Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джайнизм жазушысы
Джайнизм логигі
Jain writer
the Jain logician
Ачарья Харибхадра Сури – Светамбаралық кешірімшіл джайнизмнің жетекшісі, философ, діни көзқарастарды зерттеуші және автор. Оның туған күніне қатысты бірнеше қайшылы мәліметтер бар. Дәстүр бойынша ол шамамен 459-529 жылдары өмір сүрген. Алайда 1919 жылы Джинвижай атты джайнизм дінінің өкілі, Харибхадраның Дхармакиртимен жақсы таныс екенін ескере отырып, 650 жылдан кейін туған болуы мүмкін екенін көрсеткен. Харибхадра өз жазбаларында өзін Видьядхара Куласының Жинабхадра және Жинадаттаның шәкірті ретінде таныстырады. Оның өмірі туралы бірнеше, бірақ қайшылы мәліметтер бар. Ол Йога туралы бірнеше кітап жазды, мысалы, «Йогадрастисамуккая», сондай-ақ салыстырмалы діндер туралы, индустардың, буддистердің және джайндардың теорияларын сипаттап, талдады.
Aacharya Haribhadra Suri was a Svetambara mendicant Jain leader, philosopher, doxographer, and author. There are multiple contradictory dates assigned to his birth. According to tradition, he lived c. 459–529 CE. However, in 1919, a Jain monk named Jinvijay pointed out that given his familiarity with Dharmakirti, a more likely choice would be sometime after 650. In his writings, Haribhadra identifies himself as a student of Jinabhadra and Jinadatta of the Vidyadhara Kula. There are several, somewhat contradictory, accounts of his life. He wrote several books on Yoga, such as the Yogadṛṣṭisamuccaya and on comparative religion, outlining and analyzing the theories of Hindus, Buddhists and Jains.
Өмірбаян
Оның өмірінің алғашқы әңгімелерінде Харибхадра Дхармапуриде дүниеге келгені, білімді брахман болғаны және Харибхадра түсінбеген сөйлемді айта алатын кез келген адамның шәкірті болуға шешім қабылдағаны айтылады. Якини Махаттара есімді джайнистік қарындастың оқығанын, оның түсінбеген бір шумағын естігеннен кейін, ол оны өз мұғалімі Жинабхаттаға жіберді. Жинабхатта Харибхадраға егер ол джайнизм дініне кірсе, оны оқытатынын уәде берді. Харибхадра келісіп, Якиниптра (Якинидің рухани ұлы) деген ат алды. Екінші әңгіме Акаланка Дигамбараның оқиғасына ұқсас, сонымен қатар сол кезде будда және джайнизм дінінің жандары арасындағы қарым-қатынастың қандай болғанын көрсетеді. Осы әңгімеде Харибхадра екі жүрегі жақын немере інісін оқытып отырған. Бұл немерелер жасырын түрде будда ғибадатханасына барып, логиканы оқыды, бірақ табылғаннан кейін қашып кетті. Біреуі буддалардың қолынан өлді, ал екіншісі қайғыдан көз жұмды. Харибхадра осы монастырьдің монахтарымен философиялық тартысқа түсіп, жеңіске жетті. Содан кейін ол жеңілген монахтарға ыстық майға секіруді бұйырды. Мұны естіген ұстазы Харибхадраны ашу-ыза мен мақтандығының орынсыз көрсетілуі үшін қатты жазалауға бұйырды. Харибхадра осылай істеді және «Вираханка» атағын алды, яғни «өзінің ерекшелігі ретінде бөліну (немесе вираха, немере інілерінен) болуы» деген мағынаны білдіреді. Дәстүр бойынша, оған шамамен 1440 түрлі еңбек жатқызылған. Бірақ сенімді сан шамамен 100-ге жуық, олардың кейбіреулері джайнизмдегі ең құрметті еңбектердің қатарында саналады. Ғалым Х.Р. Кападия Харибхадраның 87 еңбегін, Жинавиджая 26 еңбегін, ал Сухлал Сангви 47 еңбегін айтады. Кейбіреулер тіпті Харибхадраға жатқызылған кітаптардың тілі мен мазмұнына сүйене отырып, екі Харибхадра болған деген пікірді айтады, олардың біріншісі, Харибхадра Вираханка, шамамен VI ғасырда өмір сүрген, ал екіншісі, Харибхадра Якинипутра, VIII ғасырда ғибадатханада өмір сүрген монах болған. Светамбара қауымының ғалымдары көбінесе тек бір Харибхадра болған деген сенімде. Оның маңызды үйретімдерінің арасында басқа діндерге төзімділік және соңғы шындықты әртүрлі көзқарастардан түсіну мүмкіндігі бар.
The earliest story of his life say that Haribhadra was born in Dharmapuri and that he was an educated Brahmin who decided that he would become a pupil of anyone who could state a sentence which Haribhadra could not understand. After hearing a Jain nun named Yākinī Mahattarā recite a verse that he could not understand, he was sent to her teacher Jinabhaṭa, who promised Haribhadra that he would instruct him if Haribhadra accepted initiation into Jainism. Haribhadra agreed, and took the name Yākinīputra (Spiritual Son of Yākinī). The second account, which bears similarities to the story of Akalanka Digambara, also shows the state of relations between Buddhist and Jain mendicants at the time. In this story, Haribhadra was teaching two of his nephews. These nephews went to secretly study logic at a Buddhist temple, and fled after being discovered there. One of them was killed by the Buddhists, and the other died of grief later. Haribhadra engaged the monks of this monastery in a philosophical debate, and emerged victorious. He then ordered the losing monks to jump into a vat of hot oil. When Haribhadra's own teacher heard of this, he ordered Haribhadra to undertake severe penances for his unseemly display of anger and attachment. Haribhadra did so, and took the title "Virahānka", which means "having separation (or viraha, from his nephews) as a distinguishing characteristic". Tradition ascribes some 1440 different works to him. A more creditable number is in the vicinity of 100, some of which are among the most highly regarded works in Jainism. Scholar H. R. Kapadia attributes eighty seven works to Haribhadra, Jinavijaya attributes twenty six and Sukh lal Sanghvi attributes forty seven. Some have even suggested that, based on the language and subject material of the books ascribed to Haribhadra, there were two Haribhadras, the first of which, Haribhadra Virahānka, may have lived around the sixth century, and the second, Haribhadra Yākinīputra, was a monk who lived in a temple around the eighth century. Scholars of the Svetambara community itself tend to hold with the belief that there was only one Haribhadra. Among his important teachings were tolerance for other traditions, and that ultimate reality can be grasped from multiple different perspectives.
Философия және ықпал
Өзінің жазбаларымен ол пракрит емес, санскриттің джайнизмді зерттеу тілі ретінде қалыптасуын қамтамасыз етті. Ол тек брахмандардың зерттеу әдістерімен ғана таныс болды және сол стильде жазды. Ол басқа діни дәстүрлерге көрсеткен құрметімен де белгілі. Ол басқа джайнизм ғалымдарының сирек жасаған ісін істеді – будда ғалымы Дигнага жасаған үнді логикасының түрі туралы Санкарасваминнің "Ньяяправеша" атты мәтініне түсіндірме жазды. Дегенмен, ол джайнизмнің ой-санасын қолдайды, басқа сенімдердің үлкен шындықтың бір жақты көрінісін ғана көрсететінін айтады. "Йогадрстиамуккая" атты еңбегінде ол рухани азаттыққа жету үшін замандас түрлі діни философиялардың жақсы тұстарын біріктіруге тырысты. Харибхадра діни плюрализм, мәңгілік философия және әртүрлі діни дәстүрлерге құрмет көрсетуді ұстанып, насихаттады. Ол әртүрлі атаулары болғанымен, азаттыққа жеткендердің (мокша, нирвана, кевала) ілімдерінің ортақ шындыққа негізделгенін жазды. Ол былай деп жазды: "Мүмкін, ілім біреу ғана, бірақ оны әртүрлі адамдар тыңдайды. Оның сыйлы құндылығының арқасында ол әртүрлі жолдармен көрінеді".
With his writings, he established that Sanskrit, rather than Prakrit, would be the language of Jain study. He used his only familiarity with the techniques of brahminical study and wrote in the same style. He is also noted for the great respect he displays toward other religious traditions. He even did what few other Jain scholars have done, and wrote a commentary on the Nyāyapraveśa, a text by Śaṅkarasvāmin on the form of Indian logic formulated by the Buddhist scholar Dignāga. He does however ultimately support Jain thought, arguing that the other beliefs tend to display only a one sided view of the greater reality. He tried to combine the good points of various religious philosophies that existed in his times for spiritual liberation in his work Yogadrstiamuccaya. Haribhadra promoted a form of religious pluralism, perennialism and a respect for different religious traditions. He writes that though they have different names, the teachings of those who have achieved liberation (moksha, nirvana, kevala) are grounded on a common truth. He wrote: "Perhaps the teaching is one, but there are various people who hear it. On account of the inconceivable merit it bestows, it shines forth in various ways."