Кіріспе

Фридтжоф Нансен – Норвегия қарулы күштерінің Арктикада жағалау күзеті мен балық шаруашылығын қорғау міндеттерін орындау үшін арнайы салынған алғашқы кемесі болды. 1940 жылғы қарашада Ян-Майен аралының белгісіз, тереңдігі аз аймағына тіреліп, құлағанға дейін ол Екінші дүниежүзілік соғыста Норвегия Корольдік теңіз күштерінде қызмет етті.

Құрылыс

Фридтжоф Нансен кемесі Карлхохансверн қаласындағы Хортендегі Корольдік Норвегия әскери-теңіз кемежайында 118-ші номермен салынды. Ол 1930 жылдың 5 қарашасында суға түсірілді, ал 1931 жылдың 29 мамырында командир Оле А. Блом кеме басқаруын өз міндетіне алды.

1933 жылы батып кеткен

1933 жылғы 21 желтоқсанда Фридтжоф Нансен кемесі Хаммерфест портынан шығыс Финнмарк аймағындағы патрульдік аймақтарына жолға шықты. Масойдағы Вестерваген шығалағынан өтіп бара жатып, қарап отырса, кеме қағылып, келесі түнде батып кетті. Келесі жылы оны судан көтеріп алып, жөндеу үшін Хортен қаласына жеткізді.

Норвегиялық науқан

Норвегияда 1940 жылдың 9 сәуірінде неміс басқыншылығы басталғанда, Фридтжоф Нансен Солтүстік Норвегия аймағындағы 3-ші әскери-теңіз округінің Финнмарк бөлімшесіне тағайындалды. Неміс шабуылы басталғанда Фридтжоф Нансен Финнмарк облысының Хоннингсваг портынан операция жүргізіп тұрды.

Шетелге қашу

Норвегиялық науқан кезінде бірнеше әуе шабуылынан зақымсыз өткеннен кейін «Фридтжоф Нансен» Норвегия Корольдік Әскери-теңіз күштерінің Ұлыбританияға жеткен он үш кемесінің бірі болды, өйткені 1940 жылғы 10 маусымдағы материктік Норвегияның капитуляциясы кезінде ол батысқа қарай қашып үлкерді. 1940 жылғы 8 маусымда «Фридтжоф Нансен» Тромсёде контр-адмирал Генри Э. Дизенді, сыртқы істер министрі Халвдан Кохтты және генерал Карл Густав Флейшерді, сондай-ақ тағы бірқатар босқындарды қабылдады. «Фридтжоф Нансенмен» шамамен 20-25 нацистік Германияға қарсы босқын қашып кетті. Олардың арасында отбасымен бірге «Фридтжоф Нансенмен» қашқан дадаист суретшісі Курт Швиттерс те болды. 13 маусымда ол Фарер аралдарындағы Торшавенге жетіп, 16 маусымда сағат 06:00-де Шотландиядағы Розит портына тағы алты норвегиялық соғыс кемесімен бірге жол тартты. Норвегиялық кемелерді Торшавеннен британдық эсминецтері HMS Veteran және HMS Kelvin, сондай-ақ сапар барысында колоннаға қосылған екі траулер сүйемелдеді. 18 маусымда Розит портына келгеннен кейін «Фридтжоф Нансенді» соғысқа дайын ету жұмыстары басталды.

Қалған жері

1940 жылдың 29 тамызынан бастап ол Исландиядағы британдық теңіз күштерін күшейту үшін патрульдік кеме ретінде тағайындалды. 8 қарашада ол Норвегияның Арктикадағы Ян-Майен аралының оңтүстік жағалауындағы белгісіз сайға тіреліп, батып кетті. 67 адамнан тұратын экипаж кеме апаттан құтылды. Кемеден кейін экипаж Eggøya түбегіне жетіп, Ян-Майендегі тасталған норвегиялық радиостансасында паналады. Кемедегілер Исландияға көмекке қайық жіберуге дайындалды. Қайық аттанбас бұрын, төрт күннен кейін Исландиядан HNoMS Honningsvåg теңіз траулері келді, экипаж Фридтжоф Нансенді тастап кетуге мәжбүр болмас бұрын жіберген шұғыл хабарламаларға жауап ретінде. Экипаж Исландияға қайтарылды.