Кіріспе

Каспровый Вирх (словакиялық Kasprov vrch, кейде Каспер шыңы деп те аталады) – Батыс Татрадағы ұзын қырқаның бір бөлігі. Польшаның негізгі қысқы шаңғы курорттарының бірі. Оның басым оңтүстік қырқалары Словакиямен шекараны анықтайды. Көп жағдайда жаяу және күн сайын канат жолы арқылы оған жетуге болады.

Тарих

1910 жылдан бастап Каспровый Вирх тау шаңғысымен айналысатын туристердің арасында кеңінен танымал болды, сондықтан 1935 және 1936 жылдар аралығында төбеге жуық жететін әуе трамвайы немесе телеферик салынды. Осының нәтижесінде, ол Еуропадағы ең көнелерінің бірі саналады. Жаңғырту жұмыстарының бөлігі ретінде кабиналық әуе арқан жолы 2007 жылдың желтоқсанына дейін уақытша жабылды. 1938 жылы мұнда метеорологиялық және астрономиялық обсерваториялар құрылды. Айдың L4 және L5 Лагранж нүктелерінде немесе олардың маңында орналасқан әлсіз Kordylewski бұлттарының бірі алғаш рет 1961 жылы Казимеж Кордилевский басқарып түсірген фотосуреттерде пайда болды.

География

Тау төрт қырдың қиылысында орналасқан, олардың екеуі Польша мен Словакияны бөлетін, сатылардан тұратын жаяу жолдарымен сәйкес келеді. Қар болмаған кезде екі елге де оңтүстік және солтүстікке қарай бағытталған тік жолдарды қиындықсыз басып өтуге болады. Шыңының өзі шекарадан солтүстікке қарай орналасқан, ол екі үлкен қырқаға қатысты түзу сызық ретінде қарастырылады. Польша мен Словакия арасындағы шекарадан өтуге ешқандай шектеу қойылмаған, себебі екі ел де Шенген аймағының құрамында. Кабельдік жолмен жол тартатындар Мицленичке Турни тауында жолдың ортасында вагондарды ауыстырады. Жоғарғы стансада мейрамхана мен ақпарат бюросы орналасқан, ал сыртында қосымша шаңғы жолдары бар. Тау Польшадан келген туристердің арасында оңай қолжетімділігіне байланысты, жаяу немесе кабельдік жол арқылы барудың ыңғайлылығынан туындап, үлкен танымаллыққа ие. Дегенмен, Словакия жағынан бұл жерге келушілердің саны анағұрлым аз, себебі Словакиядағы ең жақын елді мекеннен шығу үшін Tichá dolina атымен белгілі алыс аңғармен (17 км) ұзақ жолдан өту қажет.

Климат

Жаз болмаған жағдайда, климат тундралық (Köppen: ET) болып келеді, бұл Альп тауларының ең биік облыстарында кездеседі.

Кабельді вагондар мен креслолы көтерулер

Арқан жолдар өте танымал, сондықтан туристер билет алу үшін әдетте 3 сағатқа дейін күтуге мәжбүр болады – бұл тауға жаяу көтерілуге кететін шамамен уақытқа тең. Арқан жол қызметі 1935 және 2006 жылдары қоршаған ортаға қатысты алаңдаушылықтар мен наразылықтарға себеп болды. 1961–1962 және 1967–1968 жылдары таудың еңістеріне креслолы көтергіштер салынды, олар екі бөлімде жұмыс істейді.