Кіріспе

Панделис Пулиопулос (грекше: Παντελής Πουλιόπουλος; 10 наурыз 1900 – 6 маусым 1943) – грек коммунисі, фашизмге қарсы күрескер және бір кезде Грекия Коммунистік партиясының (ККП) бас хатшысы болған. Ол коммунистік қозғалыстың интернационалистік және революциялық мәнін қорғады. Ол Грекиядағы троцкишіл қозғалыстың негізін қалаушылардың бірі.

Тарих

Грекияның Фива қаласында туған Пулиопулос 1919 жылы Афина университетінде заңгерлік мамандыққа оқуға түсті. 1919 жылы Грекияның Коммунистік партиясының алдағысы Грекияның Социалистік Еңбек партиясына (СЕКЕ) қосылды. 1920 жылы 1919-1922 жылдардағы грек-түрік соғысына шақырылды. 1922 жылы соғысқа қарсы қызметі үшін тұтқындалды, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін босатылды. 1923-1925 жылдары Пулиопулос соғыс ардагерлері қозғалысында белгілі болды және 1924 жылы Пангелен ардагерлер федерациясының президенті болып сайланды. 1924 жылы Коминтерннің бесінші съезіне партия делегаты болды. Сол жылы ол ККЕ-нің бас хатшысы болды. 1925 жылы 24 тамызда Пулиопулос тағы 23 адаммен бірге Македония мен Фракияның автономиясын насихаттады деген айыппен Афинада сотталды. Ол өзінің қорғанында бес сағат сөйледі, содан кейін сот отырысы кейге қалдырылды. 1926 жылы 22 ақпанда «автономистердің» сотталуы қайта басталды. Қылмыстық іс тоқтатылды, бірақ олар босатылмады, олар Анафи, Аморгос және Фолегандрос аралдарына жер аударылды. Пулиопулос Фолегандрос аралына жіберілді. 1926 жылы Пангало диктатурасының құлауымен босатылды. 1926 жылы қыркүйекте партияның нашар жұмыс істегені үшін оның басшылығы кінәлі деп табылғаннан кейін ол отставкаға кетті, бірақ Коминтерн тарапынан қайтадан қызметке орналастырылды. 1927 жылдың наурызында партияның съезінде Пулиопулос (Пастиас Гьяцопулоспен бірге) Орталық комитеттен шығарылды. Сол жылы олар «Жаңа бастама» (грекше: Neo Ksekinima) атты памфлетті жариялағаннан кейін партиядан ресми түрде шығарылды. Олар кейіннен оппозициялық топ құрып, оны Халықаралық солшыл оппозициямен біріктірді. Олар 1928 жылдың желтоқсан айынан бастап «Спартак» атты журнал шығара бастады. Олар партияға сектанттық көзқараспен қарағандықтан, ККЕ-ден бөлінген Археомарксистер тобына қосылудан бас тартты. Археомарксистер Грекиядағы Халықаралық солшыл оппозицияның өкілдері ретінде қабылданғанда, Леон Троцкий Пулиопулос тобын айыптады, ол Троцкистік қозғалыстан шығарылды, Мишель Пабло басқарған Археомарксистерден бөлініп шыққан «фракционалистермен» бірге. 1934 жылы екі топ бірігіп, 1934 жылы Грекияның интернационалистік коммунистер ұйымын (ОКДЕ) құрды. Біраз уақыт Пулиопулос Ландау мен Мольньедің айналасындағы басқа да оппозициялық топтармен байланыстарды сақтап, 1933 жылдан бастап жаңа Интернационалды құруға қарсылық көрсетті. Алайда ол 1938 жылы грек троцкистерін біріктіру үшін Грекия коммунистік интернационалистерінің біріккен ұйымын (ЭОКДЕ) құруға бастамашылық етті. 1938 жылдың қыркүйегінде ЭОКДЕ Парижде Төртінші Интернационалды құруға қатысты. 1938 жылы жасырынғаннан кейін, оны Метаксас диктатурасы тұтқындап, Акронауплияға қамап, жұмысын жалғастырды. 1943 жылы ол басқа жүзден астам белсенділермен бірге итальяндық оккупациялық күштер Лариса маңындағы Незерода атып тастады. Бұл партизандардың Курново туннелін жойғаны үшін жазалау шарасы болды. Соғыстан кейінгі уақытта ол атылғандарға итальян тілінде сөйлеп, оларды фашистік қарсылық пен соғысқа қарсы шыққандарға қарсы қылмыс жасамауға шақырды. Сол себепті, әскерилер оны атудан бас тартқанда, карабинерилер оны атып тастады. Пулиопулос грек тіліне Маркстың «Капитал» және «Саяси экономиканың сын-текесі», Л. Троцкийдің «Сыбайлас жемқорлық революциясы», К. Каутскийдің «Карл Маркс пен Канттың экономикалық теориялары», сондай-ақ Н. Бухариннің «Тарихи материализм тарихы» атты еңбектерін аударды.