Кіріспе

1975 жылы жазылған Том Шарптың "Блотт о ландшафте" романы – Том Шарптың 1975 жылы алғаш рет жарық көрген туындысы. Бұл кітап 1985 жылы BBC телеарнасы үшін сол атпен 6 бөлімді телесериал ретінде бейімделді.

Сюжет

Оқиға кітапта М101 тас жолының, ал BBC сериалында М399 тас жолының Оңтүстік Уорфордширдегі, ойдан шығарылған ағылшын округіндегі Клин шатқалы арқылы салынуы төңірегінде өрбиді. Клин шатқалының бір шетінде Хэндимен Холл орналасқан – саясаткер сэр Джайлс Линчвуд пен оның әйелі леди Мод Линчвудтың үйі. Сэр Джайлс тас жолдың Клин шатқалы арқылы өтуін жасырын түрде қалайды (іс жүзінде ол жоспардың бастамашысы), себебі бұл оған Хэндимен Холлдың қирауы үшін өтемақы төленеді, ал келісім-шарт бойынша оны сатуға тыйым салынған. Сырттай қолдайтын көрінетін болса да, ол тергеуді бұрмалауға және жаңа жолдың шатқал арқылы өтуін қамтамасыз ету үшін баламалар қабылдануына кедергі келтіруге тырысады. Ал леди Модтың әулеті 500 жылдан бері шатқалда өмір сүріп келеді, ол өзінің мұрасын қорғауға белсенді және Джайлстың оны қолдауын күтеді. Жағдайды олардың некелік проблемалары одан әрі усложнитпейді, соның ішінде сэр Джайлстың фетишистік опасыздығы және леди Модтың бала сүю арқылы әулетін жалғастыру тілегі (соған сэр Джайлс қарсы тұрады); сондай-ақ Модтың бақташысы Блоттың әрекеттері, ол бұрынғы неміс әскери тұтқыны, бірақ итальяндық деп саналады. Неміс армиясы Блоттан шаршап, оны Англияға шабуылға шығатын итальяндық бомбалаушыға тағайындап, одан құтылуға шешім қабылдады. Блотт, навигатор болып қызмет еткен, бірақ бұл істе шебер емес еді, оларды жолдан тайдырды және ұшағы тауға құлағанда жалғыз аман қалды, содан кейін тұтқынға алынды, оның тұтқындаушылары оны итальяндық деп ойлады. Блотт жаңа туған еліне және үйіне адал, Хэндиман отбасына, әсіресе Модқа берілген. Мод пен Джайлстың некелік келісім-шарты бойынша, ешқандай кінәсіз ажырасу жағдайында Джайлз Хэндимен Холлмен бірге қалады, бірақ өлім немесе опасыздық жағдайында емес, ол да осы жағдайды тудыруға тырысады, некелік міндеттерін орындаудан бас тартады, ал Мод бұл әрекетті мүмкін шешім ретінде қарастырады. Әскери дайындығымен және соғыстан қалған заттармен Блотт жасырын науқанды бастайды, оған шантаж және сымдарды тыңдау кіреді, Модтың атынан сэр Джайлстың іс-әрекетін бақылап, тас жолдың құрылысына кедергі келтіру үшін. Ол сондай-ақ Джайлстың жоспарларын ашады және оларды жорыққа шығаруға тырысады. Шатқал үшін күрес барысында Блотт жақын маңдағы көркем ауылды қирату кранын қолданып, жұмыстарға қарсы халықтың наразылығын тудырады. Джайлз леди Мод пен Блотттан оның сүйіктісі миссис Фортбимен бірге табылған кезде шантажға ұшырайды, сондай-ақ тас жол құрылысына жауапты Дандридж де шантажға ұшырайды, ал Холл тұрғындарының шығарылуын болдырмау үшін жылдамдатып жануарлар паркіне айналдырылады. Джайлздың өзін ақырында арыстан өлтіреді, оны Блотт пен Мод Холлды өртеп жіберуге тырысқан кезде табады. Соңғы шара ретінде Блотт үйіне бетон құйып, үйдің кіреберіс қақпасында орналасқан, бұл жұмыстың алға басуына кедергі келтіреді. Ашуланған және билікке құмар Дандридж Блотты алып тастау үшін SAS шақыруды талап етеді. Блотт арқаға көтерілу әрекеттерін теріске шығарғаннан кейін, SAS кінәланатын өзінің аркасына жасырын шабуыл жасайды, ақыр соңында жоспарлардың тоқтатылуына жеткілікті көпшілік назарын аударады. Дандридж "шабуылға" және ауылды қиратуға қатысқаны үшін түрмеге жабылады (онда бір адам кездейсоқ қаза тапты), ал Мод пен Блотт (олар осы кезде ғашық болған) үйленеді және Хэндиман отбасын көбейту ниеттерін білдіреді.

Аудиокітап

"Blott on the Landscape" аудиокітабы екі форматта шықты: "Listen for Pleasure" баспасынан Джордж Коул оқыған қысқартылған нұсқасы, және "Chivers Audio Books" баспасынан Дэвид Сучет оқыған толық нұсқасы.