Кіріспе

Ирландиядағы таза тұқымды жарыс ат Red Rum (3 мамыр 1965 – 18 қазан 1995) – ирландиялық таза тұқымды тісқазғыш жарысшы. Ол 1973, 1974 және 1977 жылдары Гранд-Нэшнл жарысын жеңіп, арадағы екі жылда, 1975 және 1976 жылдары екінші орын алды. Гранд-Нэшнл – өте қиын жарыс. 1973 жылғы жарыста Red Rum 30 ұзындыққа қалып, қайтадан жеңіске жеткені тарихтағы ең үлкен ұлттық жарыстардың бірі саналады. 2002 жылы Ұлыбританияда өткен сауалнамада Red Rum-ның Гранд-Нэшнл турнирінде үшінші рет жеңіске жетуі тарихтағы ең керемет спорттық сәт деп танылды. МакЭнерри Red Rum-ға атау бергенде анасы мен әкесі аттарының соңғы үш әрпін алды. Бір мильдік жарыста жеңіске жету үшін өсірілген Red Rum ұлттық атағын ең ұзақ қашықтықта, төрт миль және төрт фурлонгта жеңіп алды. Ол мансабын төмен бағалы жарыстарда спринтер ретінде бастады және алғашқы жарысында, Айнтри жарыс алаңында бес фурлонгтық жарыста қатысты. Ол тағы жеті рет екі жасында жүгіріп, Уорвикте 7 фурлонгтан жеңіске жетті, ал үш жасында Донкастерде сол қашықтықта бірінші жарыста жеңіп шықты. Карьерасының басында Лестер Пигготпен екі рет аттанды. Сол кездегі қоқысшы жігіт Ли Мак алғаш рет Red Rum атты атпен жүзу сабағын алды. Оқу-жаттығу алаңынан жаттығу алаңына өткеннен кейін, ол Саутпорттағы автомобиль саудагері Джинджер Маккейн оны клиенті Ноэль ле Маре үшін сатып алып, Англияның Саутпорт қаласындағы құмдарда жаттықтырған кезде өз аяғын тапты. Маккейн 2004 жылы Амберли Хауспен Гранд-Нэшнл жеңіп алды, бұл оның Red Rum-мен алғашқы жеңісінен 31 жыл өткен соң болды. 1973 жылы "Ұлы ұлттық" жарысында Red Rum 9 минут 1.9 секундта рекордтық уақытпен Австралиялық "Крисп" атты жарысшыны жеңді, ол 23 фунт артық салмақ көтерген. Крисп сол жылы Ұлттық жарыста барлық жолды бастады, онда ол 30 ұзындыққа жетті, ал соңғы қоршауда оның ең жақын қуушысы Red Rum-нан 15 ұзындыққа алда болды. Алайда Red Rum және жокей Брайан Флетчер соңғы қашықтықта жерді толтырды және финиш сызығына екі қадам қалғанда шаршаған Криспті ұзындықтың үштен біріне жеңіп, тарихтағы ең керемет Гранд-Нэшнл жарыстарының бірі саналды. Ол: «Мен өзімді темір жолға байланғандай сезіндім, ал қарсынан экспресс пойыз келе жатқандай болды, қашуға мүмкіндік болмады», – деді. Бір жылдан кейін Red Rum 1974 жылғы Ұлттық жарыста 12 тас салмақпен өзінің титулын сақтады. (Ол сондай-ақ Шотландияның Ұлы ұлттық жарысын жеңіп, бір маусымда екеуін де жеңген жалғыз жылқы болып қала береді.) Red Rum 1975 және 1976 жылдары екінші орын алды; Флетчердің 1976 жылғы жарыстағы жокейі Томми Стак болды, себебі Флетчер Айнтриден тыс жарыста жеңілгеннен кейін аттың өзін жақсы сезінбейтінін баспасөзге айтқандықтан жаттықтырушы Джинджер Маккейнге ашу шақты. Тағы да Red Rum ең жақсыларын Aintree үшін сақтап қалды, бірақ Rag Trade оны ұстап қалды. Келесі жылы Стак 12 жасар Red Rum-ды Гранд-Нэшнл жарысында үшінші рет жеңіске жеткізді, бұл ат жарысы тарихындағы ең керемет сәттердің бірі саналады. 1975 жылы Chaser тобы оған құрмет ретінде "Red Rum" әнін Polydor 2058 564 альбомында шығарды. Оны Стив Джолли, Ричард Палмер және Тони Суэйн жазды. 2010 жылы бұрын "The Sefton" деп аталатын жарыс алабының атауы "The Red Rum" деп өзгертілді. 1977 жылы Red Rum BBC Sports Personality of the Year марапаттау рәсіміне студиялық қонақ ретінде қатысты. Аттың басқа жерден бейнебайланыс арқылы келген жокейі Томми Стактың дауысын танып, көрермендер қуанды.

Өлім және мұра

Қызыл Ром 1995 жылғы 18 қазанда 30 жасында қайтыс болды. Оның өлімі телеарналардың жаңалықтарындағы басты оқиғалардың бірі болды және ертесі күні ұлттық газеттердің бірінші беттерінде жарияланды. Егер жылқыны атауын сұраса, британдықтардың 45%-ы Қызыл Ромды, ал 33%-ы Анна Сеуэллдің романынан таныс болған Қара сұлулықты атады. 1970 жылдардың басында Гранд Нэшнл жарысының болашағы күмәнді болды.