Кіріспе
Решен асуы (Reschenpass, ; ˈpasso di ˈrɛːzja) – Альп тауларының негізгі тізбегі арқылы өтетін тау асуы, солтүстік-батыстағы Жоғарғы Инн аңғары мен оңтүстік-шығыстағы Виншгау аймағын байланыстырады. 1919 жылдан бері Оңтүстік Тироль (Италия) және Тироль (Австрия) арасындағы шекара шамамен суайырыққа сәйкес келеді, асудың ең биік нүктесі толықтай итальяндық территорияда орналасқан.
Reschen Pass (Reschenpass, ; ˈpasso di ˈrɛːzja) is a mountain pass across the main chain of the Alps, connecting the Upper Inn Valley in the northwest with the Vinschgau region in the southeast. Since 1919, the border between South Tyrol, Italy and Tyrol, Austria has approximately followed the watershed, the pass summit at a height of being completely on Italian territory.
Орналасқан жері
Ресхен – шығыста Бреннер өтегі мен батыста Шплюген өтегінің арасында орналасқан Альп тауларының маңызды өтегінің бірі. Ол солтүстікте Дунай және оңтүстікте Адидже өзендері арасындағы суайдыру шекарасының бөлігі болып табылады. Ресхен ауылы (Резия) суайдыру сызығында, 1950 жылы салынған және Граун қауымының алдында судан көтеріліп тұратын қоңырау мұнарасымен әйгітлі Ресхен көлінің жағасында орналасқан. Аустрияның Наудерс қаласымен шекарасы өтегінің солтүстігінде, Батыс Швейцарияның Вальсот қаласымен үштік шекараға қарай созылады.
Климат
Решенде салқын жазғы ылғалды континенттік климат басым. Қысқы температураның ең жоғары көрсеткіші шамамен , ал ең төменгісі дейін жетеді. Жаз айларында температура , немесе бір таңбалы санға дейін төмендеуі мүмкін. Дегенмен, ең төменгі температура көбінесе жоғары болады.
+ Average number of days per month with: January February March April May June July August September October November December Year Maximum temperature below freezing 12.9 8.7 2.5 0.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 3.7 11.3 39.5 Minimum temperature below freezing 29.2 27.1 23.3 12.2 1.2 0.1 0.0 0.0 0.2 5.4 18.3 29.0 145.8
The above table is for the period 1990–2017.
+ Айына орташа күндер саны: қаңтар ақпан наурыз сәуір мамыр маусым шілде тамыз қыркүйек қазан қараша желтоқсан жыл
Мұз температурасынан төмен максималды температура 12.9 8.7 2.5 0.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 3.7 11.3 39.5
Мұз температурасынан төмен минималды температура 29.2 27.1 23.3 12.2 1.2 0.1 0.0 0.0 0.2 5.4 18.3 29.0 145.8
+ Average number of days per month with: January February March April May June July August September October November December Year Maximum temperature below freezing 12.9 8.7 2.5 0.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 3.7 11.3 39.5 Minimum temperature below freezing 29.2 27.1 23.3 12.2 1.2 0.1 0.0 0.0 0.2 5.4 18.3 29.0 145.8
The above table is for the period 1990–2017.
Жоғарыдағы кесте 1990–2017 жылдар аралығындағы мәліметтерге негізделген.
+ Average number of days per month with: January February March April May June July August September October November December Year Maximum temperature below freezing 12.9 8.7 2.5 0.3 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.1 3.7 11.3 39.5 Minimum temperature below freezing 29.2 27.1 23.3 12.2 1.2 0.1 0.0 0.0 0.2 5.4 18.3 29.0 145.8
The above table is for the period 1990–2017.
Тарих
Рим дәуірінен бұрын-ақ, Инн өзенінің аңғары мен Адиге (нем. Етш; рето-роман. Адеск) өзендерін байланыстыратын белгісіз атпен танымал көшпе жол болған. Қазіргі Решен асуы жолы шамамен 50 жылға ашылған Виа Клаудия Августаның бір бөлігі. Кейіннен, 2-ғасырда император Септимий Севердің бұйрығымен салынған Бреннер асуы арқылы Виа Раетиямен алмастырылды. Дегенмен, ол Раетия провинциясына және Аугуста Винделикорумға апаратын сирек Рим жолдарының бірі болып қала берді. Орта ғасырларда бұл асу батыстағы Граубюнден асуларына балама болды, бірақ 14-ғасырдан бастап шығыстағы Эйсак аңғары арқылы Бозеннен Бреннер асуына салынған параллель жол маңыздырақ бола бастады. Решен асуының кең және тегіс оңтүстік беткейінен өзгеше, солтүстік жағында Финстермюнцте (1188 м) тік және тар тұйық бар. 1472 жылы Австрияның эрцгерцогы Зигмунд мұнда бекініс салғызды, ал 1854 жылға дейін Австрияның Тироль графтығы мен Швейцария арасындағы кеден үйі Инн өзенінің үстіндегі екі нығайтылған көпірдің арасында орналасқан. Австриялық инженер Карл Риттер фон Гега (бұрын Венадан Төменгі Австрия және Штирия арқылы Грацқа дейінгі Семеринг теміржолын салған) және Джозеф Дюиль Наудерс бекінісінен (1394 м) жақын жердегі Каетансбрукке (972 м) дейін жаңа жол салу жоспарын жасады. Бұл жол Инннің шығыс, австриялық жағалауымен Решен асуына дейін созылып, Австрия жерлерін Австрия аумағы арқылы байланыстырады. Сонымен қатар, Инн аңғарынан швейцариялық Мартина елді мекенінен (немесе австриялық Мартинсбрук) Норбертшёеге және Наудерске дейін тау жолы салынды, бұл Швейцариядан Италияға Каетансбрук арқылығы ұзақ жолға қарағанда қысқа жол ұсынады. Жобаланған теміржол байланысы үшін бірнеше құрылыстар салынды, бірақ аталған жоспарлар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін толығымен тоқтатылды.