Кіріспе

"Sixteen Tons" – американдық халық әні, Мерл Трэвис Кентукки штатының Мюленберг округіндегі шахталардағы өмірге негізделіп, көмір шақтаушы туралы жазған ән. Трэвис әнді алғаш рет 1946 жылдың 8 тамызында Голливудтағы Radio Recorders Studio B студиясында жазды. Жазу кезінде Клиффи Стоун бас гитарада орындады. Ән алғаш рет 1947 жылдың шілдесінде Capitol лейблы арқылы Трэвистің "Folk Songs of the Hills" альбомында жарық көрді. Ән алтын пластинка мәртебесіне ие болды.

Авторлығы

"Sixteen Tons" әнінің авторлығы барлық жазбаларда Мерл Трэвиске тиесілі. Ол әр түрлі уақытта осы әнді "Twenty One Tons" деп өзі жазғанын айтқан. Дэвистің бұл талабын қолдайтын ешқандай дәлел жоқ. Дэвистің 1966 жылы жазған ән нұсқасы (сәл өзгеше мәтіні мен әуенімен, бірақ "Sixteen Tons" деп аталады) "Джордж Дэвис: Кентуккиде профсоюз мүшелері болмаған кезде" және Смитсониан институтының "Классикалық тау әндері" альбомдарында кездеседі. Корусқа кіретін "бір күн қартайып, қарызға батып барамын" деген жолдар Трэвистің інісі Джонның хатынан алынған.

Теннессидің Эрни Форд нұсқасы

Теннесси Эрни Форд 1955 жылы "Sixteen Tons" әнін Moon Mullican стандарты "Сіз жылау үшін нәресте болудың қажеті жоқ" әнінің B жағы ретінде жазды. Фордтың саусақтарымен ырғақтап ұруы және ерекше кларнетпен сүйемелдеген поп-аранжировкасының арқасында ән тез арада миллиондаған тізімде сатылды. Қараша айында Billboard қаңтар музыка чартында No. 1 орынды он апта бойы иеленді, содан кейін Джонни Десмондтың бәсекелес нұсқасын басып өтіп, поп-музыка чартында сегіз апта бойы 1-орынды сақтап тұрды. Ұлыбританияда Фордтың нұсқасы Эдмунд Хокридж және Фрэнки Лэйннің нұсқаларымен бәсекелесті. Бірақ Фордтың нұсқасы ең табысты болды, ол 1956 жылғы қаңтар және ақпан айларында Ұлыбритания сингл чартында төрт апта бойы No 1 орында тұрды. 2015 жылдың 25 наурызында Фордтың ән нұсқасы АҚШ Конгресінің кітапханасының Ұлттық дыбыс жазбалар тізіліміне енгізілді. Ол "Саут Парк" телесериалының 22-ші маусымының 9-шы эпизодында пайда болды. 2002 жылы ән "Эмми" жүлдесіне ие болған "Есікке қадам" телефильмінің басында ойнатылды. 2023 жылы ол Уэс Андерсонның "Астероид қаласы" фильмінің саундтрегіне қосылды.

Әдебиет пен өнерде

Эрик Бердонның "Sixteen Tons" нұсқасы 1990 жылғы американдық "Джо қарсы Жанар тау" фильмінің ашылу әні ретінде қолданылады. Ән жазушы Руперт Холмс өзінің "Тимотей" әніне шабыттанғандығын айтып, "Sixteen Tons" әнін мысалға келтірді. Ол ән кен орны құлағаннан кейін үш кеншінің ішіндегі екеуінің, үшіншісін жегендігі туралы болды. Ән 20-шы және 21-шы ғасырдың басында кеңінен танылып, көптеген туындыларда қолданылды немесе сілтеме жасалды. "Саут Парк" телесериалының 22-ші маусымындағы "Өтелмеген" атты эпизодында Amazon орындалу орталығының монтаждалған көрінісінде Ford-тың "Sixteen Tons" нұсқасы естіледі, ал "Симпсондар" телесериалының "Барт фил алады" эпизодында Бартқа Мардж үй жұмысын істеуге мәжбүрлегенде радиода "Sixteen Tons" әні ойнайды. "Fallout 76" ойынында Ford-тың "Sixteen Tons" әнінің нұсқасы Appalachia Radio радиосындағы әндердің бірі ретінде қойылған. Сонымен қатар, ол "Fargo" телесериалының 5-ші маусымы, 3-ші бөлімінің саундтрегіне де енген.