Кіріспе

Androstachys johnsonii туысы, Лебомбо темір ағашы, орташа мөлшердегі афротропикалық ағаш түрі және Picrodendraceae тұқымдасының Androstachys туысының жалғыз өкілі. Ол баяу өседі, мәңгі жасыл немесе жапырақты болады, экономикалық маңызы бар қатты және берік ағаш өндіреді. Оның түрлік атауы 19 ғасырдағы Мозамбик ауыл шаруашылығы директоры У.Х. Джонсонның құрметіне берілген.

Қолданылуы

Оның ағашы экономикалық тұрғыдан маңызды. Ағаш өте қатты және ұзақ қызмет етеді.

Сипаттама

Ол биіктігі 20 метрге дейін жететін орташа мөлшердегі, мәңгі жасыл ағаш ретінде сипатталады. Оның ерекшелігі – қалың қабығы және жаңа өскіндерін жабатын ақшыл, жұмсақ, түкті қабықша. Жапырақтары 3–9 × 2–7 см көлемде болып, тік бұрышта қарама-қарсы орналасқан. Олар жұмыр немесе жүрек пішіндес, ұшы мен түбі дөңгелек. Жапырақтарының үстіңгі жағы жылтыр, жасыл немесе көкшіл-жасыл, ал астыңғы жағы тығыз, ақ, жұмсақ түкпен жабылған.

Гүлдер

Гүлдеу мерзімі қазан-қараша айларына келеді. Гүлдері қабықтың қойнауында орналасқан, бір жынысты және орналасуы мен сыртқы түрі жағынан әртүрлі. Аталық гүлдері сары түсті, 3 см-ге дейін жететін 3 гүлден тұратын шоғырға жиналған. Орталық гүлдері бүйірлік гүлдерге қарағанда ұзын, олардың гүл сабағының ұзындығы 1–1,3 см, ал бүйірліктері 5–6 мм. Тостаған жапырақшалары; гүлдің тостағанын құрайтын жасыл жапырақшалардың саны әртүрлі: орталық гүлде 5, ал бүйірліктерінде 2–3. Гүлдің мүшелері өсетін гүлдің икемді негізі немесе қабығы орталық гүлде 2 см, ал бүйірлік гүлде 1,5 см. Аталықтары орталық гүлде шамамен 50, бүйірлік гүлде шамамен 35, ең төменгі аталықтарының жіпшелері 1 мм-ге дейін, тозаңдықтары 3 x 0,5 мм, ерте даму кезінде жіңішке жібектей түкпен жабылған, пісіп жетілгенде түксіз, тегіс. Тозаңдықтары сары түсті. Аналық гүлдері сары түсті, ұзын, ақ түкті сабақтың ұшында орналасқан. Гүл сабақтары 1–1,5 см ұзындықта, жеміс кезінде 3 см-ге дейін созылады; тостаған жапырақшалары 7–8 × 2–2,5 мм, жұмыртқа тәрізді жапырақ пішіндес, ұшы дөңгелек немесе кейде екіге бөлінген, жиегі мен түбінде ұсақ түктермен әсемделген, қалған бөлігі тегіс. Жұмыртқалық 3 мм диаметрде, жұмыртқа пішіндес, тығыз ақ жүндей түкпен қапталған. Стильдері 7 мм ұзындықта, жіңішке түкпен жабылған, аналық ұялары шар тәрізді.

Жемістер

Жемісі бастапқыда жарқын жасыл түсті болып келеді, кейін ашық сары немесе қызғылт қоңыр түске дейін пісіп, жұқа қылшық тәрізді түктермен жабылады. Бұл 3 бөліктен тұратын қапшық, оның мөлшері 8–10 x 12–13 мм және оны оңай бөліп алуға болады. Тұқымдары қоңыр түсті, ұзын, беті тегіс, жіңішке қырлы. Олардың өлшемдері 6.5–7(8) x 4.5–5(6) x 2–3 мм.