Богемияның әйелі: Драгомира тарихы

Кіріспе

Богемияның герцогиня-консорты Драхомира Стодорская (шамамен 877 немесе 890 – 934 немесе 936 жылдан кейін қайтыс болды) – 915 жылдан 921 жылға дейін Богемияның герцогиня-консорты, Премислид әулетінен Вратислав I-нің әйелі. Ол сондай-ақ ұлы Вацлав еңбекке жасы келгенде 921 жылдан 924 жылға дейін Богемия герцогтігінің регенті қызметін атқарды. Ол көбінесе жалданған кісілермен қайын енесі Людмиланың өліміне кінәлі деп танылады.

Өмір

Драхомира қазіргі Хавеланд аймағында, Бранденбург (Бреннабор) бекінісінің маңында дүниеге келді. Ол Хевелли (Стодоран) князінің қызы еді. Прагалық Косманың мәлімдемесіне сәйкес, ол шамамен 906 жылы Богемияның герцогы Вратислав I-ге үйленді. Драхомира кем дегенде алты бала туды: оның ұлдары – Венеслав пен Болеслав, екеуі де әкесінен кейін Богемия герцогы болды. Оның төрт қызының бірі – Прибислава, ол хорват князіне үйленген деп есептеледі, содан кейін Прагадағы Святой Георгий монастырінде дінге кешіп, монах болды, ал мүмкін, Стрезислава да болды, ол Богемия ақсүйекі Славниктың әйелі, Славник әулетінің негізін қалаушы. Бұл неке Премисловичтер әулетін Полаб славяндарымен ынтымақтастыққа жеткізді және Богемияны 919 жылы неміс патшасы болған, кейін Хевелли тайпаларына қарсы соғыс ашқан Саксония герцогы Генрих Фулермен қақтығысқа түсірді. 921 жылы күйеуінің күтпеген өлімінен кейін, Богемия ақсүйектері Драхомираны кіші ұлы Венеславтың регенті етіп тағайындады. Алайда, ол Богемияны басқаруды күйеуінің анасы Людмиламен бөлісуге мәжбүр болды, ол ұлдарының діни тәрбиесін өз міндетіне алды. Халық арасында Людмила тыныш, ізгі әже ретінде бейнеленеді. Венеслав Драхомира мен Людмила арасындағы, ақыры қайғылы аяқталған даудың басты себебі болды, өйткені Людмила Драхомираның үлкен ұлына зор ықпал етіп, Драхомираны кіші ұлы Болеславқа күш-жігерін жұмсауға мәжбүр етті. Саяси және жеке күш-жігеріне қарамастан, Людмила Драхомираның қатты жауына айналды. Ол Людмиланың Бавария миссионерлерінің көмегімен Венеславты князь емес, монах етіп тәрбиелегенін айыптады. Сонымен қатар, екі әйел Генрих Фулердің Шығыс Франк үстемдігін мойындау мәселесінде келіспеген болуы мүмкін. Людмила Прагадан Регенсбургке бара жатқан жолда Тетин қамалына қашып кетті, онда 16 қыркүйекте 921 жылы Драхомираның қолдарындағы Тунна мен Гоммон оған шабуыл жасап, тұншықтырып өлтірді. Келесі жылы Бавария герцогы Арнульфтің әскерлері Богемия герцогтығына шабуыл жасады. 922 жылы Драхомираның ұлы Венеслав есейген кезде, анасын шет елге қуды, бірақ 925 жылы қайта шақырды. Ол өмірінің соңғы жылдарын Прагада өткізді, бірақ ұлының өлтірілуінен кейін сарайдан қашып, хорваттарға сиынды. Кейбір деректер хорваттар Праганың жанында тұрған десе, енді бірі – ақсүйектер мен патшалар қашқанда мүмкіндігінше алысқа қашуға тырысатынын, сондықтан бұл хорваттардың Висла өзенінің жанындағы шығыс аймақтарында орналасқан болуы мүмкін екенін айтады.

Drahomíra was born in the present day Havelland region centered around the fortress of Brandenburg (Brennabor), the daughter of a Hevelli (Stodoran) prince. According to Cosmas of Prague, she married Duke Vratislaus I of Bohemia about 906. Drahomíra gave birth to at least six children: her sons were Wenceslaus and Boleslaus, who both succeeded their father as Bohemian dukes. Among her four daughters was one Přibislava, whose considered to have married to a Croatian prince, who became a nun at the Prague St. George's Convent, and possibly Střezislava, the wife of the Bohemian nobleman Slavník, founder of the Slavník dynasty. The marriage led the Přemyslid dynasty to cooperation with the Polabian Slavs and brought Bohemia in conflict with the Saxon duke Henry the Fowler, who became German king in 919 and later waged war against the Hevelli tribes. After her husband's untimely death in 921, the Bohemian nobles designated Drahomíra regent for her minor son Wenceslaus. However, she had to divide the government of Bohemia with her mother in law Ludmila, widow of Duke Bořivoj I, who took over the religious education of her sons. Popular history depicts Ludmila as a restrained and pious grandmother. Wenceslaus was one of the main reasons for the eventually fatal discord between Drahomíra and Ludmila, who had exerted great influence over Drahomíra's eldest son, leaving Drahomíra to concentrate her efforts on her younger son, Boleslaus. Despite or perhaps as a result of her political and personal efforts, Ludmila attracted Drahomíra's bitter enmity. She alleged that her mother in law, with the help of Bavarian missionaries, educated Wenceslaus to become a monk rather than a prince. Moreover, the two women may have disagreed whether to recognise the East Frankish supremacy of Henry the Fowler. Ludmila fled from Prague to Tetín Castle on the road to Regensburg, where on 16 September 921 Drahomíra's henchmen, Tunna and Gommon, attacked and strangled her. The next year the troops of Duke Arnulf of Bavaria raided the Bohemian duchy. When Drahomíra's son Wenceslaus came of age about 922, he sent his mother into exile, though he called her back in 925. She spent her later years in Prague; however, upon the murder of her son she fled from the court to the Croats. While some considered that the Croats lived near Prague, others noted that in the case of noble and royal fugitives tried to find security as distant as possible, indicating these Croats probably were located more to the East around Vistula valley.

Танымал мәдениетте

Ол Франтишек Шкроуптың 1848 жылғы «Драхомира» және Карел Шебордың 1867 жылғы «Драхомира» операларының негізгі кейіпкері.