Кіріспе

Тәуекелді азайту үшін қосымша қорлар сақталады
Қауіпсіздік қоры – логистика мамандарының сұраныс пен ұсыныстағы белгісіздіктерден туындаған тапшылықтарды (шикізат немесе қаптама тапшылығы) азайту мақсатымен сақталатын қосымша қор деңгейін сипаттау үшін қолданылатын термин. Қауіпсіздік қорының жеткілікті деңгейі бизнес-операциялардың жоспарланғандай жүзеге асуына мүмкіндік береді. Қауіпсіздік қоры сұраныс, ұсыныс немесе өндіріс тиімділігінде белгісіздік болған кезде сақталады және тапшылыққа қарсы сақтандыру құралы болып табылады. Қауіпсіздік қоры – тауардың қоймада таусылып қалу қаупін азайту үшін қоймада сақталатын тауардың қосымша мөлшері. Бұл жоспарланған сатылымнан артық сатылған жағдайларда және/немесе жеткізуші күтілген уақытта қосымша тауарды жеткізе алмаған жағдайларда буферлік қор ретінде қызмет етеді. Жаңа өнім үшін қауіпсіздік қоры компания алғашқы жылдардан кейін болжамның қаншалықты дәл екенін бағалай алатын стратегиялық құрал ретінде қолданылуы мүмкін, әсіресе материалдық қажеттілік жоспары (MRP) парағымен бірге қолданғанда. Болжамның дәлдігі төмен болған сайын, белгілі бір қызмет деңгейін қамтамасыз ету үшін қауіпсіздік қорының көлемі артуы керек. MRP парағы арқылы компания қауіпсіздік қорына сүйенбей, болжамды сату сұранысын қанағаттандыру үшін қанша өнім өндіру керектігін анықтай алады. Дегенмен, жиі қолданылатын стратегия – өнімге деген сұраныс болжамды бола бастағаннан кейін қойма шығындарын төмендету үшін қауіпсіздік қорының деңгейін азайтуға тырысу болып табылады. Бұл қаржылық мүмкіндіктері шектеулі компаниялар үшін немесе өндіріс процесіндегі ысырапты жоюға бағытталған, ұсақ өндіріс принципін қолдануға тырысатын компаниялар үшін аса маңызды. Ұйымның қолында сақтауды шешкен қауіпсіздік қорының мөлшері бизнесіне елеулі әсер етуі мүмкін. Қауіпсіздік қорының көп болуы қоймада сақтауға байланысты жоғары шығындарға әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, ұзақ уақыт сақталған өнімдер сақтау барысында бүлінуі, жарамдылық мерзімі бітуі немесе жарамсыз болуы мүмкін. Қауіпсіздік қорының аз болуы сатылымның жоғалтуына және осыған байланысты клиенттік айналымның артуына әкелуі мүмкін. Сондықтан, қауіпсіздік қорының тым көп немесе тым аз болуы арасындағы дұрыс тепештілікті табу өте маңызды.

Қауіпсіздік қорларын жүргізу себептері

Қауіпсіздік қорлары негізінен "запасқа өндіру" өндірістік стратегиясында қолданылады, ол өндірістің уақыты тұтынушы сұранысын қанағаттандыру үшін тиісті бағамен/сапамен/күту мерзімінде тым ұзақ болған жағдайда қолданылады. Қауіпсіздік қорларының басты мақсаты – тұтынушы сұранысының өзгеруін жұмылдыру. Расында, өндіріс жоспарлауы нақты сұраныстан (анықтама бойынша) өзгеше болатын болжамға негізделген. Осы ауытқуларды жұмылдыру арқылы қауіпсіздік қорлары клиенттерге көрсетілетін қызмет деңгейін жақсартады. Қауіпсіздік қорларын құру, тұтынушы сұранысының өсуі сияқты басқа өзгерістерден туындайтын тауардың таусылуын да кейінгіге шегереді, бұл қуаттылықты реттеуге уақыт береді. Қауіпсіздік қорлары ұйымдарды дұрыс емес жоспарлау немесе жеткізушілердің кестеге сәйкес келмеуі салдарынан туындайтын тауардың таусылуынан қорғау үшін буфер ретінде қолданылады. Осылайша, оның құны (материалдық және басқару тұрғысынан) көбінесе қаржылық ресурстарды ысыраптап, оларды азайтуға бағытталған шараларға әкеледі. Сонымен қатар, азық-түлік, сусындар және басқа да тез бұзылатын тауарлар ұзақ сақталған жағдайда жарамсыз болып, кәдесіз шығынға ұшырауы мүмкін. Жүйелі жабдықтау ортасында жеткізу мерзімі қысқарады, бұл қауіпсіздік қорларының деңгейін азайтуға көмектеседі, соның салдарынан тауардың таусылу мүмкіндігі мен оның әсері төмендейді. Қауіпсіздік қорларының құнына байланысты көптеген ұйымдар қызмет деңгейіне бағытталған қауіпсіздік қорларын есептеуді таңдайды; мысалы, 95% қызмет деңгейі тауардың таусылуына әкелуі мүмкін, бірақ компания үшін қабылданатын деңгейде болады. Қызмет деңгейі неғұрлым төмен болса, қауіпсіздік қорларына қажеттілік те соғұрлым төмендейді. Кәсіпорынның ресурстарын жоспарлау жүйесі (ERP жүйесі) ұйымға қауіпсіздік қорларының деңгейін азайтуға көмектесе алады. Көптеген ERP жүйелері өндіріс жоспарлау модулін ұсынады. Мұндай ERP модулі компанияға өте дәл және динамикалық сату болжамдарын және сату және операциялық жоспарларды жасауға көмектеседі. Дәл және динамикалық болжамдарды жасау арқылы компания белгілі бір кезеңде жеткіліксіз қор жасау ықтималдығын азайтады, демек қажетті қауіпсіздік қорларының мөлшерін азайтуға мүмкіндік алады.

Сақтандыру саясаты

Қауіпсіздік қорларының мөлшері қолданыстағы қор саясатының түріне байланысты. Инвентаризация түйіні белгілі бір толықтыру уақытынан кейін қарастырылатын өнімге тапсырыстарды орындайтын "көзден" жабдықталады. Мерзімді қор саясатында қор деңгейі белгілі бір уақыт аралығында (мысалы, айына бір рет) тексеріледі және келесі тапсырысқа дейін күтілетін сұранысты қанағаттандыру үшін тапсырыс беріледі. Бұл жағдайда қауіпсіздік қорлары осы кезеңдегі және толықтыру уақытындағы сұраныс пен ұсыныстың өзгеру тәуекелдерін ескере отырып есептеледі. Егер қор саясаты үздіксіз саясат болса (мысалы, тапсырыс нүктесі бойынша тапсырыс көлемі саясаты немесе тапсырыс нүктесі бойынша максималды қор саясаты), қор деңгейі үздіксіз бақыланады және тапсырыстар уақыт бойынша еркіндікпен беріледі. Бұл жағдайда қауіпсіздік қорлары тек толықтыру уақытының тәуекелін ескере отырып есептеледі. Дұрыс қолданылған жағдайда, үздіксіз қор саясаты қауіпсіздік қорларының мөлшерін азайтуға және жоғары қызмет деңгейін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, бұл процестерді жеңілдетеді және жалпы бизнес-басқаруды тиімдірек етеді. Дегенмен, үздіксіз инвентаризация саясатын жүзеге асыру әлдеқайда қиын, сондықтан дәстүрлі жоспарлау процестері мен құралдарын пайдаланатын көптеген ұйымдар мерзімді инвентаризация саясатын таңдайды.