Кіріспе
Халықаралық теңіз ережесі (IOR) жауынгерлік желкенді қайықтар үшін өлшем ережесі болды. IOR Американың Cruising Club (CCA) ережесіне сәйкес жарыста жарысты / круиздер және Royal Ocean Racing Club (RORC) ережесіне сәйкес құрылған.
Ережелердің контексі - бұрынғы және қазіргі рейтингтік жүйелер
IOR (1990 жылдардың басында) Халықаралық өлшем жүйесімен (IMS) және CHS (содан бері IRC деп аталды) алмастырылды. Кейбір IOR яхталары IRC аясында клуб деңгейінде жарысқа шығып, бастапқы формасында болса, басқалары жаңа ережелерге сәйкес бәсекеге қабілетті болу үшін үлкен операция жасады.
Ережелердің құрамдас бөліктері
IOR ұзындығы, арқалығы, фриборы және шеңберін өлшеу, үшбұрышты, мачта мен бумды өлшеу және еңіс сынағы бар тұрақтылыққа назар аударды. Сонымен қатар, IOR қауіпті немесе әділ бағалай алмайтын ерекшеліктерді анықтап, оларды жазалады немесе тыйым салады. Өлшемдер мен айыппұлдар IOR рейтингі деп аталатын кемшілік санын есептеп шығару үшін пайдаланылды. Бағалауы неғұрлым жоғары болса, қайық соғұрлым жылдам жүзе алады деп есептелді. IOR 40 фут (бір тонна) типтік ұзындығы 30,55 фут. IOR ережесі шектеулі тұрақтылығы бар кең қысқа қайықтарды көтермеледі. Қапталдағы тар су сызығы мен үлкен арқалық ауырлық орталығының жоғары болуы екіпаждың салмағы кішкентай тұйық бұрышта тұрақтылықты қамтамасыз ететінін білдірді, ал қайықтар тұрақтылығының жоғалуының салыстырмалы түрде төмен бұрышына ие болды. Бұл 1977 жылы болған жағдайға айналды, онда IOR-дің кішігірім санаттарында (шамамен 10 м LOA-ға дейінгі жарты тонналық) жеңімпаз қайықтар барлық ішкі балласты, көбінесе балласты жоқ тақтамен болды. Бұл ережеге басшылық етушілер бұл теңізге жарамды яхталар үшін қолайлы бағыт емес екенін және көтергіш кемелермен қатаң жазаланатынын түсінді, бірақ 1979 жылғы Fastnet жарысы апатқа ұшырағанға дейін емес. Джон Русманиер: Айқасты өлшеуден басқа барлық өлшемдер негізінен нүктелік өлшемдер болды. Бұл корпустың көбінесе айналадағы корпусқа минималды әсер етумен жергілікті өлшеуді барынша ұлғайту немесе азайту үшін жергілікті бұрмалануын білдірді. Бұл көптеген қайықтарда, әсіресе ең үлкен арқалық пен артқы жағында, ерекше көрініс берді. Сонымен қатар, тұрақтылық тек өте төмен бұрышта (5 градустан аз) өлшенгендіктен, қайықтар өте тар су сызығы мен өлшеу жиегінде төмен тұрақтылықпен, бірақ экипаждың және басқа жабдықтардың салмағымен және табан бұрыштарының артуымен тұрақтылықты алған корпус формасымен жобаланды. Төмен тұрақтылық (бір нүктеге дейін) ынталандырылды, өйткені бастапқы болжам бойынша төмен тұрақтылық жақсы жабдықталған интерьерді көрсетті, сондықтан жарысқа шыққанға қарағанда круиздік қайыққа көбірек ұқсайды. Екіншілік жобалау факторларына қозғалтқыш пен винт рейтингілік факторлары, ішкі үй-жайлардың ең төменгі деңгейлері, қауіпсіздік ережелері және бортта жүретін желкендердің санының шектелуі кірді. Кейіннен экипажға шектеулер енгізілді, сондай-ақ көміртек талшығы мен Номекс сияқты экзотикалық материалдарды пайдалану шектелді, сондай-ақ Америка кеме қатынасы бюросы әзірлеген корпус құрылымының дизайны үшін скатлингтер енгізілді.
Apart from the girth measurements, all measurements were basically point measurements. This meant that the hull was often locally distorted to maximise or minimise a measurement locally, with minimal effect to the surrounding hull. This gave a characteristic bumped look to many boats, particularly at the point of maximum beam and in the stern. Also, as stability was only measured at very low heel angles (less than 5 degrees), boats were designed with a very narrow waterline and low stability in measurement trim, but a hull form that gained stability with the weight of the crew and other equipment, and with increasing angles of heel. Low stability was encouraged (up to a point) because the initial assumption was that low stability indicated a well fitted out interior, and so more of a cruising boat than a stripped out racer. Secondary design factors included engine and propeller rating factors, minimum internal accommodation levels, safety regulations, and a limit on the number of sails carried on board. Later on, crew limits were introduced, and limits on the use of exotic materials, such as carbon fibre and Nomex, and also scantlings for hull structural design developed by the American Bureau of Shipping.
Теңізшілер мен кеме иелеріне қатысты практикалық мән-жайлар
Мүгедектер жарысында IOR ұзындығы уақыт мөлшерін есептеу үшін пайдаланылды. Еуропада бұл жарыстың ұзақтығына, сағатына секундта, уақыт бойынша уақыт деп аталады, ал АҚШ-та оны жарыстың ұзақтығына, сағатына секундта, арақашықтық бойынша уақыт деп аталады. Қашықтық бойынша уақытты жарыстың кез-келген нүктесінде есептеу оңай, бірақ бұл судың сумен жүзіп өту аралығы жер бетіндегі қашықтықтан судың әсерінен айтарлықтай өзгеше бола алатындықтан, бұл су тасқыны суларында елеулі аномалияларға әкелуі мүмкін. IOR ережесі деңгейлік рейтингтер кластарын анықтау үшін де қолданылды, онда әр сыныптың IOR рейтингі бар, ал бірінші кеме жеңімпаз болды, ешқандай кемшілік жоқ. Біріншісі - бір тонналық сынып, себебі ол бір тонналық сыныптан алынған қосалқы трофей болғандықтан аталған. Содан кейін Mini Ton, 1/4 Ton, 1/2 Ton, 3/4 Ton және Two Ton сыныптары, сондай-ақ ресми емес 50 фут, ULDB 70 және Maxi сыныптары пайда болды. Әр ресми сыныптың жыл сайынғы әлем чемпионаты болды. IOR-ді 1979-1987 жылдар аралығында Сан-Францискодан келген марқұм Гэри Мулл басқарған оффшорлық жарыстар конгресінің ITC немесе Халықаралық техникалық комитеті басқаратын. Барлық жарияланған гандикапинг формулалары сияқты, жобалаушылар өлшем жүйесі мен гандикапинг формулаларының кемшіліктерін пайдаланған қайықтарды жобалау жолдарын табу және ереже жасаушылар әділ жарыстар мен қайықтар үшін бәсекеге қабілетті өмірді қамтамасыз ету үшін кемшіліктерді жабу арасындағы үздіксіз ойын болды. Жарыс бәсекеге қабілетті бола бастаған сайын, ережедегі өзгерістердің қарқыны тездеді, сонымен қатар флоттың жоғарғы жағындағы қайықтар жақсы жұмыс істейтін, бірақ қымбат және жүзу қиын жарыс машиналарынан айырылды, бұл танымалдылығын жоғалтты. Алайда, клубтық теңізшілер үздік қайықтармен бәсекелесе алмаса да, IOR барлық желкендеу спектрінде ойнаудың тең деңгейін қалыптастырды, клубтық теңізшілер өндіріс жарысы қайықтарын немесе өздеріне арналған қайықтар сатып алып, флотты жоғарылату үшін бәсекеге қабілетті қайықтармен айналысты. Өмірінің соңына қарай IOR тұрақты ережеге айналды, бірақ ол кезде ол жиі өзгеріп отыратын абыройға ие болды, бұл оның мұрагерлеріне тұқым септі. IMS АҚШ жүргізген жарыс яхталары үшін ғылыми ереже ретінде енгізілді, ал Channel Handicap 1983 жылы RORC-мен қарапайым клуб деңгейіндегі ереже ретінде енгізілді, бұл адамдарды IOR жарыстарына итермелейді деп үміттенемін, бірақ бұл IOR ережесінің табутындағы соңғы тырнақ болып шықты.
Жас, сыйақы және бәсекеге қабілеттілік
Қайықтардың бәсекеге қабілеттілігі екі себеппен қысқа болды: жаңа қайықтардың тиімділігі жақсы жобалау мен құрылыс арқылы артты, сонымен қатар кемшіліктер ережелерінің өзгеруі. Біріншісі жасына байланысты жәрдемақымен қамтамасыз етілді, бұл қайықтар есейген сайын кемшіліктерін азайтады. Екіншісі белгілі бір дәрежеде IOR ережелерінің бабасы туралы ережелерімен қамтылған, бірақ бұл дизайнердің ережеге сәйкес жобалау қабілеті жыл сайын артып келе жатқанын қамтыған жоқ. Бұл, сонымен қатар жыл сайынғы ережелерді өзгерту, қайықтар бәсекеге қабілетті өмір сүруіне 2 немесе 3 жылдан аспайды. Бастапқыда дизайндар ауыр ығысулы, жақсы, көбінесе V пішінді құйрықпен, сондай-ақ жақсы бұрышымен болды. Бұл желге қарсы жүзуге арналған қуатты қайықтар болды, бірақ желден тыс шектеулі өнімділігі болды, сондай-ақ дизайнерлер Спаркман & Стивенс және Дик Картер. Бұл қайықтың әсері жету және желдің соғатын жағына қарай жылдамдықты қамтамасыз етті, ал желдің соғатын жағына қарай жұмыс істеу жақсы болмаса да, ол дизайнның дамуымен жақсарды. Бұл кезеңде ең бастысы - ішкі балласты жеңіл орталық конструкциялар болды, бірақ олар теңізде жарысқа жарамды емес еді, сондықтан олар қатты жазаланды, сондықтан олар тыйым салынды. Содан кейін дизайндар орташа ығысуға көшті, ал жарыс трассалары оффшорлық жарыстан ыдыстарды желге қарсы / желкеге қарсы бағытта жету арқылы қозғалғанда, жарыс дизайндары тар және күшті емес, бірақ оңай айдай бастады. IOR ережесіне қатысты жақсы анықтама, оның ішінде қолданылған әртүрлі формулалар мен өлшемдер туралы талдауды "The Offshore Yacht" кітабынан табуға болады.
Жарыстарды дамыту, жеңілдету және қайта жандандыру
Қазіргі кездегі "максистер" 30 метрге дейін шектеледі, бұл қайық дизайнын жақсартуға және қызықты желкендеуге шақырады, ал Америка кубогының бәсекелестерін жай ғана ережелерді өзгерту емес. VPP немесе жылдамдықты болжау бағдарламаларының енгізілуі яхтаның өнімділігін өлшеу туралы ғылымды өзгертті. IOR-ге тән өлшемдер офицері дискретті корпус өлшемін жасайды және IOR формуласы корпус сызықтары өлшеу нүктелері арасында үздіксіз әрекет етеді деп болжады. IMS нақты корпус сызықтарын алып, олардың жалғасын талдады, негізінен, сәл күлкілі дөңгелектерді немесе соңынан пайда болған яхталардағы ойықтарды жойып, әдетте әлдеқайда таза, жылдам сызықтарды шығарады, олар әлдеқайда қызықты, жүзуге қауіпсіз және қайта сату құны жоғары.