Кіріспе

VIII-IX ғасырлардағы үнді джайнистік монахы

Джинасена (шамамен IX ғасыр) – джайнизмнің Дигамбара дәстүріндегі монах және ғалым. Джинасена Ачарья Вирасенаның шәкірті болды және Дигамбара дәстүрінде құрметті мәтін саналатын Ṣаṭkhaṅḍāgama сүресіне арналған Дхавала түсіндірмесін аяқтады. Бұл есімді ертерек Ачарья Джинасена да қолданған, ол "Харивамса Пурананың" авторы.

Өмір

Ачарья Джинасена – 9-шы ғасырда өмір сүрген джайни ғалымы. Ол Вирасенаның шәкірті болған. Ол Ришабханаттың адамзатты қант құбырынан шырын алуға үйреткенін және оттың өзі құдайлық емес екенін айтқан. Растракута патшасы Амогаварша оның шәкірті болған. Джинасена джайнизм дінінің рәсімдерінде ет, бал және басқа да осы сияқты заттарды қолдануға тыйым салған, себебі олар зорлық-зомбылықпен байланысты. Ол дәстүрлі брахманизмде кездесетін туған тегіне негізделген движаларға (екі рет туғандарға) қарсы, мінез-құлқына негізделген жаңа тәсіл енгізген. Падманабх Джайни айтқандай: «Дигамбарлар арасында ғибадатханаларға қамқорлық жасауға және күрделі рәсімдерді орындауға міндеттелген «джайни брахмандар» класының пайда болуы VII тарауда бұрын айтылған. Бұл кластың, Джинасена айтқандай, үлкен еңбектері мен рухани жетістіктеріне байланысты осындай лауазымдарға тағайындалған қарапайым жандардың тобынан немесе джайнизмге өткен дәстүрлі брахмандардың тобынан пайда болғанын біз анық айта алмаймыз. Алайда, джайни брахмандары ақырында индуистік әріптестері сияқты қатаң кастаға айналғандығы анық; мүшелік қатаң түрде тұқым қуалайтын болды және осы «мамандардың» қадағалауын қажет ететін рәсімдердің ауқымы кеңейді. Оңтүстіктегі адал дигамбарлар тіпті бүгінгі күні джайни брахмандарды адамзат өркениетінің басында Бхарата құрметтегендердің ұрпақтары деп санайды, ал индус брахмандары «қайтадан бас тартқандар» немесе «жолдан тайғандар» деп аталады, «нағыз жолдан» адасқан брахмандар. Осылайша джайналар варна жүйесін олар үшін қабылданатын формаға айналдырды. Теистік жаратылыстың рөлі жойылды және индус брахмандарына ұқсас «рухани жағынан жоғары тұрған жай адамдар» класының болуы, белгілі бір өзгермейтін ғаламдық тәртіп емес, мінез-құлық негізінде ақталады. Бұл екінші жетістік ең маңыздысы болды, себебі ол қауымға дәстүрлі брахман кастасының жоғарлығын жоққа шығара отырып, өздерінің зайырлы «қасиетшілерін» алуға мүмкіндік берді. Ол қолөнершілер мен бишілерге қасиетті жіп тағуға тыйым салып, оларға дхоти киюге рұқсат берді. Ол джайна отбасылары үшін дананың (қайырымдылықтың) маңыздылығын уағыздады. Джинасенаның әулеті Чандрасенадан басталып, ол Арьянандини бастады. Арьянанди Вирасена мен Джаясенаны бастады. Вирасена алты шәкіртін бастады: Дашарайгуру, Джинасена, Винаяссена, Шрипал, Падмасена және Девасена. Дашарайгуру мен Джинасена Гунабхадраны бастады, ол кейін Локасенаны бастады. Винаяссена Кумарасенаны бастады, ол Кашта Сангхасын құрды.