Кіріспе

Вьетнам провинциясы - Вьетнамның солтүстік орта бөлігіндегі Tây Bắc провинциясы. Ол алты провинциямен шекаралас: Hà Giang провинциясы, Lào Cai провинциясы, Lai Châu провинциясы, Sơn La провинциясы, Phú Thọ провинциясы және Tuyên Quang провинциясы. Облыс аумағы шамамен 6 км2 . Так-Ба көлі - Так-Ба су электр станциясымен бірге елдің табиғи байлығы. Доң Куонг фестивалі - провинцияның маңызды фестивалі.

Тарих

Бұл аймақ ежелгі дәуірде Хонг және Чай өзендері бойындағы қолайлы байланыс жағдайында мекендеген. Бұл аймақта археологиялық қазбалар жүргізіліп, ежелгі ғибадатханалар мен басқа да ескерткіштер ашылған. Мү Канг Чха ауданында тас құралдар қазылып алынды. Вьетнам 1859 - 1883 жылдар аралығында біртіндеп француз колониясына айналды. Бастапқыда француз билігіне қарсылық көрсету үшін Тоң Тхь Тхуй және Фан Джин Фун бастаған Чан Вун қозғалысы болды. Алайда, 1895 жылы Фунг қайтыс болғаннан кейін, әскери қарсылық іс жүзінде тоқтады. Осыдан кейін 1917 жылы болған тағы бір маңызды оқиға Тай Нгуен көтерілісі болды. 1920 жылдардың соңында Вьетнамның ұлтшыл партиясы (ВНКДД) құрылғаннан кейін, белсенді белсенділіктің жоқтығы өзгерді. ВНКДД француз билігін әлсірету үшін жасырын әрекеттерге ұмтылды, нәтижесінде олардың қызметі француз бақылауына алынды. Бұл олардың басшылары тобын Солтүстік Вьетнамдағы Қызыл өзен дельтасында ауқымды әскери шабуыл жасау тәуекеліне әкелді. Тек 1931 жылдың 10 ақпанында ғана ВНКДД азаматтық қолдаушылармен бірлесіп, француз отаршылдық армиясындағы вьетнамдық сарбаздардың көтерілісін бастады. Осылайша, Йен-Бай Бірінші Индокитай соғысы кезіндегі алғашқы шайқас болды. Йен-Бай мен Тай Нгуен Вьетминнің негізгі әскери бекеттері болды, олар осы соғыс кезінде француздармен күресу үшін Қытайдан қару-жарақпен қамтамасыз етілді. 1930 жылы 9 ақпанда Йен-Байда орналасқан Тонкиндік атқыштардың 4-ші полкінің бір бөлігі француз офицерлеріне қарсы көтеріліс жасады, бірақ оларды сол бөлімнің адал әскерлері басады. Бұл шабуыл ХІХ ғасырдың аяғындағы Чан Ванг монархистік қозғалысынан бері Вьетнамның отарлауына қарсы ең үлкен тәртіпсіздік болды. Көтерілістің мақсаты - отаршылдық режимді құлатып, тәуелсіздік орнату үшін жалпы халық арасында кеңінен көтеріліс жасау. Вьетнам Кунь Дань Партиясы (ВНКДД, Вьетнам ұлттық партиясы) бұрын француз билігін әлсірету үшін жасырын іс-қимылға кірісуге тырысқан, бірақ олардың іс-әрекеттеріне француздардың бақылауын арттыру олардың басшы тобын солтүстік Вьетнамдағы Қызыл өзен дельтасында ауқымды әскери шабуыл жасау тәуекеліне әкелді. Бұл оқиға 1930-1931 жылдары Солтүстік-Шығыс Вьетнамда француз билігіне қарсы кең таралған тәртіпсіздіктерге әкелді. Француз отаршылдық билігіне қарсы "Ен Бай көтерілісі" кезінде көптеген француздық әскери офицерлер қаза тапты. Көтерілісті басу үшін француздар әуеден бомбаға түсірді, тіпті напалм бомбалары қолданылды. Көтерілісті француздар бір күннің ішінде аяусыз басады; көптеген вьетнамдық сарбаздар мен 12 ВНКДД басшылары өлім жазасына кесілді. Француздардың осы қысымшылық әрекеттерінен кейін бүкіл елде антиколониалды ереуілдер мен көтерілістер жиі болды, олардың барлығы аяусыз басылды. Бұл ВНКДД мен Солтүстік Вьетнамның Коммунистік партиясының арқасын ұзақ уақытқа сындырады. Топографиясы шығыстан батысқа және оңтүстіктен солтүстікке қарай көтеріліп, тік орналасқан. Орташа биіктігі шамамен теңіз деңгейінен жоғары және екі аймаққа бөлінеді: Қызыл өзен алабының сол жағалауындағы төменгі жатқан аймақтар және Қызыл өзеннің жоғары оң жағалауы және Қызыл өзен мен Дья өзенінің арасындағы платода көптеген таулар бар. Екі негізгі өзеннен басқа, Қызыл және Дья, провинцияда 200-ге жуық канал, шағын өзендер, үлкен көлдер мен батпақтар бар. Облыста орналасқан Тач-Ба көлі - жасанды көлдің ауданы 1331 арал мен төбе. Оның қуаты 3 - 3,9 млрд текше метр суға жетеді және бастапқыда Вьетнамдағы алғашқы ірі гидроэлектр жобаларының бірі - Тац Ба гидроэлектр станциясын іске қосу мақсатымен салынған. Көлдің суы көк және мөлдір, қоршаған жасыл ормандарды көрсетеді. Мыңдаған төбелер мен аралдарда көптеген үңгірлер бар, соның ішінде Хум, Кау Куой және Бах-Xа. Thác Bà ғибадатханасы көл аймағында орналасқан. Облыстың негізгі биомалары жаңбырлы орман, субтропиктік және қоңыржай таулы аймақтар. Мұнда тропикалық муссондық маусым болады. Mu Cang Chai түрлерін / тіршілік ету ортасын қорғау аймағы (MCC SHCA) 2004 жылы Лао Кай провинциясының шекарасындағы Канг Чай ауданындағы жойылып бара жатқан тау жануарларын қорғау үшін құрылды. Облыстың 1500 м биіктіктегі орташа температурасы 20 °C (68 °F) шамасында және кейбір жерлерде қар мен мұзбен 0 °C (32 °F) дейін төмендейді. Желтоқсан мен қаңтар аралығы - климат құрғақ болатын қысқы айлар. Қыстың соңғы айларында жиі жаңбыр жауады; бұл жаңбырдың түрі Йен-Байға "елдің жаңбыр орталығы" деген атақ берді. Сәуірден желтоқсанға дейін жазғы және жаңбы...

Археологиялық табылған жерлер

Облыста 8000 жылдан 2000 жылға дейінгі аралықта адам қоныстарын қоныстандырған көптеген археологиялық табылмалар табылды. Олар Йен-Бай қаласындағы археологиялық мұражайда сақталған. Табылған археологиялық антиквариаттар: Дао Тинь коммунасындағы адам өмірінің көрінісі бейнеленген үлкен цилиндрлі ыдыс, ежелгі Вьеттың қаңқасы және Люк-Йендегі Хум үңгіріндегі алты жасар қыздың қалдықтары бар қола ыдыс. 2008 жылы астық өнімінің жан басына шаққандағы көлемі 289 кг-ды құрады. Еңбайда 281 кооператив жұмыс істейді, олар мыңдаған жұмысшыларды жұмыспен қамтудың тиімді тәсілі болып саналады. Бұл кооперативтер ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп, құрылыс, сауда, көлік, халықтық несие қоры және денсаулық сақтау салаларында қызмет көрсетеді. Кооперативтер қара шайды өндіру (өндіру және өңдеу), ауыл шаруашылығы мен орман шаруашылығы, тыңайтқыш, көлік, ауылдық жерлерде электр энергиясын жеткізу және т.б. қызметтер көрсетеді. 2006 жылы Йен-Байдағы экономикалық жағдайды зерттеуде өмір сүру деңгейі едәуір өскенін көрсетті. 1990-2004 жылдар аралығында жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) жылына орташа 7,5%-ға өсіп, үш есеге өсті. Кедейлік индексі 1993 жылғы 58% -дан 2006 жылы 16% -ға дейін төмендеді (Жалпы статистикалық басқарманың 2006 жылғы деректері бойынша). Алайда, жұмыссыздық, тұрақты емес табыс, бала күтімі, денсаулық сақтау, бала еңбегі, қарт адамдармен байланысты әлеуметтік мәселелер мен әлеуметтік қиындықтар, гендерлік теңсіздік мәселесі шешілуі керек.

Су ресурстары

Чай өзені - Ло өзенінің екінші үлкен саласы, ол өз кезегінде Меконг өзеніне қосылады. Тай Кон Линь тау жотасынан (Вьетнамда) 6 км биіктікте басталады. Батысқа қарай ағып, оңтүстік-шығысқа қарай ағып, сол жерден Ло өзеніне қосылады. Бассейнді биік таулармен бөлінеді: солтүстігінде - 2 м биіктіктегі таулар, батысында - Кон Вой таулар, шығысында және оңтүстік-шығысында Тай Кон Линь таулар тізбегі. Өзеннің жоғарғы ағысы кең, ал "ортасы мен төменгі ағысында ұзын пішінді болып кетеді". Бассейннің ауданы 6500 км (Қытайда 1620 км), ал 60% жері 400 м биіктіктен төмен (бассейннің орташа биіктігі 858 м). Бассейндегі жылдық жауын-шашын мөлшері 1,500 мм-ден 3,000 мм-ге дейін, ал жаңбыр мамыр мен қазан аралығында шоғырланған (75-85%). Йен-Бай ауданы арқылы ағатын Чай өзенінің суы су электр қуатын өндіру, суару суын ағынды аймақта, аквакультура және өзендегі кеме қатынасы үшін пайдаланылады.