Кіріспе

Неміс профессоры және аудармашы (1931–2009)

Кристиан Энзенсбергер (24 желтоқсан 1931 – 27 қаңтар 2009) – ағылшын тілі саласының неміс профессоры, автор және ағылшын әдебиетін неміс тіліне аударған аудармашы.

Өмір

Нюрнбергте туған Энзенбергер неміс әдебиетінің ең сырлы тұлғаларының бірі болды. Әдебиетте танымал және саяси қайраткер Ханс Магнус Энзенбергердің кіші інісі, ол 70-жылдардың басындағы Германияның ең қызықты әдеби дауларының біріне қатысқанына қарамастан, өмірі бойында салыстырмалы түрде төмен медиалық беделді сақтады. 1969 жылдан 1994 жылға дейін Энзенбергер Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетінде ағылшын әдебиеті профессоры қызметін атқарды. Бүгінде ол Германияда Льюис Кэрроллдың «Алисаның ғажайыптар еліндегі оқиғалары» және «Көзілдірік арқылы Алиса» шығармаларын 1963 жылы аударғаны үшін ең көп танылады. 1970 жылы Энзенбергер «Größerer Versuch über den Schmutz» (Сандра Моррис аударған және 1972 жылы Calder & Boyars баспасы «Smut: Кірдің анатомиясы» деген атпен жариялаған) кітабы жарық көргеннен кейін ұсынылған Literaturpreis der Stadt Bremen сыйлығын бас тартқан жалғыз автор атанды. Бұл кітап Германияда алғаш жарық көрген кезде үлкен резонанс тудырды, себебі ол жеке тазалықты тоталитаризммен байланыстырды. «Smut» – бұл тәжірибелік туынды, онда кір ғылыми, жеке және бұрмаланған түрде суреттеледі, антрополог Мэри Дугластың үзінділерімен қатар Сэмюэл Беккеттен Уильям С. Берроузға және Жан Женеге дейінгі жазушылардың шығармалары да қамтылған. Содан бері ол ұмытылып, ағылшын және неміс тілдерінде қайта басылмады. 2009 жылдың қаңтарында Мюнхенде қайтыс болды.

Жарияланған шығармалары (іріктеу)

Гроссерер Шмутц туралы сынақ. 1968 ж. (Smut: An Anatomy of Dirt. 1972, Сандра Моррис аударған) 1974 жылы Continuum Books АҚШ-та жарияланды. Викториандық лирика. Теннисон және Суинберн: Айырылу тарихында. Hanser Verlag, Мюнхен 1969
Әдебиет және қызығушылық – Англия әдебиетінен екі мысал келтірілген саяси эстетика. 1-том: Теория. 2-том: Мысалдар, Шекспирдің «Венециялық саудагері», Диккенстің «Оливер Твист». Suhrkamp Verlag, Франкфурт-на-Майне 1977 (Екінші, толықтырылған басылымы 1981 ж.)
Герберт Маркузеге хат. Akzente. 1-шы нөмір, 25-ші том. 1978 жылдың ақпан айы.
Не нәрсе, соның бәрі. Greno Verlag, Nördлинген 1987 ж.

Аудармалар (таңдауы)

Фон Хопкинс пен Дилан Томасқа дейін. "Ағылшын өлеңдері және неміс тіліндегі аудармалары". Ursula Clemenмен бірлесіп, Fischer Verlag, Франкфурт-на-Майн 1961
Джордж Д. Пейнтер: Марсель Пруст. 1-бөлім. Suhrkamp Verlag, Франкфурт-на-Майн 1962
Йоргос Сеферис: Өлеңдер. Өлеңдер. Грек және неміс тілдерінде. Suhrkamp Verlag, Франкфурт-на-Майн 1962, 4-басылым 2005
Льюис Кэрролл: Әлиса Керемет Елде. Insel Verlag, Франкфурт-на-Майн 1963, TB
Льюис Кэрролл: Айнадағы Әлиса. Insel Verlag, Франкфурт-на-Майн 1963, TB
Эдит Ситвелл: Өлеңдер. Ағылшын және неміс тілдерінде. Кристиан Энценсбергер, Эрих Фрид және Вернер Вордтриде аударған, Insel Verlag, Франкфурт-на-Майн 1964
Огден Нэш: Мен Мұнда Өзім Де Бейтаныспын. "Таңдалған өлеңдер" – "Ich bin leider hier auch fremd". Таңдалған өлеңдер. Кристиан Энценсбергер, Уолтер Меринг және Ульрих Соннеманның қайтажасағандары, Rowohlt Verlag, Рейнбек 1969
Эдвард Бонд: Тым ерте қайғы. Suhrkamp Verlag, Франкфурт-на-Майн 1969
Эдвард Бонд: Лир. Suhrkamp Verlag, Франкфурт-на-Майн 1972
Т. С. Элиот: Жиналған өлеңдер 1909–1962. Екі тілде. Кристиан Энценсбергер және т.б. аударған, Suhrkamp Verlag, Франкфурт-на-Майн 1972, TB 2002
Эдвард Бонд: Бинго. Ақша мен өлім көріністері. Suhrkamp Verlag, Франкфурт-на-Майн 1975
Иэн Макьюэн: Цемент бағы. Кристиан Энценсбергер басшылығымен студенттік топтың ағылшын тілінен аудармасы, Diogenes Verlag, Цюрих 1980, TB
Сэмюэл Беккет: Қанаттан гөрі көбірек сабау. Suhrkamp Verlag, Франкфурт-на-Майн 1989, TB