Кіріспе
Гүлді өсімдіктер тобы Малвальдер – гүлді өсімдіктер тобы. APG II жүйесі бойынша, бұл топта тоғыз тұқымдасқа жататын шамамен 6000 түр қамтылған. Топ эудикоттардың құрамына кіретін II евросидтерге жатады. Өсімдіктердің көпшілігі бұталар мен ағаштардан тұрады; оның көптеген тұқымдастары тропиктер мен субтропиктерде кең таралған, бірақ қоңыржай аймақтарға сирек кездеседі. Мадагаскарда ерекше таралу байқалады, онда Malvales тұқымдасына жататын үш эндемикалық тұқымдас (Sphaerosepalaceae, Sarcolaenaceae және Diegodendraceae) өседі. Малва тұқымдасының (sensu lato, кең мағынада) көптеген түрлері ағаш ретінде бағалы, олардың ішінде окрама (балса) жеңілдігімен, ал липа (Tilia) ою-өрнек жасауға қолайлы ағашымен танымал. Какао ағашының (Theobroma cacao) жемісі шоколад жасау үшін қолданылады. Кола жаңғағы (Cola туысы) жоғары кофеин мөлшерімен ерекшеленеді және бұрын түрлі кола сусындарын дайындау үшін жиі пайдаланылған. Олар әлі де стимулятор ретінде қолданылады, әсіресе Батыс Африкада, онда оларды осы мақсатта шайнайды. APG II жүйесіндегі Malvales тобының басқа да белгілі өкілдері – дафна, гибискус, қалампыр, окра, жұта, баобаб ағаштары, мақта, капок (көбінесе Ceiba pentandra-дан, сондай-ақ Malvales тұқымдасына жататын басқа "капок ағаштарынан", мысалы Bombax ceiba) және дуриан.
The Malvales are an order of flowering plants. As circumscribed by APG II system, the order includes about 6000 species within nine families. The order is placed in the eurosids II, which are part of the eudicots. The plants are mostly shrubs and trees; most of its families have a cosmopolitan distribution in the tropics and subtropics, with limited expansion into temperate regions. An interesting distribution occurs in Madagascar, where three endemic families of Malvales (Sphaerosepalaceae, Sarcolaenaceae and Diegodendraceae) occur. Many species of Malvaceae, sensu lato (in the broad sense), are valued for their wood, with that of Ochroma (balsa) being known for its lightness, and that of Tilia (lime, linden, or basswood) as a popular wood for carving. Fruit of the cacao tree (Theobroma cacao) are used as an ingredient for chocolate. Kola nuts (genus Cola) are notable for their high caffeine content and were commonly used in the past in preparation of various cola drinks. They are still in use as a stimulant, particularly in West Africa where they are chewed for this effect. Other well known members of Malvales in the APG II sense are daphnes, hibiscus, hollyhocks, okra, jute, baobab trees, cotton, kapok (which mostly comes from Ceiba pentandra, but also from other "Kapok trees" also of Malvales, such as Bombax ceiba), and durian.
Сипаттама
Малвальдердің морфологиясы әртүрлі, жалпы белгілері шамалы. Көбінесе кездесетін ерекшеліктерінің ішінде алақан тәрізді жапырақ пішіндері, біріккен тостаған жапырақшалары және тұқымдардың нақты құрылымы мен химиялық құрамы бар. Қабықшасы көбінесе талшықты, жұмсақ флоэма қабаттарынан құралған.
Таксономия
Дальгреннің классификациясы сияқты ерте классификациялар Malvales-ті Malviflorae (сонымен қатар Malvanae деп те аталады) суперқатарына жатқызды. Malvales тұқымдастарының – Малвалар, Бомбакалар, Тилиялар және Стеркулиялардың – «негізгі» тұқымдарының туыстық байланыстары мен шеңберлері ұзақ уақыттан бері даулы мәселе болып келді. Бұл тұқымдардың, әсіресе Малвалар мен Бомбакалардың арасындағы тығыз байланыс қалыптасқан, бірақ соңғы кезге дейін көптеген жіктеу жүйелері оларды жеке тұқымдар ретінде сақтап келді. Көптеген молекулалық филогениялар Стеркулиялар, Бомбакалар және Тилиялар дәстүрлі түрде парафилеттік немесе полифилеттік екенін көрсеткендіктен, Малвалар тұқымын осы үш тұқымды қамтуға бағытталған консенсус қалыптасуда. Малвалардың бұл кеңейтілген шеңбері Торн жүйесінің ең соңғы нұсқасында, Angiosperm Phylogeny Group және тамырлы өсімдіктердің тұқымдары мен түрлерінің ең толық қарастырылған жүйесі – Кубицкий жүйесінде мойындалды. APG II жүйесіндегі басым тұқым – 4000-нан астам түрі бар кеңейтілген Малвалар (Malvaceae sensu lato) тұқымы, одан кейін 750 түрі бар Thymelaeaceae тұқымы тұр. Малвалардың бұл кеңейтілген шеңберіне Бомбакалар, Стеркулиялар және Тилиялар тұқымдары кіреді. Ескі Кронквист жүйесінде бұл топта төрт «негізгі Malvales» тұқымдарынан басқа Elaeocarpaceae де бар еді және олар Dilleniidae қатарына жатқызылған. Қазіргі кезде кірген кейбір тұқымдар Кронквист тарапынан Violales қатарына жатқызылған.