Кіріспе

"Құтқарылу" – Stargate SG 1 ғылыми-фантастикалық телесериалының 6-маусымының екі бөлімді премьерасы. 2002 жылдың 7 және 14 маусымында көрсетілген бұл эпизод, SG 1 сериалы Showtime арнасынан SCI FI арнасына көшкеннен кейін SCI FI арнасында көрсетілген тұңғыш жаңа эпизод болды. Эпизодты продюсер Роберт К. Купер жазды, режиссерлігін Мартин Вуд жүзеге асырды. "Құтқарылу" – актер Корин Немектің негізгі актер құрамына енген алғашқы эпизоды, оның кейіпкері Джонас Куинн 5-маусым соңында қаза тапқан Дэниел Джексонды (Майкл Шенкс ойнады) алмастырды. Эпизод сонымен қатар Дэвид Хьюлетттің кейіпкері Родни МакКейдің екінші рет пайда болуын көрсетеді, ол кейіннен "Жұлдыздық қақпа: Атлантида" сериалының басты кейіпкеріне айналды. "Құтқарылудың 2-бөлігі" "Ең үздік визуалды эффектілер" номинациясында "Жеңіс" сыйлығына ие болды.

1-бөлік

Майор Картер өз туған планетасын тастап, Дэниел Джексонның қазасынан бері («Меридиан») Жұлдыздар қақпасы командасында (ЖЖҚ) өмір сүріп келе жатқан Джонас Квиннді SG-1 тобымен бірге базаны тастап кетуге шақырады. Area 51-де олар жаңа салынған X 302 истребителін алғаш рет көреді, бірақ О’Нилл оны сынақтан өткізуден бас тартады (4 маусымдағы «Тангент» эпизодындағы X 301 оқиғасының себебінен). SGC-де О’Нилл генерал Хаммонд пен полковник Чековтың, SG-1 тобының төртінші мүшесі ретінде орыс маманды қосу туралы ұсынысын қабылдамайды. Джонас Картерге SG-1 құрамына кіргісі келетінін айтады және О’Ниллдің өзіне деген сенімсіздігі туралы Тилкпен әңгімелеседі. Тилк полковнигімен сөйлескенде, О’Нилл Джонасты шетелдік деп есептейді. Бра’так ЖЖҚ-ға келіп, Тилкке Дрей’аук (Тилктің әйелі) ауырғанын хабарлайды. Чулаққа жеткен кезде Дрей’аук қайтыс болады. Тилктің жасөспірім ұлы Рья’к Тилкке кек қайтаруды қалайды және оны ұрып-соғуға тырысады, бірақ Бра’так араласады. Дрей’ауктің жерлеу рәсімі кезінде Тилк Рья’кпен сөйлеседі, сосын Рья’к жылай бастайды. Темірқазықта, ЖЖҚ Жұлдыздық қақпасы сырттан шақырылып, 38 минуттан асып кетіп, ашық қалады, қақпаның энергиясы күрт өседі. Картер қақпа жарылып, Жердің құрылуына себеп болуы мүмкін деп болжайды. Доктор Родни Маккей Картердің наразылығына қарамастан, бұйрық бойынша ЖЖҚ-ға келеді. Картер полковник Чековке X 302 жақын арада дайын болатынын хабарлайды, осылайша Жер Асгардтан көмек сұрай алады. О’Нилл мен Картер X 302 истребителімен ұшуға дайындалғанда, Джонас пен Маккей Хэммондқа нақхадрияның тұрақсыздығынан X 302 гиперкөліктік қозғалтқышында болуы мүмкін проблемалар туралы хабарлайды. X 302 гиперкөлікке кірмес бұрын, олар уақытты жіберіп алады және миссия тоқтатылады. Чулақта тель’такпен бірге Джаффа келіп, Анубистің Жердің Жұлдыздық қақпасына шабуыл жасауға ниеттенгенін айтады. Анубиске тиесілі планеталарды іздеу арқылы, олар қарудың қай әлемде екенін анықтайды. ЖЖҚ-да Картер мәселенің себебін болжауға тырысады. Қақпа бөлмесінде Анубистің голограммасы пайда болып, олардың бәрі жақын арада жойылды деп айтады, бұл О’Ниллді ашуландырады.

2-бөлік

Доктор Маккей майор Картермен жағдайды талқылайды, сонда Маккей ЭМТ қолдану идеясын келтіреді. Генерал Хаммонд Картердің қарсылығына қарамастан, оған іске кірісуге рұқсат береді. Ол сонымен қатар жоспардың қиындықтарын айтады, бірақ Хаммонд оған Маккеймен бірлесіп жұмыс істеуді бұйырады. Жоспар соңында орындалады, бірақ нәтиже бермейді. Кенеттен машинадан молния шабады. Картер ирис жапқанда, оны құлатты. Жаффа әлемінде, олар Әнубис қаруды қайда орналастырғанын біліп, Рьякпен бірге Тель’так көлігімен сол жерге беттейді. Планетаны Ха’тактар күзетіп тұр, олар жасырын жүк тасымалдаушы кемені байқайды, сондықтан Тилк, Бра’так және Рьяк планетаға телепортталады, онда олар Джаффаға шабуыл жасайды. Бірақ шайқас барысында Рьяк жараланады. Олар көптеген күзетшілер мен Өлім глайдерлерінің патрульдік өтуіне байланысты жасырынып қалады. Үш Джаффа содан кейін қаруды (көне шығу тегі бар) табады, ал Рьяк жасырынуға мәжбүр болғандықтан, екі үлкені қаруға қарай беттейді. Бірақ қару күштік өріспен қорғалған. SGC-де Картердің жаралары медициналық бөлімде емделеді, ал Маккей оны зияраттап, кешірім сұрап, өзінің өткені туралы айтады. Сондай-ақ, Картердің болжағандай, жарылысқа дейінгі уақыт екі есе қысқарғаны анықталады. Кейінірек Картер Жонасқа барады, ол Жұлдыздар қақпасына қарап, оның қақпа бөлмесіне қалай кіргенін сұрайды. Бұл Картерге жаңа идея береді. Ол ғалымдарға X-302 көлігін пайдаланып Жұлдыздар қақпасын ғарышқа шығаруды ұсынады, содан кейін барлығы жұмыс істей бастайды. Хаммонд кейін полковник Чековпен олардың Жұлдыздар қақпасын пайдалануы туралы әңгімелеседі, бірақ орыстар үлкен сыйақы талап етеді. Әнубис планетасында Тилк пен Бра’так Джаффалармен ұсталып, сұраққа алынады, бірақ олар үнсіздік сақтайды. Содан кейін олар Рьяк туралы сұрайды, бұл Тилкті ашуландырады. Кейінірек Рьяк Тилк пен Бра’такқа не болатынын естіп алады. Ол содан кейін кемелер тұрған жерге барып, Өлім глайдерін ұрлайды. Одан кейін ол Тилк пен Бра’такты күзетіп тұрған Джаффаларға шабуыл жасайды, олар өздерін босатады. Ол қаруға шабуыл жасайды және тағы бір глайдерден зардап көргеніне қарамастан, қаруды жояды. Жерде Джонас гиперкөлік қозғалтқышын пайдалануды ұсынады, бірақ олар атмосфера ішінде қолданса не болатынын білмейді. Олар тек бір секундқа гиперкөлік терезесін ашуды жоспарлайды, бұл X-302 ғарыш кемесін Жерден қауіпсіз қашықтыққа тасымалдауға жеткілікті, сонда Жұлдыздар қақпасының жарылысы зиянсыз болады. Олар жоспарды сәтті орындайды, ал О’Нилл де уақытында шығады, бұл басқалардың қуанышын тудырады. Кейін Маккей кетіп, Картермен қоштасады, ал О’Нилл Хаммондпен сөйлеседі. Содан кейін олармен Тилк байланысады, ол қарудың жойылғанын хабарлайды. Кейіннен орыстардан қақпа орнатылады, және олар SG-1 құрамына орыс мүшені қосуды қаласа да, О’Нилл Джонасты қабылдауға шешім қабылдайды, ол командамен бірге алғашқы миссиясына шығады.

Өндіріс

Бұл эпизодта жаңа ашылу тізбегі бар, қақпаның айналуының әртүрлі кадрлары көрсетіледі және Майкл Шенкстің есімі алынып, Кристофер Джадж пен Дон С. Дэвис арасында Корин Немектің есімі қойылды. Эпизодтың 18-ші минутында қасақана қателік жіберілді: мониторда құрт ойығының белсенділік уақыты көрсетілді, бірақ оның шағылысы брифинг бөлмесінің терезесінде кері емес, алға қарай көрсетілді. Бұл көрерменге таймер экранда болмаған кезде де уақыттың аяқталып бара жатқанын сезіндіру үшін мақсатты түрде жасалды. "Құтқарылу" бастапқыда екі бөлімді емес еді, бірақ Роберт К. Купер сценарийді жазу барысында сценарийдің тым ұзын болғанын, сонымен қатар оқиғада үлкен олқылық бар екенін байқады. Ол Тилк пен Райакпен көбірек жұмыс істегісі келген, бірақ осы сахналарды қосатын оқиғасы болмады. "Құтқарылу" X 302 ұшағын таныстырды – бұл Гоа'улд технологиясымен қайта жасалған, адамдар жасаған алғашқы истребитель. "Құтқарылу" түсірілімінде түнгі түсірілім көп болды. SciFi Channel телеарнасының актерлерді іздеу тобы, жаңа кейіпкерді іздеп, сол күні Корин Немек болған MGM Santa Monica кеңсесінің ауласынан өтіп кетті. Олар оған "Жұлдыздар қақпасы" туралы қысқаша айтты, сол күні Немектің менеджері оған қызығушылық танытқандарын хабарлады. Немек сол кезде дейін "Жұлдыздар қақпасы SG 1" сериалын көрмеген (бірақ "Жұлдыздар қақпасы" фильмін білген), сондықтан оған шоудың бейнетаспалары жіберілді және ол 5-ші маусымның соңғы эпизоды "Меридианда" Джонас Квинн рөліне тағайындалғанға дейін бірнеше кездесулер өтті. Барлығы кейіпкердің фильмде қалай көрінетінін көріп, ұзақ мерзімді қатысу туралы шешім қабылдау үшін күтуге келісті, бірақ MGM олардың көрінгенін ұнатып қалды. "Меридиан" эфирге шыққаннан кейін "Дэниелдің орнын алмастыруға байланысты жанкүйерлер тарапынан наразылық болды", бірақ Роберт К. Купер олардың кейіпкерді ұнататынына үміттенді. Продюсерлер Джонастың SG-1 командасына қосылу мотивациясын оның Даниэльді тікелей өлтіретін машинаны өшіруден тартынғанымен және Даниэльдің өлімі үшін жауапкершілік сезімімен түсіндірді. Продюсер Брэд Райт: "Корин, Джонас ретінде, шоуға біздің галактиканы бір қадаммен (жұлдыздар қақпасы арқылы) кесіп өту фактісіне қайтадан таңғажайып сезімді әкеледі. Бұл әлі де терең және таңғажайып нәрсе, біздің кейіпкерлеріміз оған қаншалықты дағдыланған болса да." Картер – Джонас Квинн ең жақын сезінетін SG-1 командасының үш мүшесінің бірі, және Джонас О'Нилл оған командада орын алуға лайықты екенін дәлелдеуге мүмкіндік беруі үшін оның және Тилктің көндіре алатынына үміттенеді. Алайда, Ричард Дин Андерсонның айтуынша, "О'Нилл Джонастың Дэниел Джексонның өліміне немесе кем дегенде оған зиян келтіруіне тікелей жауапты деп санайды. Осы себепті ол Джонасқа деген наразылығын жасырады. О'Нилл ақыры Джонасты қабылдауға келді, бірақ толық емес. О'Нилл ғарышкерлерге күдікпен қарайды. Тек Тилк ерекшелік етеді, О'Нилл Джонастың ғарышкер екенін ұмыта алмайды." Бірінші бөлім 1,8 үй-жай рейтингісін алды, бұл шамамен 1,35 миллион үйдің қарауына тең, ал екінші бөлім 1,7 рейтингісін алды, бұл шамамен 1,3 миллион үйдің қарауына тең. Ұлыбританияда бірінші және екінші бөлімдер Sky One телеарнасында 2002 жылдың 25 қыркүйегінде көрсетілді және сол аптада телеарнада ең көп қаралған бағдарламалардың 10-ы және 7-і болды, тиісінше 73 мың және 78 мың көрермен қарады. The Los Angeles Times газетінен Марк Сакс Андерсонның, Тэппингтің, Джудж пен жаңа келген Немектің "жақсы қарым-қатынасын" және "әзіл-қалжыңдарын" мақтады, бұл "жұлдызаралық оқиғалармен бірге керемет уақыт өткізеді". Сакс сондай-ақ бұл эпизод сериалға жаңадан келгендер үшін жақсы бастау деп сенді. TV Zone журналынан Ян Винсент Рудзки эпизодты оның әзіл-сықағы, стилі және "көргендерді ақылды деп санап, таң қалдыратын қабілеті" үшін мақтады. Винсент Ридзки бірінші бөлімге 10 баллдан 7 балл, екінші бөлімге 10 баллдан 9 балл берді, арнайы эффекттерді "әдеттегідей таңғажайып" деп атады, бірақ жаңа кейіпкер Джонас Квиннді сыншы "ең үлкен артықшылық" деп атады. Cinescape журналынан Крис Уайат та эпизодты оң қабылдады, ол "қатаң ансамбльдің кейіпкерлері мен қызықты тұжырымдама Дэниел Джексоннан кейін өмір болатынын дәлелдейді" деп жазды. Алайда Уайт неге маусымды Showtime-дан Sci Fi-ға "мифологияға терең батып кеткен" эпизодпен бастауды және "көптеген сөзбен баяндалған көріністер" деп атаған нәрсеге сын көзбен қарады. The Futon Critic үшін Брайан Форд Салливан "шоу ешқашан жақсы көрінбеген және ойналмаған" деп мәлімдеді, содан кейін эпизодтың "керемет шайқастарын және таңқаларлық оңай түсінілетін сюжетін" атап өтті. Science Fiction Weekly журналынан Кэти Хаддлстон Немектің Куиннін сериалдың алғашқы эпизодтарындағы Дэниел Джексонға ұқсас екенін айтты, бірақ ол "кемірек ботаник, бірақ сондай-ақ жанындағы, зиялы және мейірімді" екенін атап өтті. Хаддлстон эпизодқа B бағасын берді, бірақ жазушылардың "басқа планеталарды зерттеуге көбірек, ал адамзатты қауіпке тікелей салудың ерекше жолдарын табуға азырақ назар аударуы керек" деп сенді. IGN үшін KJB аздап пессимистік болды, "Жұлдыздар қақпасы SG 1" ең жақсы жағдайда "қызықты кейіпкерлері бар стандартты әрекет-қимыл сағаты" және ең нашар жағдайда "ескі ғылыми фантастикалық клишелерге арзан сылтау" екенін айтты, сондай-ақ "Құтқарылу" "арасында қалып қойды" деп сенді. The Boston Herald газетінен Марк А. Перигард сондай-ақ негативті пікір білдірді, сериалдың "айтуға тарихы қалмады" деп сенді және Андерсонды "тек жалақы алуда" деп айыптады. WhatCulture эпизодты "Жұлдыздар қақпасының" ең "даулы" эпизодтарының бірі ретінде тізімге енгізді, себебі Джонас Куинн SG-1 командасында Дэниел Джексонды алмастырды. Корин Немек даулы жағдайда командаға қосылды. 6-шы маусымның басында продюсер Джозеф Маллоцци әлі де "[Дэниел Джексонды сақтау] сайтынан" келген "түсініксіз, дәйекті емес өлім туралы қорқыту хаттарын" алатынын мойындады.