Кіріспе

Джайнизмді ұстанатын адамдар Үндістандағы джайнистер – ежелгі Шрамана дәстүрінің соңғы тікелей өкілдері. Үндістан субконтинентінің ежелгі діні джайнизмді ұстанатын адамдардың барлығы жайн деп аталады.

Сангха

Джайнизмде муни (еркек монахтар), арика (әйел монахтар), шравака (үй иелері) және шравика (үй иелері) деген төрт топқа бөлінеді. Бұл топ сангха деп аталады. Көптеген джайнистер жалпы қатардағы адамдар болып табылады.

Мәдениеттің әсері

Джайндардың сауаттылық деңгейі Үндістанда ең жоғары – 94,1%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (65,38%) асып түседі. Олардың әйелдерінің сауаттылық деңгейі де ең жоғары, 90,6%, ұлттық орташа көрсеткіш 54,16%-ды құрайды. 2018 жылы өткізілген ұлттық NFHS 4 сауалнамасы бойынша, джайндар халқының 70% ең жоғары кіріс топтарында тұратындықтан, кез келген қауымның ішінде ең бай деп танылды. 0-6 жас аралығындағы жыныс қатынасы джайндар үшін екінші ең төменгі көрсеткішті құрайды (1000 еркекке 870 әйел).

Қауымдастықтар

Джайндар Үндістанның көбісінде кездеседі. Үндістанда шамамен 100 түрлі джайн қауымдастығы бар. Оларды тарихи және қазіргі тұрғын жерлеріне сәйкес бес топқа бөлуге болады:

Халық саны

2011 жылғы санақ бойынша Үндістандағы джайни дінін ұстанатын халық саны 0,54%-ды құрайды, яғни 4,451,753 (ерлер 2,278,097; әйелдер 2,173,656) – Үндістанның жалпы халқы 1,210,854,977 (ерлер 623,270,258; әйелдер 587,584,719). Үкімет жариялаған 2011 жылғы халық санағы деректері бойынша Үндістанның ірі штаттарындағы джайни халық санының кестелік көрсеткіші:

| № | Штат | Жалпы саны | Ауылдық жерде | Қалалық жерде | Ерлер (жалпы) | Ерлер (ауылдық) | Ерлер (қалалық) | Әйелдер (жалпы) | Әйелдер (ауылдық) | Әйелдер (қалалық) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Үндістан | 4,451,753 | 904,809 | 3,546,944 | 2,278,097 | 467,577 | 1,810,520 | 2,173,656 | 437,232 | 1,736,424 |
| 2 | Махараштра | 1,400,349 | 269,959 | 1,130,390 | 713,157 | 140,476 | 572,681 | 687,192 | 129,483 | 557,709 |
| 3 | Раджастхан | 622,023 | 166,322 | 455,701 | 317,614 | 84,649 | 232,965 | 304,409 | 81,673 | 222,736 |
| 4 | Гуджарат | 579,654 | 44,118 | 535,536 | 294,911 | 22,357 | 272,554 | 284,743 | 21,761 | 262,982 |
| 5 | Мадхья-Прадеш | 567,028 | 109,699 | 457,329 | 291,937 | 57,431 | 234,506 | 275,091 | 52,268 | 222,823 |
| 6 | Карнатака | 440,280 | 220,362 | 219,918 | 225,544 | 113,598 | 111,946 | 214,736 | 106,764 | 107,972 |
| 7 | Уттар-Прадеш | 213,267 | 30,144 | 183,123 | 110,994 | 15,852 | 95,142 | 102,273 | 14,292 | 87,981 |
| 8 | Дели | 166,231 | 192 | 166,039 | 85,605 | 94 | 85,511 | 80,626 | 98 | 80,528 |
| 9 | Тамил Наду | 89,265 | 10,084 | 79,181 | 45,605 | 5,044 | 40,561 | 43,660 | 5,040 | 38,620 |

Джайнилердің нақты саны халық санағы көрсеткеннен әлдеқайда көп болуы мүмкін. АҚШ-та джайни дінін ұстанатындардың саны шамамен 150 000 - 200 000-ға жетеді деп есептеледі. Жапонияда джайнизмді қабылдаған 5000-нан астам отбасы бар, және олардың саны да жылдам өсуде.