team currently plays in Liga 1., the fourth highest tier in the Swiss football pyramid. Their home stadium is Sportplatz 3 Sapins which is situated on the outskirts of Échallens.
Көлік
Эшаленс Лозанна мен Ивердон-ле-Бен арасындағы басты тас жолда орналасқан. Ла Саррастағы A1 автожолына қосылысы 1981 жылы ашылды және орталықтан шамамен 7 км қашықтықта. 1874 жылы force=yes (LEB) Лозанна–Берхер тар жол желісін ашты. Муниципалитетте осы желіде үш станса бар: , , және Шаворнайға, Ивердонға және Тьерренске автобус бағыттары бар.
Échallens lies on the main highway between Lausanne and Yverdon les Bains. The entrance to the A1 motorway at La Sarraz opened in 1981 and is only about 7 km from the center. In 1874, the force=yes (LEB) opened the narrow gauge Lausanne–Bercher line. The municipality has three stations on the line: , , and There are bus lines to Chavornay, Yverdon, und Thierrens.