Кіріспе

Ақталаң балық түрлері

Ақталаң балық (Trinectes maculatus) – Солтүстік және Оңтүстік Американың Атлантика және Мексика шығанағы жағалауларында, Массачусетстен Венесуэлаға дейін таралған шағын ақталаң балық түрі. Олар тұзды-тұщы суды жақсы көреді және Каролинаның солтүстігіндегі көптеген шығанақтар мен эстуарийлерде көптеп кездеседі (Каролинаның оңтүстігінде оны басқа ұқсас түр алмастырады). Бұл балық американдық Achiridae тұқымдасына жатады. Олардың денесі әдетте қоңырдан қара қоңырға дейін болады, ал "көзсіз жағы" (көз жоқ жағы) ақшыл келеді. Денесінің жалпы түсі көбінесе дақтар мен жіңішке жолақтармен өрнектелген, бұл жолақтар негізгі түстен ашық немесе қараңғы болуы мүмкін. Жүзбе қанаттары мен құйрығының жиектері балықты тозығынан жасыруға көмектеседі. Олар негізінен ұсақ су жәндіктерімен және омыртқасыз жануарлармен қоректенеді. Балық өз атауын алғанының себебі – Шығыс жағалаудағы балықшылар осы "қоқыс" балықты шошқаларына тамақ етіп беретін. Содан кейін балық денесін сору құралына айналдырып, шошқаның жұмсақ таңдауына жабысып қалатын, бұл күйесін ит аузындағы жөңкеге ұқсайды. Басқа түрлерден айырмашылығы – бұрыштық тесігі жоқ қол аралық септум, T. maculatus көбінесе кеуде қанатында сәулелері болмайды немесе сирек бір сәулесі болады.

Аквариумда

Кейде аквариум дүкендерінде "тұщы судың тілқанатты балығы" немесе "тұщы судың сүрегі" деп сатылады. Алайда, бұл толыққанды дұрыс емес. Оңтүстік-Шығыс Азия мен Оңтүстік Америкада тұщы суда тіршілік ететін жалпақ балықтардың кейбір түрлері бар, бірақ хогхокер жағалаудағы сағалар мен лайлы жазықтарда кездесетін түр деп саналады. Кейбір аквариум хоббишілері оны тұщы суда өмір бойы ұстағанмен, тұзсыз жағдайда жақсы өсіп-өнетіні белгісіз. Ірі ересек жекелері Миссисипи, Гудзон және Шығыс өзендерінде жиі кездеседі, бірақ төменгі жағы жұмсақ құмды және кішкентай жұмырқалардың өсуіне жеткілікті бай болуы керек. Аквариумда олар тастарға, ағаштарға және шыныға жабысып, таудағы лочтар сияқты құрсақтарын соруға пайдаланады. Олар әртүрлі тұздылықта шағылысады, бірақ 10-16 промиль тұздылықты және шамамен 25°C температураны жақсы көреді. Шағылысқаннан кейін дернәсілдер өзен ағысымен жоғары қарай, тұщы суға қарай жылжиды. Көктемде олар қайтадан төмен ағысқа қарай жылжып, шағылысады. Оларды тамақтандыру қиын, себебі олар тірі азықтан – тұзды креветкадан, дафниядан, маса дернәсілдерінен және тубифекс құрттарынан тамақтанады. Табиғатта олар негізінен құм мен лайдан ұсақ организмдерді (тұзды және тұщы суда ақ құрттар, тұщы суда жәндік дернәсілдері) сүзіп тамақтанады. Бұл балықтың денсаулығы нашарлағанда, оның құрсағындағы дақтар түсін өзгертіп, орнын ауыстыруы мүмкін.