Кіріспе

Гаджапати ауданы – Үндістанның Одиша штатындағы аудан. Ол 1992 жылғы 2 қазанда Ганджам ауданынан бөлініп құрылған. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, бұл Одишаның (30 ауданның ішінде) ең аз халқы бар үшінші ауданы, Дебагарх және Буд аудандарынан кейін. Гаджапати ауданы Паралакемунди билігінің патшасы, сондай-ақ Ориссаның алғашқы премьер-министрі болған Крудшна Чандра Гаджапати Нараян Дебтің құрметіне аталған. Ол жеке штат құруға және өзінің билігін Одишаға қосуға қосқан үлесімен есімдері тарихқа енген. Аудандық орталық Паралакемунди, бұрынғы Заминдари, Паралакемундидің геометриялық орталығынан шамамен 5 шақырым радиуста орналасқан.

Тарих

Гаджапати ауданының тарихы Паралахемунди патшалығына дейін жетеді. Ол Одишаның Гаджапати патшалығының бір бөлігі болды. 12 ғасырда Паралахемунди Кемунди мемлекетінің құрамына кірді. Мукунда Девтің билігі тұсында Кемунди үш мемлекетке бөлінді: Бада Кемунди, Сана Кемунди және Паралахемунди. Бөлінгеннен кейін Субалинга Бхану Паралахемундидің билеушісі болды. Осы патшалар әулеті Одишадағы Моғол-Маратха билігі кезінде Паралахемундиді басқаруын жалғастырды. Британдықтар Одишаны толық бақылауға алғанға дейін, 1767 жылы Гаджапати Джаганнатха Нараянадевтің тұсында Парала Британдық Радждың феодалдық мемлекетіне айналды. Мемлекет британдық әкімшілікпен бірнеше рет қақтығысқа түсті. Патша Гаджапати Джаганнатха Нараянадев және оның ұлы британдықтар тарапынан тұтқындалды. Содан кейін мемлекет тікелей британдық қадағалауға өтті. Патшаның тұтқындалуына қарсы тайпалар мен Пайкалар көтеріліс ұйымдастырды. Осының нәтижесінде патша лауазымына қайта орналастырылды. Паралахемунди Одишамен біріктірілгенге дейін феодалдық мемлекет ретінде әкімшілік басқаруда болды. Параланың көрнекті патшаларының бірі Крушна Чандра Гаджапати болды. Ол "Уткал Саммиллани" ұйымының белсенді мүшесі болды және Одишаның жеке мемлекетін құруға зор үлес қосты. Нәтижесінде, Махараджа Крушна Чандра Гаджапати мен "Уткал Саммиллани" ұйымының күш-жігері арқасында 1936 жылдың 1 сәуірінде Одишаның жеке мемлекеті құрылды. Визагапатам ауданындағы Паралхемунди мемлекеті екіге бөлінді – астанасы мен княздік мемлекетінің көп бөлігі Одишаға, ал қалған телугу тілдес аймақтары Мадрас президенттігіне қарады. 1937 жылы Одишаның алғашқы губернаторы сэр Джон Остин Хаббек Крушна Чандра Гаджапати Девті кабинет құруға шақырды. Ш. Гаджапати 1937 жылдың 1 сәуірінен 1937 жылдың 18 шілдесіне дейін Одиша штатының алғашқы премьер-министрі болды. Ол 1941 жылдың 24 қарашасынан 1944 жылдың 30 маусымына дейін Одишаның премьер-министрі қызметін екінші рет атқарды. Аудан 1992 жылдың 2 қазанында Ганджам ауданынан бөлініп шықты. Гаджапати ауданы Паралахемунди патшалығының патшасы және Одишаның алғашқы премьер-министрі Крушна Чандра Гаджапати Нараян Дебтің құрметіне аталды, ол жеке мемлекет құруға және оның иелігін Одишаға қосуға қосқан үлесі үшін еске алынады. Аудандық орталық Паралахемундиде орналасқан, бұрынғы Заминдари, Паралахемундидің геометриялық орталығынан шамамен 5 шақырым радиуста орналасқан.

География

Гаджапати ауданы Одишаның оңтүстік-шығысында, 84° 32' шығыс бойлық және 83° 47' шығыс бойлық, сондай-ақ 18° 44' солтүстік ендік және 19° 39' солтүстік ендік аралығында орналасқан. Осы аудан арқылы Махендратаная өзені ағып өтеді. Ауданның оңтүстігінде Андхра-Прадеш штаты, батысында Раягада ауданы, шығысында Гянджам ауданы және солтүстігінде Кандхамала ауданымен шектеседі. Аудан Шығыс Гат тауларының төбелі жерінде жатыр. Шығыс Гаттың бір бөлігі – Махендрагири тауы осы ауданда орналасқан. Климаты субтропиктік, ылғалдылығы жоғары. Жазғы маусым наурыз айынан маусымның ортасына дейін созылады, температура 46°C-қа дейін көтеріледі. Қыс мезгілі жұмсақ, қарашадан ақпанға дейін температура 9°C-қа дейін төмендеуі мүмкін. Жаңбырлы маусым маусымның ортасынан қазанның ортасына дейін жалғасады, орташа жауын-шашын мөлшері оңтүстік-батыс муссоны арқылы шамамен 1000 мм құрайды.

Әкімшілік құрылым

Бір бөлімшеге жататын Гаджапати ауданындағы 7 Тахасил төмендегі кестеде көрсетілген. + 7 Тахасыл # Паралахемунди бөлімшесі 1 Паралахемунди 2 Гумма 3 Раягада 4 Нуагада 5 Мохана 6 Кашингар 7 Р. Удайгири

Гаджапати ауданының бір бөлімшесі бойынша 7 блок төмендегі кестеде көрсетілген. + 7 блок # Паралахемунди бөлімшесі 1 Госани 2 Гумма 3 Раягада 4 Нуагада 5 Мохана 6 Кашингар 7 Р. Удайгири

Ганджам әкімшілік округінің екі полиция округіне қарасты 11 полиция бөлімшесі төмендегі кестеде көрсетілген. + 11 полиция бөлімшесі # Гаджапати полиция ауданы 1 Адава П.Б. 2 Мохана П.Б. 3 Рамагири П.Б. 4 Р. Удайгири П.Б. 5 Серанго П.Б. 6 Кашингар П.Б. 7 Паралахемунди П.Б. 8 Гуранди П.Б. 9 Гарабанда П.Б. 10 Раягада П.Б. 11 Энергия П.Б. Паралахемунди

Экономика

2006 жылы Панчаяти Радж министрлігі Гаджапати ауданын елдегі 640 ауданның ішіндегі ең кемдауыл 250 ауданның бірі деп атады.

Демография

2023 жылғы халық санауы бойынша Гаджапати ауданының халқы 803 166 адамды құрайды, бұл АҚШ-тың Солтүстік Дакота штатының халқына тең. Бұл Үндістандағы 766 ауданның ішінде 573-ші орынды белгілейді.

Мәдениет

Махендрагири тауы, Шығыс Гатаның бір бөлігі, Паралахемундиде орналасқан. Аңыз бойынша, бұл жер мәңгілікке мекендеп, аскетизммен айналысқан Парашурама құдайының қасиетті орны. Пандавалар салған храмдар сақталған. Мұндағы ең маңызды мереке – Шиваратри, ол Шива құдайына табыну күні, Шива – Парашурама құдайының ұстазы және рухани жетекшісі.

Саясат

Аудан Одиша Видхан Сабхасына екі өкіл жібереді. Төменде Гаджапати ауданының екі Видхан Сабха сайлау округі және сол аймақтардан сайланған мүшелер тізімі келтірілген. № Сайлау округіКвотаСайлау округінің (аудандық бірлестіктер) аумағыҚазіргі Видхан Сабха депутатыПартия136 МоханаЖалпысаналғанМохана, Р. Удайгири, Нуагада, РаягадаДассаратхи Гаманго INC137 ПарлахемундиЖоқПарлахемунди (қала), Кашингар (қалалық әкімшілік орталығы), Гума, Кашингар, ПарлахемундиК. Нараян Рао БЖП

Аудан Берхампур (Лок Сабха сайлау округі) құрамына кіреді. Берхампурдан сайланған депутат – БЖД-дан Чандра Сехар Саху.