Кіріспе
1834 жылы 7 шілдеден бастап Нью-Йорк қаласында құлшылықты қолдайтын көтеріліс (Фаррен көтерілісі немесе Таппан көтерілісі деп те аталады) болды, ол әскери күшпен басылғанға дейін бір аптаға жуық уақытқа созылды. "Көтерілісшілер кейде қаланың толық бөліктерін бақылап алып, бостандықты жоюшылардың үйлеріне, кәсіпорындарына және шіркеулеріне шабуыл жасап, афроамерикандықтардың тұратын аудандарын тонаған".
Beginning on July 7, 1834, New York City was torn by a huge antiabolitionist riot (also called Farren Riot or Tappan Riot) that lasted for nearly a week until it was put down by military force. "At times the rioters controlled whole sections of the city while they attacked the homes, businesses, and churches of abolitionist leaders and ransacked black neighborhoods."
Көтерілістердің алдында
Олардың терең тамырлары Америка революциялық соғысынан бері дамып келе жатқан қаланы басқарған протестанттардың отаншылдығы мен Ирландиядан келген иммигранттардың төменгі топтары мен олардың туыстары арасындағы шиеленістердің үйлесімінде жатты. 1827 жылы Ұлыбритания 1803 жылғы жолаушылар кемелері заңының кейбір бөліктерін жойды, бұл заң Ирландиядан эмиграцияны бақылап, шектеуге бағытталған еді, және 20 000 ирландиялық эмигрант болды; 1835 жылға қарай Нью-Йоркке жыл сайын 30 000-нан астам ирландиялық келді. 1834 жылдың мамыр және маусым айларында жібек саудагерлері және құлдыққа қарсы белсенді жақтастары Артур Таппан мен оның інісі Льюис Нью-Йоркте құлдыққа қарсы әйелдер қоғамын құруға қаржылай көмек көрсету арқылы құлдықты жою науқанын күшейтті. Артур Таппан өзінің орындығында (Самуэль Кокстың Лайт-стрит шіркеуінде) өзінің танысы, аралас нәсілді дін қызметкері Самуэль Корнишпен отырып, ерекше назар аударды, ал Уильям Лите Стоун ағаның қоздырғыш баяндамасында Кокстың уағызында «Иса Мәсіх – түсті терілі адам болған» делінген. Маусым айында Америкалық отарлау қоғамының жақтасы Джеймс Уотсон Уэбб өзінің «Courier and Enquirer» газеті арқылы сенімсіз ақпарат таратып, аболиционистер өз қыздарына қара нәсілділермен үйленуді айтқан, ақ нәсілді әйелдерді іздеген қара нәсілділер Бродвей көшесімен атпен серуендеп жүрген, ал Артур Таппан әйелінен ажырасып, қара нәсілді әйелге үйленген деген қаңқулар таратты. Лондондық «The Times» газетінде американдық газеттерден алынған хабарламаларда Чатэм-стрит шіркеуіндегі (бұрынғы театр, Артур Таппанның қаржысымен Чарльз Грандисон Финнидің қызметі үшін қайта жабдықталған) түсініспеушілік оқиға жағдайдың шиеленісуіне себеп болды. Эдвин Г. Берроуз және Майк Уоллес 4 шілдеде Нью-Йорктің құлдықтан азаттығын (1827 жылы) тойлау үшін шіркеуге жиналған топты ашулы көрермендер таратып жібергенін айтады. Мереке 7 шілдеге ауыстырылды. «The Times» газетінің хабарлауынша, шіркеуді дүйсенбі және бейсенбі күндері жалға алған Нью-Йорк қасиетті музыка қоғамының хатшысы қара нәсілді қауымға 7 шілдеде ғибадат ету үшін шіркеуді пайдалануға рұқсат берген. Осы ғибадат кезінде қоғамның бұл туралы хабарсыз мүшелері келіп, ғимаратты пайдалануды талап етті. Қауымның бір мүшесі шіркеуді босатуға шақырғанмен, көпшілігі бас тартты. Содан кейін «әдеттегідей бас жарылып, орындықтар сындырылған» дау-жанжал болды. Берроуз бен Уоллес полиция қызметкерлерінің алты қара нәсілді адамды қамауға алғанын хабарлады. Уэбб газетінде бұл оқиға «Артур Таппанның ақылсыздық әрекетінен» туған қара нәсілділердің тәртіпсіздігі деп сипатталды, ал «Commercial Advertiser» газеті қара нәсілді топтар қаланы өртеп жіберуге дайындалып жатқанын хабарлады.
Көтерілістер басталады
Сәрсенбі күні, 9 шілдеде, бір-бірімен байланысты үш дүрбелең болды. Бірнеше мың ақ нәсілді адам Чатхэм-стрит шіркеуіне жиналды, мақсаты – құлдыққа қарсы жоспарланған жиынды тарату. Аболиционистер ескертілгенімен келмегендіктен, наразылар ішке кіріп, қарсы жиын өткізді, қара нәсілділердің әуезімен уағыз айтып, афроамерикандықтарды Африкаға депортациялауды талап етті. Сонымен қатар, Роуз-стриттегі Артурдың евангелист бауыры Льюистің үйіне (ол отбасымен қашқан болатын) шабуыл жасалды; оның жиһаздары терезеден лақтырылып, көшеде өртеліп жіберілді. Қала әкімі Лоренс күзетпен келді, бірақ оны Веббке үш рет «хор» айтып қарсы шықты, ал полиция оқиға орнынан қуылды. Сондай-ақ, бір аболиционист: «Янкилерге қарсымын; олар есектің қасық тобы, алдануға жарайды». Ол америкалық актерді де жұмыстан шығарған. Құлдыққа жақтастар Нью-Йорк қаласы бойынша Фарреннің іс-әрекеттерін баяндайтын парақшалар таратты. Фарренге арналған қайырымдылық шарасы ретінде «Метамора» қойылымы өтіп жатқан еді. Менеджер Томас С. Хамблин мен актер Эдвин Форрест дүрбелеңшілерді тыныштандыруға тырысты, олар Фарреннің кешірім сұрауын және афроамерикандықтарды депортациялауды талап етті. Фаррен америкалық туды көрсеткенде және қара жүзбен ойнайтын Джордж Вашингтон Диксон «Янки Дудл» және «Зип Кун» әнін орындағанда дүрбелең басылды. Қала әкімі жиналғандарға сөз сөйледі, содан кейін Диксон сөз алды. Халық біртіндеп тарады. Келесі екі күнде зорлық-зомбылық күшейді, оған осылайша қоздырылатын парақшалар себеп болды. Қала әкімі кеңсесі дүрбелеңшілердің шабуылдау жоспарындағы басқа да орындардың тізімін жасады, соның ішінде Томпсон-стриттегі 146 нөмірдегі Джошуа Левитттің үйі де бар. Левитт «The Evangelist» басылымының редакторы және Америка құлдыққа қарсы қоғамының басқарушысы болды. Тэппанның Перл-стриттегі дүкенін мылтықпен қаруланған қызметкерлері қорғады. Дүрбелеңшілер аболиционистер мен афроамерикандықтармен байланысты үйлерге, бизнес орындарына, шіркеулерге және басқа да ғимараттарға шабуыл жасады. Жетіден астам шіркеу мен оннан астам үй зақымдалды, олардың көпшілігі афроамерикандықтарға тиесілі болды. Африкалық америкалық епископ діни қызметкері Питер Уильямс-младшийдің үйіне зақым келтірілді, ал Сент-Филипс епископ шіркеуі толығымен қиратылды. Дүрбелеңшілердің бірі тобы ақ нәсілді аболиционистерді қара сияға малып жіберу үшін қара сиямен толтырылған бөшке алып жүргені хабарланды. Басқа шабуылға ұшыраған шіркеулермен қатар, Чарлтон-стриттегі Сэмюэл Хансон Кокстың үйіне шабуыл жасалып, тонауға ұшырады. Дүрбелең ең көп Бес нүктеде болды.