Кіріспе

Артур аңызындағы кейіпкер.

Пеллинор – австралиялық автор Элисон Кроггонның төрт кітаптан және бір преквелден тұратын фантастикалық сериясы. Серия "Нарауд Лар Чанэ", яғни Ағаш әнінің жұмбағын қайта өңдейді, оқиға Эдил Амарандтың құрастырылған әлемінде өтеді. Оқиғаның басты кейіпкері – Мейред, ол анасымен бірге Пеллинор Бард мектебіне шабуыл жасалғаннан кейін бала кезінде құлдыққа түсіп, мәжбүрленген жасөспірім қыз.

Сүйек патшайымы

2016 жылы жарық көрген преквел. Үміткер жас Бард Кадван қайтыс адамның рухын шақырып алады – Сүйек патшайымын, осының салдарынан ол жер аударылады. Кадван мен оның досы, ақын Дернхил енді Сүйек патшайымын іздеп, жоқ қылуы керек.

Достық (қысқа әңгіме)

Кэдван мен емші Бард Сәлиманның қалай досқа айналғаны туралы алғашқы оқиға.

Сыйлық (сонымен қатар: Атау)

Алғаш рет 2003 жылы Австралияда, 2004 жылы Ұлыбританияда және 2005 жылы АҚШ-та "The Naming" деген атпен жарияланды. "The Gift" романы Маерадтың "Gilman's Cot" та құл ретінде басталады, ол өмірінің көп бөлігін осы жерде өткізеді, бұрынғы өмірінен аз естелік сақтайды, себебі анасы бірнеше жыл бұрын қайтыс болған. Оны Бардтар деп аталатын ұлы мистиктердің бірі Кадван табады, ол оған табиғатты өз еркіне бағындыру қабілетіне ие "Сый" бар екенін айтады. Кадван жақын арада оның анасы Пелинорлық Милана екенін біледі, ол Пелинор мектебінің Бірінші шеңберінің басшысы болған, және оның аман қалғандары жоқ деп есептелген. Осыны білген Кадван оған қашып кетуге көмектесуді шешеді, өйткені ол Пелинордан аман қалған жалғыз адамды кездейсоқ кездестірмегенін сезінеді. Кадван Маерадтың Сыйы ресми оқытылмаған адам үшін ерекше күшті екенін түсінеді; ол оның бұрынғыдан да маңыздырақ екеніне күдік көреді. Кадван оны Иннаил мектебіне Пелинордан аман қалған адамның бар екенін жариялау және Маерадты Пелинордың Кіші Барды етіп бекіту үшін алып келеді. Сол жерде ол Есімсізді жеңе алатын Алдын ала айтылған адам туралы ұмытылған пайғамбарлықты табады. Бұл Есімсіз адам – бұрын Шарма деп аталған, өзінің нағыз атын тастап, өлместікке қол жеткізген жемқор саяси көшбасшы. Ол Еділ Амаранд жерін екі рет жаулап алуға тырысты, бірақ екі рет жеңіліске ұшырады. Оның билікке деген соңғы талпынысы – Алдын ала айтылған Эледнор, Эдил-Амарандхна немесе Эдил Амарандхтың От гүлі оны жеңіп, мәңгілікке өлтіретін немесе күшсіз қалдыратын кезге толы. Маерадтың тарихы Алдын ала айтылғанның тарихымен сәйкес келеді, бұл оның Эледнор екенін көрсетеді, бірақ Маерад бұл ойға бірден келіспейді. Иннаилде қысқа ғана, бірақ жағымды болғаннан кейін, Кадван Маерадты Аннар елінен Норлох қаласына алып барады, оны толық Бард ретінде қабылдап, оған Есім беруді және ескі ұстазы Нелакты көруді жоспарлайды. Жолда олар Есімсіздің бұзылған Бардтары, Каллдардың еркін жүргенін, соның салдарынан сиқырды қолданбайтындардың қорқып, үрейленгенін біледі; Маерад анасы Милананың тарапынан Леди Ардинадан, бір фея, Элидудан тегін алады, ол әлі де Рачида деп аталатын Лотлориен сияқты орман ішіндегі елді мекеннің монархы ретінде өмір сүреді; және Маерадтың Хем немесе Кай деп аталатын кіші інісі бар, ол да оған ұқсас Сыйдың мұрагері. Ардина көптеген есімдермен танымал: Элиду, Рачида патшайымы, Ай баласы, Айдың қызы. Маерад пен оның ұстазы Кадван Норлохқа келгенде, жемқорлықтың тіпті мұнда да енгенін, Аннардың бірінші Барды Энкирдің Шарманың ықпалына түскенін біледі. Ол Пелинорды қиратқан және Маерадты құлдыққа сатқан адам екені анықталады. Осының нәтижесінде, сондай-ақ өзінің әйелдерге деген жек көрушілігінен, бұл Бард Маерадтың Алдын ала айтылған адам екенін мойындаудан бас тартады, тіпті оны Бард ретінде бекітуге рұқсат бермейді. Сондықтан Кадван мен Нелак Ақ от жолы деп аталатын ежелгі рәсімді шақырады, арқылы Маерад толық Бард ретінде қабылданады. Оның Есімі, осы сәтте, Алдын ала айтылған Эледнор, яғни "От гүлі" екені белгілі болады. Жаудың қастықтарынан қуылған Кадван мен Маерад қашып кетеді. Маерадтың інісі қауіпсіздік үшін басқа жерге жіберіледі.

Табысқыр

"Жұмбақ" "Сыймақ" тоқтаған жерден басталады, басты кейіпкерлер Норлохтан қашады. Алғаш рет 2004 жылы Австралияда, 2005 жылы Ұлыбританияда және 2006 жылдың тамызында АҚШ-та жарияланды. "Жұмбақта" Мейред пен Кадван Мейредтің тағдырын іздеуді жалғастырады, бұл оларды эллиндік қоғам болып табылатын Буск мектебінің тіршілігіне толы аралына; солтүстікке, Мейредтің әкесі Дорн арқылы туысқандары Пиланелдердің патшалығына; және ақырында Қыс патшасы Арканның, тағы бір Элидудың, Есімсізбен одақтасқан мұздық рухының ортасына жетеледі. Хем/Кай (Мейредтің інісі) Салиманмен бірге оңтүстікке қашып кетті. "Иннаилдегідей", Мейред Бускке қоныстанды және өзін бұрынғыдан да жақсы сезінеді – бәлкім, ол енді зорлық-зомбылық күтуге үйренбегендіктен шығар, ал Кадван Буск мектебінің бірінші бары Нерилидің көмегімен Мейредтің тағдырының кілті – құпия "Ағаш әнін" іздеуді жалғастырады. Мейред өзінің күштерін және олардың толық мүмкіндіктерін зерттей бастайды, бұл кейбір қызықты жағдайларға әкеледі. Олардың тыныштығы жыл сайынғы "Жңару рәсімінде" болған қараңғы оқиғалармен және "Сыймақтың" таң қалдыратын ашылуларынан кейін Ақ Жанға сатқын деп жарияланған хабарлармен бұзылады, бұл оларды тағы да қашуға мәжбүр етеді. Олардың саяқаты үнемі кедергілермен және Аркан мен басқа бардтардың тұрақты қауіп-қатерімен тоқтап қалады. Мейред сонымен қатар өзінің жүрегіндегі "қараңғылықтан" қорқа бастайды, өйткені ол өзі, өзінің күштері және Эдил Амарандтың тағдырындағы орны туралы ойлана бастайды. Бұл қорқыныш өзі мен оның ұстазы Кадван арасындағы үнемі шиеленіске айналады және Мейредті олардың қарым-қатынасына және Мейредтің өміріне мәңгілік қауіп төндіретін, кешірілмейтін әрекетке итермелейді.

Қарау

Австралияда 2006 жылдың мамыр айында, Ұлыбританияда 2006 жылдың шілдесінде, ал АҚШ-та 2007 жылы жарық көрді. "Қараға" Маерадтың інісі Хемнің саяхатын баяндайды, ол Оңтүстік Турбанск мектебінде Бад ретінде оқуға түседі, оған Бад Салиман жетекшілік етеді. Осы кітаптағы оқиғалар "Жұмбақ" кітабындағы оқиғалармен бір мезгілде өтеді. Хем бұл жаңа жерге бейімделуде қиындыққа тап болады; ол жергілікті тілді білмейді және көп жылдар бойы жалғыз өмір сүргендіктен достар табуға тырысады. Осы уақытта Аты-жөні белгісіз жау шығысқа қарай әскер жинап жатыр, соның салдарынан соғыс қаупі артып келеді. Осы жағдайда Хем Балладхтың шығыс мектебінен келген Зелика деген қызбен танысып, алғашқы досын табады және өзінің ерекше қабілеттерін, сондай-ақ "Ағаш әніндегі" өз орнын аша бастайды. Ол көптеген адамдардың бармаған жерлерін аралайды, мысалы, Наль Ак Бурат жер асты қаласы мен Аты-жөні белгісіз жаудың бекінісі Даграға, ал кітаптың басында құтқарып алған ақ қарға Ирк оның серігі болып жетеді. Ол Елиду, Ньянармен кездеседі, ол Хемге "Ағаш әнінің" бір бөлігін үйретеді, оны Маерад Қыс патшасынан үйренген бөлікпен біріктіруге болады.

Кейіпкерлер

Бард – Аннар мен жеті патшалықта «Сый» деп аталатын қабілеті бар адам. Мұраск пен Тлонның Хауестеріндегі Пилани арасында «Дауыс» деп аталады, ол арқылы адам табиғатты басқара алады. Табиғаттың билігі «Сөз» деп аталатын сиқырлы тілді қолдану арқылы жүзеге асырылады, оны барлық тіршілік иелері түсінеді және кез келген адам оны қарым-қатынас құралы ретінде үйрене алады (мысалы, Судерин аймағында саясаткерлер пікірталас кезінде қолданады), бірақ тек «Сыймен» туғандар ғана оның сөздерін күш құралы ретінде қолдана алады. «Дауыстың» пайда болуы туа біткен қасиет және әдетте бала кезінде білінеді, бірақ онымен туған адам оны дағды ретінде үйренуі және дамытуы керек. Бардтардың әрқайсысының күші әртүрлі, ол олардың билігінің шектерін анықтайды. Бардтар «Теңгерім» деп аталатын ар-ұяң кодексіне сәйкес өмір сүреді және кейде құдай ретінде мифологияланатын «Нұр» деп аталатын топқа жатады. Бардтар «Теңгерім» идеяларына толыққанды үйретілгендіктен, олар көбінесе ашкөздік пен өзімшілдікке наразы болады. Бардтардың барлығы «Оқу», «Күту» және «Жасау» үш пәнінен білім алады, олар Бардтық өмір салтын құрайды. Әртүрлі бардтар осы үш өнердің әртүрлі аспектілерін ұстанады, олар бір-бірімен байланысты және сондықтан әмбебап. Әр Бардтың өмірінің басты бөлігі болып табылатын өнердің белгілі бір мамандығы бар; оның ішінде күнделікті іс-әрекет пен психикалық құбылыстар бар. «Бард» сөзі музыкаға деген талантты және сүйіспеншілікті білдіреді, ортақ қасиеті барлық бардтарда бар. Көбінесе олар ақындар, олардың өлеңдері әдемілік пен өлімді көрсетеді. Бардтық парадигмалардың ішіндегі ең жоғары бағаланған – «Жүрек жолы», ол мейірімділік, жақын қарым-қатынастар және махаббаттан тұрады. Эдил Амарандтың әртүрлі қоғамдарында бардтар музыканттар, суретшілер, ғалымдар, діни қызметкерлер, емдеушілер, қамқоршылар, қорғаушылар, саяси кеңесшілер (олардың рөлі үлкен ықпал етеді), мистикалар және шамандар сияқты рөлдерді атқарады. Әңгімеде пайда болған барлық адам мистикалары «Сыймен» туған, бірақ олардың барлығы Бардтар деп саналмайды, өйткені олардың кейбіреулері Үш өнерде немесе «Теңгерімнің» этикасында оқудан өтпеген болуы мүмкін. Бардтың қабілеті мен күші оның дағдылылығымен анықталады. Бардтар қарапайым адамдардан гөрі баяу қартаяды, олар 20 жасқа толғаннан бастап, басқа адамдардан үш есе ұзақ өмір сүреді. Элиду – Эдил Амарандта адамзаттан бұрынғы жаратылыстар, оларды бардтар Элементальдар деп атайды. Элидулардың күші зор, олар қаласа, адаммен байланысқа түсе алады. Белгілі Элиду/Бард будандары – Маэред және Хем. Гибридтердің күші екі компоненттің орташасынан жоғары: Маэред орташа Бард пен орташа Элидудың орташа күшінен күшті. Элидулар әдетте өлім-жітім әлеміндегі оқиғаларға көп қызығушылық танытпайды және екі ерекше жағдайды қоспағанда, жақсы да, жаман да емес деп саналады. Бұл – мұздың тұлғасы Аркан, ол көбінесе жамандық ретінде көрінеді (бірақ Маэредке «Жұмбақта» басқаша ойлауға себеп беріледі); және Ардина, Маэредтің ата-бабасы, ол жақсы деп саналады. Элементальдардың адамдарда кездеспейтін әртүрлі қабілеттері бар, бірақ олар жеке Элидуларда әртүрлі болып көрінеді. Ардина қасқыр түрін алуын көрсеткен (Маэред мұра еткен қабілет), және кейде «ай баласы» ретінде көрінеді; аспандағы пери, ауада жүзіп, бірнеше минут ішінде үлкен қашықтыққа бара алады және жараларды бір тиісумен емдей алады. Аркан алдамшы иллюзиялар туғызады, көзге көрінбейтін көзден жарық шығарады және ауа райына билік етеді. Таудың рухы Ландрост өзінің көмегіне «вер» деп аталатын жын-перілерді шақырады және оларды өз еркімен басқара алады. Ньянар, «Қараға» кітабындағы орман Элиду, формасын оңай өзгерте алады және өзін қоршаған ортамен және қоршаған ортамен сәйкестендіреді. Бардтар, тіпті Кадван мен Сәлиман сияқтылар, оларды жиі жын-перілер мен аморальды жаратылыстар ретінде бағалайды, олар жақсылық пен жамандық сияқты адам түсінігінен мүлдем тыс; Ардина, Аркан, Ньянар және Ландрост сияқты ерекшеліктерді ескермегенде, бұл пікір дұрыс. Маэред – серияның басында шамамен он алты жастағы жасөспірім қыз. Ол анасы Миланамен бірге Пеллинорда өскен, үйіне шабуыл жасалғанға дейін. Құлдыққа сатылған Маэред жеті жасынан бастап романның басында он алты жасында Гилманның үйінде өмір сүреді. Оны Лиригонның күшті Барды Кадван тауып алады, ол оны құтқарып, оған Бард екенін, «Сый» бар адам екенін айтады. Кейіннен, Кадван оны «Жақсылықтың Ойылы» деп санайды, ол Эдил Амарандты Намазсыздың ең күшті шабуылынан құтқарады, бұл оның нағыз атының «Эледнор» екендігімен расталады, ол Бардтардың сиқырлы «Сөзінде» «Жақсылықтың Ойылы» дегенді білдіреді. Кітаптар дамыған сайын оның Кадванмен қарым-қатынасы жақсарады және «Ән айту» соңында олар жұбайлар болады. Кадван – Лиригондық Кадван, Маэредті Гилманның үйінен құтқарып, оны Кіші Бардқа, содан кейін толық Бардқа қабылдайды. Ол шамамен 35 жастағы болып көрінеді, бірақ оның жасы 70-ке жуық болуы мүмкін, өйткені бардтар басқа адамдардан үш есе ұзақ өмір сүреді. Ол бойы ұзын, жіңішке, қара шашы, қою көк көзі және бүкір мұрынды. Кадван жастығында жаман сиқырды нашар басқарғаны, содан бері Қараңғы күштерге қарсы күрескені және көп білімге ие екені белгілі. Оның кофеге деген құштарлығы да белгілі, ол романдарда «Судериннен келген сусын» ретінде сипатталған (вероятно, кофеге қатысты). Сондай-ақ, ол саңырауқұлақтарға деген ұнатуымен және басқа адамдардың білмейтін шындықты ашу қабілетімен ерекшеленеді. Бұл қабілет кейіпкерлердің арасында «Шындықты айту» деп аталады. Шарма – көбінесе «Атсыз» деп танылатын Шарма, өзінің нағыз атын жасырып, өлімсіздікке қол жеткізуге тырысатын бастық және сорви. Ол Эдил Амарандты қорлайтын Қараңғы күштің иесі және тау рухы Ландрост пен Қысқы патша Аркан сияқты басқа жаман жаратылыстарға бағынады, бірақ Маэред Арканға қатысты басқаша ойлайды. Аңызға сәйкес, Шарма әлемді үш рет бағындыруға тырысады, бірақ үшінші шабуыл кезінде жеңіледі, осы оқиға осы оқиғаның негізгі сюжеті болып табылады. Оның билігі Ден Рейвен, «үлкен түрмеге» ұқсас оңтүстік монархиясы. Сәлиман – Турбан шеңберінің Барды, Намазсыздың билігіне ең жақын аймақтардың бірі. Оның қара терісіне байланысты, оны өзінен ақылды емес бардтар кейбір нәсілшілдікпен қарайды. Сәлиман Кадванның досы және кейіннен Хемге пана береді. Энкир – Норлохтың бірінші Барды, Аннар деп аталатын аймақтың астанасы. Энкир – қатал, өзіне сенімді тұлға, оның мақтанышпендігі мен шешімділігі билікке келгеннен бері күрт өсті. Ол Аннарды Шармамен біріктіру арқылы сатқан және оның күшін Аннарда жүзеге асырған, ал оның қатаң қауіпсіздік шаралары Нұрдың қадір-қасиетін қорғау үшін енгізілгенін кейбір сенімсіз бардтарға жеткізеді. Ол Милана мен Маэредті құлдыққа сатқан және кейіннен Шарманың агенттерін қарумен жабдықтайтын адам. Нелак – Кадванның қарт және сенімді ұстазы. Ол Кадван мен Маэредті Норлохта болған кезде бағындырады және кейіннен Маэредті толық Бардқа қабылдауға көмектеседі. Энкир оны бүлік жасады деген айыппен түрмеге қамап, Маэредтің қашуына қатысқандығы үшін осылай істегені анық. Хем/Кай – Маэредтің кіші әйелі. Ол Маэредтің саяхатында Кадванмен бірге болғаннан кейін Сәлиманмен бірге Турбанға барады. Маэред анасының этникалық тегіне ұқсас болса, Хем әкесіне ұқсайды және оның әкесінің туыстарымен жақын байланысы бар деп саналады. Үшінші кітапта Хем Шарманың әскери лагерінің біріне кіріп...