Кіріспе

Үндістандық Хиндустани классикалық музыкасының әншісі (1872 – 1937)

Устад Абдул Кәрім Хан (деванагари: उस्ताद अब्दुल करीम ख़ान, парсы: اُستاد عبدُالکریم خان) (11 қараша 1872 – 27 қазан 1937) – үнді классикалық әншісі және туысы Абдул Вахид Ханмен бірге классикалық музыканың Кайрана мектебінің негізін қалаушы.

Ерте өмірі және өмірбаяны

Абдул Кәрім хан 1872 жылдың 11 қарашасында Уттар-Прадеш штатындағы Шамлидегі Кирана қаласында музыкалық дәстүрі бар отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Кале хан, Ғұлам Әли мен Ғұлам Маула музыкант ағайындыларынан бастау алатын әулеттің немересі еді. Абдул Кәрім хан ағасы Абдулла хан мен әкесі Кале ханнан тәлім алды. Сондай-ақ, ол тағы бір ағасы Нанхе хандан басшылық алды. Абдул Кәрім ханға Гвалиор гарнасының шебері Устад Рахмат хан музыкалық ықпал етті. Ол ән салудан және сараңғи тартудан басқа, биен (вина), ситар және табла да үйренді. 1937 жылдың 27 қазанында Оңтүстікке концерттік турнеден оралғанда қайтыс болғанға дейін Мирадж қаласында қоныстанды. Жыл сайын тамыз айында Мирадж қаласында оның құрметіне еске алу концерттері өткізіледі. Ол тіпті Тьягараджа Критхи әнін де жазған. Гвалиор қаранасының Рехмат ханының ықпалында болып, тікелей орындау стилін қабылдады. "Кан Сәхаб сырттан әлсіз көрінсе де, жүйелі жаттығулар, тәртіпті мінез-құлық және қарапайым өмір салты арқасында денсаулығын сақтап келді. Оның суреттерінде ол қара "ачкан" киіммен, қолында таяқпен, әдеттегідей мұртымен, алтынмен шектелген қызыл тюрбанмен және ең бастысы, арманға толы көздерімен биік, жіңішке денелі адам ретінде бейнеленген" – Бхимсен Жошидің гуруы болды.

Өлім

Ол Пондичериге жол тартқанда, Чингельпут қаласында кеудесінде қатты ауыру сезінді. 1937 жылдың 27 қазанында Сингаперумалкойл теміржол станциясының платформасында бейбіт түрде қайтыс болды. Өмірінің соңғы сағаттарын құдайды еске алып, намаз оқып, Рага Дарбари әуенімен Калма айтумен өткізді.