Кіріспе

Индонезиялық режиссер және актер

Джоко Анвар (3 қаңтар 1976 жылы туған) – индонезиялық кинорежиссер, продюсер, сценарист және актер. Режиссерлік қызметке келгенге дейін журналист және киносыншы болып жұмыс істеген. Анвар 2003 жылы Ния Динатаның «Арисан!» фильмінің сценарийін жазуға бірлесіп қатысқандығы үшін алғаш рет танымал болды, ол 2004 жылғы «Citra» сыйлығында бес жүлде жеңіп алды. Одан кейін 2005 жылы «Джонидің уәдесі» романтикалық комедиясымен режиссерлік дебютін жасады және 2005 жылғы «Citra» сыйлығында «Үздік режиссер» номинациясына ие болды. Содан бері ол түрлі жанрлардағы фильмдерді түсірді: «Dead Time: Kala» (2007) – нуар триллері, «The Forbidden Door» (2009) – психологиялық триллер, «Satan's Slaves» (2017) – табиғи емес қорқыныш, оның жалғасы «Satan's Slaves 2: Communion» (2022) және «Gundala» (2019) – жанды әрекеттегі супергерой. Анвар режиссура және сценарий жазу бойынша 13 номинациядан 3 «Citra» сыйлығын жеңіп алды. Ол екі рет «Үздік режиссер» сыйлығын жеңіп алды: 2015 жылы «A Copy of My Mind» қалалық драмасы үшін және 2020 жылы «Impetigore» халықтық қорқыныш фильмі үшін, сондай-ақ 2008 жылы Мули Сурьяның «Fiksi» фильмінің сценарийін бірлесіп жазуы үшін «Үздік сценарий» сыйлығын жеңіп алды. Сонымен қатар, ол барлығы 7 «Maya» сыйлығына ұсынылып, 2017 жылы «Satan's Slaves» фильмі үшін «Үздік режиссер» атанды. 2022 жылға қарай Анвардың барлық уақыттағы ең табысты индонезиялық фильмдер тізіміне екі фильмі кірді: «Satan's Slaves 2: Communion» – 6,39 миллион көрерменмен 3-орында және «Satan's Slaves» – 4,2 миллион көрерменмен 9-орында. Актер ретінде Анвар көптеген фильмдерде ойнады, соның ішінде Эдвиннің сыйлыққа ие болған «Blind Pig Who Wants to Fly» фильмінде Ладя Шерилмен бірге басты рөлде ойнады. 2019 жылы Indonesia Tatler Анварды қазіргі индонезиялық кинодағы ең ықпалды режиссерлер тізіміне енгізді.

Ерте өмір

Анвар Солтүстік Суматраның Медан қаласында дүниеге келген, сол жерде өсіп, кунг-фу мен қорқыныш фильмдерін тамашалаған. Ол SMA Negeri 1 Медан мемлекеттік мектебіне барып, Батыс Вирджиния штатындағы Уиллинг Парк орта мектебінде бір жыл алмасу студенті ретінде АҚШ-та оқыды. Оқушы кезінде пьесалар жазып, оларды режиссерлік еткен. Ол кино өнерін оқығысы келгенімен, отбасының қаржылық мүмкіндігі болмағандықтан Бандунг технология институтына (ITB) авиациялық инженерия факультетіне түсуге мәжбүр болды. 1999 жылы институтты бітіргеннен кейін ол The Jakarta Post газетінде журналист және кино сыншысы болып жұмыс істеді. Анвардың кино саласындағы алғашқы тәжірибесі 2002 жылы Секар Аю Асмараның "Биола Так Бердавай" фильмінде режиссердің ассистенты болып жұмыс істеуімен байланысты.

2003-2008: Арисан!, режиссерлік дебют және негізгі табысы

2002 жылы шыққан «Ca bau kan» фильмімен үлкен даңққа ие болған Ния Динатамен «The Jakarta Post» газеті үшін сұхбаттасқанда Анвар режиссерді әсерлі етуге қол жеткізді, ол өз кезегінде оны өзі жұмыс істеп жатқан жобаға қатысуға шақырды. Фильм көптеген кинофестивальдерде көрсетілді және 2007 жылғы Нью-Йорк Азия кинофестивалінде қазылар алқасының жүлдесін жеңіп алды. «The Hollywood Reporter» бұл фильмді «Фриц Лэнгтің «M» фильміне жасалған құрметпен түсірілген күрделі нойр детективі» деп бағалады. Сол жылы Анвар тағы екі маңызды фильмнің сценарийін жазды: Димас Джайадинградтың секс-комедиясы «Quickie Express» және Моаммар Эмканың ең көп сатылған романы «Джакарта Undercover» романының бейімделуі. Біріншісі 2008 жылғы Джакарта халықаралық кинофестивалінде «Үздік фильм» атанымына ие болды. 2008 жылы Анвар психологиялық триллер «фикси.» фильмінің сценарийін бірлесіп жазды, бұл Мүли Сурьяның режиссерлік дебюті болды. Фильм үлкен сәттілікке қол жеткізіп, барлық жағынан мақтауға ие болды. 2008 жылғы «Citra» сыйлығының салтанатында фильм 10 номинацияда бақ сынап, 4 жүлде жеңіп алды, оның ішінде «Үздік сценарий» жүлдесі Анварға алғашқы «Citra» сыйлығын сыйлады.

2009-2016 жж.: Халықаралық танылу және үздік режиссердің Citra сыйлығы

Анвар психологиялық триллер жанрын келесі фильмінде – 2009 жылы шыққан «Құпия есік» (Pintu Terlarang) фильмінде зерттеді. Фахри Альбар мен Марша Тимоти басты рөлдерде ойнаған, қараңғы құпиялары бар күйеу-әйел жұбы туралы фильм халықаралық кино қауымдастығынан ерекше танылды. TIME журналының киносыншысы Ричард Корлис фильм туралы: «Егер Голливудтың алыптары өздерінің шектеулі ауқымынан тыс нәрсені іздесе, бұл Анвардың халықаралық жұмысқа орналасуына мүмкіндік берерлік визит карточкасы болуы мүмкін» және «бұл киноның қандай болуы мүмкін екендігінің мысалы, бірақ оны сынауға көбінесе батылдық таба алмайды» деп жазды. The Hollywood Reporter журналынан Мэгги Ли фильмнің «Альфред Хичкок пен Педро Альмодоварды қуантуға лайық» екенін айтты, сондай-ақ Анварды «өзінің қорқынышты саспенсін авторлық стильдегі құрметпен безенгені үшін» мақтады. Фильм бірнеше халықаралық кинофестивальдерде көрсетілді, оның ішінде The Times BFI Лондон кинофестивалі, Роттердам халықаралық кинофестивалі және Бучхон халықаралық фантастикалық кинофестивалі, онда «Бучхонның үздігі» сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы ол Тимо Тжаханто мен Кимо Стамбоелдің сәтті шыққан қорқынышты фильмі «Макабр» да шағын рөл ойнады. 2013 жылы ол Самарья Симанжунтактың сатирикалық комедиясы «Деми Укок» та көлеңкелі кино продюсері рөлінде пайда болды. Анвардың келесі жұмысы – 2012 жылдың сәуір айында Индонезияда көрсетілген «Modus Anomali» атты қорқынышты триллер болды. Анвар басты рөлге өркендеп келе жатқан актер Рио Девантоны шақырды. Фильм South by Southwest кинофестивалінде көрсетілді, онда Richard Kuipers (Variety журналы) оны «ойға толы жұмбақ» деп атап, «бұл ерекше артхаус туындысы көптеген көрермендерде ұзаққа созылатын әсер қалдырады» деген оң пікірлер алды. Фильм Францияда кең экрандарға шықты және Солтүстік Америкада «Ritual» деп қайта аталды. 2015 жылы Анвар Чикко Джерихо мен Тара Басро басты рөлдерде ойнаған «Менің ойымның көшірмесі» атты қалалық драмасымен бесінші толық метражды фильмін шығарды. Тек 8 күнде түсірілген бұл фильм 2015 жылғы Венеция кинофестивалінде Оңтүстік-Шығыс Азиядан көрсетілген жалғыз фильм болды. 2015 жылғы Citra сыйлығында фильм 7 номинацияға ие болды, оның ішінде «Үздік фильм» номинациясы, Анвар «Үздік режиссер» сыйлығын алды, ал Басро «Үздік актриса» атанды, сонымен қатар дыбыс жазу бойынша да сыйлық жеңіп алды.

2017 2019: Шайтанның құлдары, Гундала, Импетигор және екінші Citra сыйлығы ең үздік режиссер

2017 жылы Анвар өзінің алтыншы толық метражды фильмін – «Шайтан құлдары» (Pengabdi Setan) фильмін шығарды. 1980 жылы шыққан сол аттас культты классикалық фильмнің жаңа нұсқасы болған «Шайтан құлдары» 2017 жылғы ең табысты индонезиялық фильм атанды, сондай-ақ елдегі барлық уақыттағы ең табысты қорқыныш фильмі болып, 4,2 миллион көрерменді қамтыды. Ол басқа аймақтарда да сәтті өтті, оның ішінде Малайзиядағы ең табысты индонезиялық фильм болды. 37-ші Citra киножүлдесінде фильм 13 номинацияның 7-сін жеңіп алды. Екінші Overlook кинофестивалінде фильм қазылар алқасының жүлдесіне ие болды. Анвар Эрнест Пракаса мен Бене Дион Раджагукгукпен бірлесіп «Stip & Pencil» фильмінің сценарийін жазды, олар үшін 2017 жылғы Citra киножүлдесінде «Ең үздік түпнұсқа сценарий» номинациясына ұсынылды. «Шайтан құлдарынан» басқа, Анвар 2017 және 2018 жылдар аралығында жеті фильмде шағын актерлік рөлдерде ойнады. Олардың қатарында «Галих және Ратна», «Менің буыным», «The Underdogs», «Дайслиперс», «27 май қадамы» және «Аве Мариям» фильмдері, сондай-ақ Малайзияның қылмыстық триллері «Fly by Night» бар. 2018 жылы Анвар комикстің супербатыры Гундаланың тікелей бейімделуін жасайтыны жарияланды. Фильм 2019 жылдың тамызында отандық кинопрокатқа шықты, бұл BumiLangit кинематографиялық әлемін құрайтын супербатырлар фильмдерінің бірінші кезеңін бастады, оған басқа да танымал индонезиялық комикс кейіпкерлері кіреді. Халықаралық аренада ол 2019 жылғы Торонто халықаралық кинофестивалінің Midnight Madness бөлімінде көрсетілді. 2019 жылғы Citra киножүлдесінде Гундала 9 номинация алды және «Операторлық жұмыс», «Дыбыс режиссурасы» және «Визуалды эффектілер» номинацияларында 3 жүлде жеңіп алды. 2019 жылдың қаңтарында «Оранг Кая Бару» комедиялық драмасы шықты. Анвар фильмнің сценарийін жазды және «Ең үздік түпнұсқа сценарий» номинациясында тағы бір Citra киножүлдесіне ұсынылды. 2019 жылдың қазан айында Анвар өзінің сегізінші толық метражды фильмі ретінде «Impetigore (Perempuan Tanah Jahanam)» халықтық қорқыныш фильмін шығарды, ол сыншылардың жоғары бағасын алды және коммерциялық сәттілікке жетті. 2020 жылғы Citra киножүлдесінде Анвар «Ең үздік режиссер» жүлдесін екінші рет жеңіп алды, сондай-ақ «Ең үздік түпнұсқа сценарий» номинациясына ұсынылды. Ол сонымен қатар Кимо Стамбелдің индонезиялық қорқыныш классикасы «Қара сиқырлы патшайымның» жаңа нұсқасын жазғаны үшін «Ең үздік бейімделген сценарий» номинациясында тағы бір ұсыныс алды. «Impetigore» фильмінің 17 номинациясы бұрын Моули Сурьяның «Марлина – төрт актідегі кісі өлтіруші» фильмімен 2018 жылы иеленген 14 номинациядан асып, фильмнің ең көп номинация алған рекордты жаңартты. Халықаралық деңгейде ол 2020 жылғы Санденс кинофестивалінде оң пікірлерге ие болды. Screen Anarchy журналының Джош Хуртадосы Анварды «дүниедегі жетекші жанр авторларының бірі ретінде өзін танытуда» деп бағалады. Ол «күштен-күшке өсіп, өте әсерлі туындылар жинады және одан да амбициялы бола түсуде». 2020 жылдың қарашасында «Impetigore» фильмі 2021 жылғы «Оскар» сыйлығына Индонезияның ресми өтініші ретінде жарияланды.

2020 қазіргі уақыт: Bumilangit Cinematic Universe және Шайтанның құлдары: Қауымдасу

Гундала фильмінің көрсетілімінен кейін көп ұзамай Анвар Бумилангит кино әлемінің суперқаһармандық франшизасының 1-ші томына кіретін бірнеше фильмнің өндірісін бақылау үшін атқарушы продюсер ретінде тағайындалды. Гундаладан кейін түсірілетін алғашқы фильмдер – Упи Авианто режиссерлік еткен Шри Асих және Оди С. Харахаптың «Патриот Таруна: Вирго және Шпарклингс» фильмдері. Бұл фильмдер бастапқыда 2020 жылы көрсетілуге жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясы салдарынан 2021 жылға ықшамдатылды. 1-ші томдық серияға барлығы 8 фильм жоспарланған, олардың барлығын Анвар шығармашылық продюсер ретінде қарастырады. 2022 жылдың маусым айында Анвар өзінің жаңа толық метражды фильмі «Шайтанның құлдары 2: Қауым» фильмінің трейлерін жариялады, ол 2017 жылғы «Шайтанның құлдары» фильмінің жалғасы. 2022 жылдың сәуір айында Анвар Чарльз Бомонттың «Фрицчен» атты әңгімесін Майкл Войердің сценарийі бойынша бейімдеуді жүргізетіні хабарланды. 2022 жылдың тамызында «Шайтанның құлдары 2: Қауым» көрсетілімге шықты және театрларда екі күн ішінде бір миллионнан астам көрерменді қамтыды. Қазіргі уақытта бұл фильм 6,3 миллион көрерменмен Индонезиядағы барлық уақыттағы ең табысты үшінші фильм болып табылады. Арио Байу және Марисса Анита Рут Марини мен Путри Аюдиямен бірге сериалда басты рөлдерді ойнайды. Келесі қарашада Анвар жазған және продюсерлік еткен «Шри Асих» фильмі Бумилангит кино әлемінің екінші фильмі ретінде көрсетілімге шықты.

Жеке өмір

Анвар әлеуметтік желілерде, әсіресе Twitter-де жанкүйерлерімен белсенді түрде байланысады. 2009 жылдың қыркүйегінде ол Twitter-дегі парақшасына бір күн ішінде 3000 оқырманы болса, толық жалаңаш күйінде дүкенге кіретінін жазды. Ол күні бойы 13 мыңнан астам оқырман жинап, уәдесін орындады, бұл шағын дау-жанжалдарға әкеп соқты. 2021 жылдың қаңтарына дейін ол Twitter-де 1,7 миллион оқырманға ие.

Ұзақ метражды фильмдер

Жыл Фильм Режиссері Продюсері Жазушысы
2003 Арисан!
2005 Joni's Promise
2007 Jakarta Undercover
Dead Time: Kala
Quickie Express
2008 Фикси.
2009 Тыйым салынған есік
2012 Ритуал
2015 Менің ақыл-ойымның көшірмесі
2017 Стип & Карандаш
Шайтан құлдары
2019 Оранг Кая Бару
Гундала
Импетигор
Қара сиқырдың ханымы
2022 Шайтан құлдары 2: Коммуния
Шри Асих
2023 Virgo және жарқырағандар
2024 Қатты азаптау
ТБА
Гундала Путра Петир