Кіріспе

Манхэттендегі ғимарат, Нью-Йорк. «Тереза» қонақ үйі Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы Харлемде, Адам Клейтон Пауэлл-младший бульвары, 2082–96 мекенжайында, Батыс 124-ші және 125-ші көшелер арасында орналасқан. 20-ғасырдың ортасында бұл аймақтағы және қаладағы афроамерикандық өмірдің жарқын орталығы болды. 1912–13 жылдары 13 қабатты қонақ үйді неміс туған брокер Густав Сиденберг (1843–1915) салған, ал қонақ үй оның әйелінің құрметіне аталған. Ғимаратты пәтерлерді жобалауға маманданған «Джордж және Эдвард Блум» фирмасы жобалаған. Өз шарықталу кезеңінде «Гарлемнің Уолдорф» деп аталған бұл қонақ үй Блумның терракотаны әшекейлеудегі шеберлігін көрсетеді және «Солтүстік Манхэттендегі ең әсерлі құрылымдардың бірі» деп аталады. Қонақ үйдің ерекше ақ терракоталық фасады, арнайы осы жоба үшін жасалған әшекейлері бар (кәдімгідей, жалдап алынған стандартты бұйымдар емес) және күніне 80 бөлме үшін 800 доллар төленген. Малкольм Икс және басқа да азаматтық құқықтар қозғалысының көшбасшылары осында тұрған. «Нью-Йорк Таймс» газетінің мәліметінше, Кастро «негрлер» оның ісіне көбірек жандашумен қарауы мүмкін деп ойлаған, және ол көптеген жақтастарды, сондай-ақ наразылық білдіргендерді де тартқан. Кастро сапарынан кейін Бельгиялық Конгодан келген Патрис Лумумба сияқты басқа да үшінші әлемнің көшбасшылары «Терезада» тұруды жөн көрді. 1960 жылдың қазан айында Джон Ф. Кеннеди, Элеонора Рузвельт және Демократиялық партияның басқа да жетекші тұлғалары президенттікке үміткерлігін жариялау үшін қонақ үйде науқан жүргізді. Клинтон әкімшілігінде АҚШ-тың сауда министрі болған Рон Браун, әкесі менеджер болып жұмыс істеген бұл қонақ үйде өскен, ал АҚШ конгрессмені Чарльз Ренгел (Д, Харлем) бір кезде кеңсе кезекшісі болып жұмыс істеген. 1950-ші және 1960-шы жылдары Гарлемнің құлдырауынан және, ирониялық түрде, қаланың басқа жерлеріндегі сегрегацияның аяқталуынан қонақ үй зардап шекті. Афроамерикандықтардың қаржылық мүмкіндіктері артып, Гарлемге келуді тоқтатқан. Иелері ондаған жылдар бойы қонақ үйді жаңартып, модернизацияламағандықтан, ол «көне» болып кеткен еді. 1966 жылы жаңа иелері ғимаратты кеңселерге айналдыра бастады, ал қонақ үй 1967 жылы жабылды. Ғимарат қайта жаңартылып, қалпына келтірілді, сыртқы бөлігі түпнұсқасынан сақталды, алюминий және шыныдан жасалған фасадымен алмастыру туралы ойдан бас тартылды. 1970 жылы ғимарат «Тереза Тауэрс» атымен қайта ашылды, бірақ ғимараттың қабырғасындағы ескі атауы бар белгі әлі де сақталған, және ескі атау әлі де жиі қолданылады. Бұл ғимаратта коммерциялық және кәсіби кеңселермен қатар, Колумбия университетінің Педагогикалық колледжі мен Туро фармацевтикалық колледжінің қосымша кампусы да орналасқан.

Танымал мәдениетте

Альфред Хичкоктың "Топаз" фильмінің, сюжеті 1962 жылғы Куба зымыран дағдарысы төңірегінде өрбитін, кейбір сахналары Тереза қонақ үйінің ішінде және сыртында түсірілген. Тереза қонақ үйі "Пуш" романы мен "Precious" (2009) фильмінде де орын алады. "Әрбір бірінен үйренейік" балама мектебі "он тоғызыншы қабатта" орналасқан. WLIB 1190 AM (Харлем радио орталығы деп белгілі) 1952–1962 жылдар аралығында осында студияларын ұстаған. Гай Джонсонның "Скретч-сызықта тұрып" романында Кинг, Үлкен Эд және Профессор екі мафиялық отбасының басшыларын өздерінің клубына араласуға тырысқанда өлтіру жоспарын жасаған орын – қонақ үйдің вестибюлі. Колсон Уайтхедтің "Терезадағы жұмыс" (The New Yorker, 26 шілде, 2021) 1959 жылы қонақ үйде болған тонау туралы. Бұл тонау идеясы кейін кеңейтіліп, Уайтхедтің 2021 жылғы "Харлем шағылысуы" романының негізгі тақырыбына айналды.