Кіріспе

Беллүр Нараянсвами Шрикришна (21 мамыр 1941 жылы туған) – үнді заңгері және Үндістанның Жоғарғы Сотының зейнеткер судьясы. 1993–1998 жылдары ол 1992–1993 жылдардағы Бомбей қаласындағы тәртіпсіздіктердің себептерін зерттеп, кінәлілерді анықтаған "Шрикришна комиссиясын" басқарды. 2010 жылы ол Телангананың жеке штат болу туралы талабын қарау үшін құрылған "Шрикришна комитетіне" төрағалық етті. Қазіргі кезде ол Қаржы секторы заңнамалық реформалар комиссиясының (FSLRC) төрағасы және тәуелсіз арбитр ретінде жұмыс істейді.

Ерте өмір

Шрикришна Бангалор қаласында Б. Нараянасвами мен Шарадамма отбасында дүниеге келген. Нараянасвами Бомбей жоғары сотында заңгер болып жұмыс істеген. Шрикришна Бомбейде (қазіргі Мумбай) өскен, Бомбей университетінің Эльфинстон колледжінде ғылым бакалавры дәрежесін алған, Бомбейдің Үкіметтік заң колледжінен заң бакалаврын, Бомбей университетінен заң магистрін бітірген және университетте екінші орынға ие болған. Ол сондай-ақ Майсур университетінің санскрит тілінен магистр дәрежесін, урду тілінен диплом және Бомбей университетінің Үнді эстетикасы бойынша аспирантураны аяқтаған. Ол он тілді біледі, оның ішінде ана тілі – канада тілі де бар.

Мансап

1967 жылы Шрикришна Бомбей жоғары сотында жеке практика ашып, еңбек және өндірістік құқық саласында маманданған. Ол көптеген ірі корпорацияларға құқықтық кеңес берді. Жоғары сотта істер қарағаннан бөлек, ол Үндістанның Жоғарғы сотында да дауласты, ал 1987 жылы аға адвокат атағын алды. 1990 жылы Бомбей жоғары сотының қосымша судьясы, 1991 жылы тұрақты судья болып тағайындалды. 1993 жылы ол 1992–93 жылдары Бомбейде болған тәртіпсіздіктерді зерттеу комиссиясын басқарды. "Шрикришна комиссиясы" деп белгілі болған комиссия 1998 жылы есебін ұсынды, ол Үндістанда және әлемде кең қызығушылық тудырды. 2001 жылдың қыркүйегінде Шрикришна Керала жоғары сотының төрағасы болып тағайындалды, ал 2002 жылдың 3 қазанында Үндістанның Жоғарғы сотының судьясы болып тағайындалды. 2006 жылдың 21 мамырында 65 жасқа толғандықтан, белгіленген тәртіп бойынша Жоғарғы Соттан зейнеткерлікке шықты. Қазір ол АҚШ және басқа елдерден келген технологиялық компаниялардың елдегі қызметін реттейтін жаңа деректерді қорғау заңдарын әзірлеуге жетекшілік етеді. Шрикришна АҚШ-тың еркін нарыққа бағытталған тәсілі мен Еуропада енгізілген қатаң GDPR арасындағы "орта жолды" табуды жоспарлап отыр.

1992 жылғы Мумбайдағы тәртіпсіздіктер

Бомбей қаласындағы дүрбелеңдер деп 1992 жылдың желтоқсаны мен 1993 жылдың қаңтарында Мумбайда болған қақтығыстарды айтады, оның салдарынан шамамен 900 адам қаза тапты. Дүрбелеңдердің басты себебі – 1992 жылы Айодхьяда индуист Карсевактардың Бабри мешітін қиратуына жауап ретінде мұсылмандар ұйымдастырған үлкен қарсылық акциялары (бастапқыда бейбіт болған, бірақ кейін зорлыққа ұласқан) болды. Сол кезде Бомбей жоғарғы сотының жас судьясы болған Шрикришна, көптеген әріптестері бас тартып, дүрбелеңдердің себептерін анықтаудың қиын міндетін өз мойнына алды. Бес жыл бойы, 1998 жылға дейін ол құрбандармен, куәгерлермен және күдіктілермен сұраққа тартылды. Алғашқы сыншылар солшыл және дінсіз топтардан шықты, олар дінге берілген және индуизмді ұстанатын судьядан қынжылды. Комиссия 1996 жылдың қаңтарында Шив Сена басқаратын үкімет тарапынан таратылды, бірақ кейіннен халықтың қарсылығынан кейін Тергеу туралы заң қайта қарастырылды. Тергеу сот емес (сот ісін жүргізгенімен де) және тергеу есебі үкіметтер үшін міндетті болмағандықтан, Шрикришнаның ұсыныстарын тікелей орындау мүмкін емес. Бүгінгі күнге дейін Махараштра үкіметі Комиссияның ұсыныстарын қабылдаған жоқ және оларды іске асырмады.

Алтыншы орталық жалақы комиссиясы

2006 жылдың 5 қазанында Үндістанның Одақтық кабинеті Алтыншы орталық жалақы комиссиясын құрды. Әділет Шрикришна 6-шы жалақы комиссиясын басқарды – Rediff.com Бизнес. Комиссия төрағасы Шрикришна болды.

Мадрас жоғары сотының төңкерісі туралы баяндама

Шрикришна 2009 жылдың 19 ақпанында Мадрас жоғары сотында болған оқиғаларды тексеру үшін бір адамдық комиссияны басқарды. Ол 2009 жылдың 4 наурызында өзінің қорытындыларымен бірге аралық есепті Индияның Жоғарғы Сотына ұсынды. Ол босқындар құқығы және адам құқықтары мәселелеріне қызығушылық танытады, Халықаралық босқындар құқығы судьялары қауымдастығының мүшесі болып табылады және осы тақырыпта бірнеше мақала жариялаған. 2000 жылы ол БҰҰ-ның босқындар жөніндегі жоғарғы комиссарының шақыруымен Женевада «Қуғын-сүргіннің жаңа түрлері» және 2001 жылы Нью-Делиде «Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтардың сотта қаралуы» тақырыбындағы семинарларға қатысты. Оның «Индия философиясы және құқық ғылымы» зерттеулері негізінде, осы тақырыпта көптеген мақалалар жариялады, соның ішінде «Конфликт және үйлесімділік: құқықтық және әлеуметтік жүйелердің пайда болуы» атты мақаласы «Ғылым тарихы және ғылым философиясы» журналында жарияланды. Ол «Индия құқық институты журналының» редакциялық кеңесінің мүшесі. Ол Ұлттық персоналды басқару институтының өмірлік мүшесі, сондай-ақ Үндістанның жұмыс берушілер федерациясының Батыс аймақтық комитетімен, Индустриалдық қатынастар зерттеу қауымдастығымен (АҚШ) және Халықаралық адвокаттар қауымдастығымен (Ұлыбритания) байланыста.

Деректерді қорғау мәселелерін зерттеу жөніндегі комитет

2017 жылдың тамызында Ұлттық Электроника және ақпараттық технологиялар министрлігі (MEITY) деректерді қорғаудың маңызды мәселелерін зерттеп, анықтау және оларды шешу жолдарын ұсыну үшін сарапшылар комитетін құрды. Он мүшеден тұратын комитетті Жоғарғы Сот судьясы (қайтыс болған) Б.Н.Срикришна басқарды, оның құрамына үкімет, академиялық орта және индустрия өкілдері кірді. Комитетке деректерді қорғау жөніндегі заң жобасын әзірлеу міндеті де жүктелді. Комитет 2018 жылдың шілде айында өзінің баяндамасын жариялады және «Жеке деректерді қорғау туралы заң жобасы» (Үндістан) ұсынды. Заң жобасына қатысты жұртшылықтың пікірлері 2018 жылдың 10 қазанына дейін қабылданып тұрды.

Жеке өмір

Шрикришна өнерді, мәдениетті, театрды және классикалық музыканы, әсіресе карнатик музыкасын жақсы көреді. Ол өзінің "шынайы құмарлығы" деп атаған үнді классикалық музыкасы мен мәдениетін ұстануға уақыт табуға тырысады. Ол Пурнимаға үйленген және екі қызы бар: Сушма мен Соумья.

Мәдениет қызметі

Мумбайда бірнеше мәдени орталық бар, және Шрикришна бос уақытында оларға қатысады. Шрикришна 2017 жылы Мумбайдағы Майсур қауымдастығында өткен Алтын мерейтойлық лекцияда шақырылған спикер болды.