Кіріспе

Леонардо да Винчидің суреті

Шомылдыру рәсімін жасаған Иоанн – Леонардо да Винчидің жаңғақ ағашына маймен салған, Жоғары Ренессанс кезеңіне тән суреті. 1513-1516 жылдар аралығында аяқталған болуы мүмкін, және ол суретшінің соңғы туындысы деп саналады. Суреттің бастапқы көлемі белгілі. Сурет Лувр мұражайының қорында сақталады. 2022 жылдың қараша айында мұражайдың бес жылдығына орай, ол екі жылға Лувр Абу-Дабиге берілді.

Мақсаты

Бұл туындыда Жақияның (Иоанн Крестительдің) бейнесі, кез келген нәрседен оқшауланған күйде, жарық-көлеңге арқа сүйеу арқылы бейнеленген. Фигура көлеңкелі фоннан шығып тұрғандай көрінеді. Әулие теріден тігілген киім киген, ұзын, иілген шашы бар және Леонардоның әйгілі Мона Лизасына еске түсіретін жұмбақтай күлімсірейді. Ол сол қолында қамыстан жасалған айқыш ұстап тұр, ал оң қолы Леонардоның Берлингтон Хаусының эскизіндегі Әулие Аннаның бейнесіне ұқсас, көкке қарай созылған. Франк Зёлльнердің сөзіне сүйенсек, Леонардоның сфумато техникасы "суреттің діни мазмұнын жеткізеді", ал "жұмсақ көлеңкелер фигураның терісіне өте нәзік, деликатты түс береді, оның әсері андрогинге ұқсайды". Кеннет Кларк Леонардо үшін Әулие Жақияның "мәңгілік сұрақ белгісін, жаратылыстың жұмбағын" білдіретінін айтты және картинаның тудыратын "бекерлік сезімін" атап өтті. Барольский былай деп қосады: "Әулие Жақияның қараңғылықтан шығатынын бейнелегенде, Леонардо оны көрушімен тікелей байланысқа әкеледі, бұл рух пен дене арасындағы екіұштылықты күшейтеді. Леонардоның бейнесі, әсіресе, оның алаңдатарлықтай эротикалық заряды, рухани мағынаны жеткізеді, оны Жақия Құдайдың рақымының толықтығы туралы айтқанда білдіреді". Жақия / Бахх / Анджело инкарнато сериясының моделі Салай болды.

Кездесу

Иоанн Крестительдің суреттелу мерзімі даулы. Оны Антонио де Беатис Леонардоның Clos Lucé шеберханасында көрген; оның күнделігі 1517 жылдың 17 қазанына дейін аяқталғанын көрсетеді. Дәстүр бойынша, бұл картина суретшінің соңғы туындысы саналады және 1513–1516 жылдар аралығында жасалған; Леонардоның сфумато техникасы осында ең жоғары деңгейге жеткені айтылады. Леонардоның Рустичиге тапсырысы бойынша техникалық кеңес бергені болжанады; мүмкін, екі суретшінің бірі екіншісіне поза идеясымен әсер еткен болуы мүмкін.

Шығу тегі

1542 жылы Әулие Жан Креститель Франция королі Франциск I-нің Фонтенблодағы коллекциясында болған көрінеді. 1625 жылы Англия королі Карл I Франция королі Людовик XIII-нен Тицианның «Киелі отбасы» және Ханс Гольбейннің Эразм портретіне алмастырып бұл суретті алды. Сонымен қатар, Леонардески шекірлері жасаған Әулие Жан Крестительдің көптеген көшірмелері мен вариациялары да бар.