Кіріспе

Венгриялық австралиялық математик Джордж Секерес (; 29 мамыр 1911 – 28 тамыз 2005) – венгр-австралиялық математик.

Алғашқы жылдар

Шекерес Венгрияның Будапешт қаласында Шекерес Дьердь болып дүниеге келді және Будапешт техникалық университетінде химия мамандығын бітірді. Ол Будапештте алты жыл талдаушы-химик болып жұмыс істеді. 1937 жылы Эстер Клейнге үйленді. Яһуди ұлты болғандықтан, отбасы нацистердің қудалауынан қашуға мәжбүр болды, сондықтан Шекерес Қытайдың Шанхай қаласында жұмысқа орналасты. Олар Екінші дүниежүзілік соғысты, жапондық оккупацияны және коммунистік революцияның басталуын сол жерде бастан кешірді.

Мансап

1948 жылы оған Австралиядағы Аделаида университетінде қызмет етуге ұсыныс жасалды, ол оны қуана қабылдады. Басынан өткен барлық қиындықтардан кейін ол математик ретінде гүлдене бастады. 1963 жылы отбасы Сиднейге көшті, онда Сзекерес Жаңа Оңтүстік Уэльс университетінде жұмыс істеді және 1975 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін дәріс берді. Ол сонымен қатар өзі оқытқан университеттің ұйымдастырған орта мектеп математикалық олимпиадаларына және Сидней университетінің математикалық қоғамы өткізетін жыл сайынғы бакалавр сайысына есептер дайындады. Сзекерес өмірі бойы көптеген белгілі математиктермен тығыз байланыста болды, олардың ішінде Пол Эрдос, оның әйелі Эстер, Пал Туран, Бела Боллобас, Рональд Грэм, Альф ван дер Пуртен, Миклош Лацкович және Джон Коутс болды.

Құрметтер

1968 жылы Австралия ғылым академиясының Томас Ранкен Лайл медалімен марапатталды. 2001 жылдың мамыр айында Жаңа Оңтүстік Уэльс университетінде оның тоқсан жылдық мерейтойына арналған құрметті жиын өткізілді. 2001 жылдың қаңтар айында "Австралия қоғамына және таза математика ғылымына қызмет еткені үшін" Австралияның жүз жылдық медалімен марапатталды. 2001 жылы Австралия математикалық қоғамы оның құрметіне Джордж Сезерес медалін тағайындады. 2002 жылдың маусым айында ол Австралия орденінің мүшесі (AM) атанды, себебі "математика және ғылым саласындағы қызметі, әсіресе білім беру мен ғылыми зерттеулерге үлес қосқаны, сондай-ақ Жаңа Оңтүстік Уэльс университетінің математикалық сайысын және Австралия математикалық олимпиадасының командасын қолдау мен дамытуға атсалысқандығы үшін".

Жеке өмір

Бақытты аяқталу деп аталатын мәселе – математиканың Джордж өміріне қалай енгенінің бір мысалы. 1933 жылы Джордж және басқа бірнеше студенттер Будапештте математиканы талқылау үшін жиі кездесті. Осы кездесулердің бірінде Эстер Клейн келесі мәселені қойды: Жалпы орналасқан жазықтықтағы бес нүкте берілген, олардың төртеуі дөңес төртбұрыш құрайтынын дәлелдеңіз. Джордж, Пол Эрдос және басқа студенттер біраз уақыт ойланғаннан кейін, Эстер өзінің шешімін түсіндірді. Соңынан Джордж пен Пол осы нәтижені жалпылайтын мақала жазды (1935); ол комбинаторлық геометрия саласындағы негізгі еңбектердің бірі саналады. Эрдос бастапқы мәселені "Бақытты аяқталу" деп атады, себебі ол Джордж пен Эстердің 1937 жылы үйленуіне себеп болды. Джордж пен Эстер 2005 жылғы 28 тамызда Оңтүстік Австралиядағы Аделаида қаласында бір сағаттың ішінде дүниеден өтті.