Италияның таулы Casasola ауылының тарихы

Кіріспе

Касасола – Италияның солтүстік-шығысындағы Фриули-Венеция-Джулия аймағындағы ауыл. Ол Порденоне провинциясындағы Фрисанко коммунасының бір бөлігі.

География

Касасолада қазір 40 адам тұрады, ал 1850 жылдары халық саны 450-ге жеткен. Ол Вал Колвера аймағында жатыр.

Тарих

Касасола 1480 жылы Маниаго қаласынан шамамен алыста орналасқан Лука мен Марко ди Роза (осыдан Роза деген тамыр аты пайда болды, ол Касасоладан шыққан отбасылардың көпшілігінің тегі болып табылады) құрды. Лука Марконың ағасы болды және олардың (отбасыларымен бірге) Монте-Рауттың түбіндегі аймаққа көшу мақсаты көмір жасау болған. Олар өз отбасыларына тас қабырғалы бір үлкен үй салып берді, бұл үй ауылды Касасола деп атауға әкелді, яғни «бір үй». 50 жылдан астам уақыт бойы басқа үйлер салынбады және 1580 жылы Киелі Освальдтың құрметіне алғашқы кішкентай шіркеу салынды. Осы кезде Роза отбасының әр тармағы ауылдағы орналасқан жеріне немесе басқа да ерекшеліктеріне қарай тегімен ерекшелене бастады. Мысалы, Роза Тецца тоқымашылар (тецца) отбасынан шыққан. Роза Бернардиндер барлық тұңғыш ұлдарына Бернардо есімін қойды. Роза Дель Веккйоның ерекше қарт әкесі болған. Колвера аңғарындағы оқиғалар туралы көптеген әңгімелер бар, олар басқа көптеген ауылдар мен аймақтардағы оқиғалармен бірдей немесе ұқсас. Бір қызықты мысал – 1648-50 жылдары өткен Инквизиция соттары, онда Монте-Рауттың түбіндегі «План ди Малгустатта» сиқыршылық рәсімдерін орындайтын Поффабро ауылынан келген әйелдердің бар екендігі айтылды. Үш жергілікті әйел сотталып, Венеция түрмесіне жіберілді, бірақ кейіннен олардың кінәсіз екені анықталды. Қазіргі Сан-Освальдо шіркеуі 1650 жылы салына бастап, 1730 жылы және бір ғасырдан кейін кеңейтілді. Кампаниль 1772 жылы салынып, 1779 жылы аяқталды. XVIII ғасырда көптеген ер адамдар ағаш кесу үшін Истрия аймағына сапар шекті, бұл үйге жақын жерде ақы төленетін жұмыс болмағанын және өсіп келе жатқан халықты қамтамасыз ету үшін жергілікті ресурстар жеткіліксіз болғанын көрсетеді. Касасола, оның тұрғындарынан басқа маңыздылығы аз таулы ауыл болса да, Фриулидегі басқа ауылдар мен қалалар сияқты тарихтың ағысынан әсер көрді. Француз революциясы мен Наполеон бұл аймақта Венеция билігінің аяқталуына және Габсбургтер империясымен шайқастарға әкелді. 1850 және 1860 жылдары Италияның бірігуі үшін күрес, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс оқиғалары жанжалдың екі жағындағы отбасыларды бөліп тастады, бірақ негізгі оқиғалар аяқталғаннан кейін олар бірге өмір сүруді жалғастырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италиядағы шайқастардың көп бөлігі Фриулиде өтті және 1917 жылы Австрия мен Германия әскерлері аймақты басып алды. 1976 жылғы мамыр айында Фриули аймағын жер сілкінісі қиратып кеткеннен кейін ауыл күрт өзгерді. Ескі үйлердің көпшілігі бұзылып, қалғандары жаңғыртылды. Халық санының азаюы 1960 жылдары мектептің жабылуына әкелді, балалар алдымен Фрисанкодағы мектепке, содан кейін Коммунаның барлық балалары Маниагодағы мектепке жіберілді. Тағы бір маңызды орын – «bottega» (бар және шағын азық-түлік дүкені) 2006 жылы Санте Роза дель Веккйоның (1926 ж.т.) қазасынан кейін жабылды. Бұл әрқашан көптеген бұрынғы «Cjasasolins» АҚШ, Канада, Оңтүстік Америка, Франция, Швейцария және т.б. елдерде тұратын эмигранттар ауылы болды.

Casasola was founded in 1480 by Luca and Marco di Rosa (hence the root name Rosa which continues to be the family name of most of the families from Casasola) from the town of Maniago, approximately away. Luca was Marco's uncle and their purpose for moving (with their families) to the area at the base of Monte Raut was likely to make charcoal. They eventually built one large house with stone walls for their families and this house led to the naming of the village of Casasola, which means one house. No other houses were built for over 50 years and the first small church, in honour of St. Oswald, was built in 1580. By this date, the different Rosa families were being distinguished with surnames stemming from their location in the village or other characteristics. For example, the Rosa Tezza came from a family of weavers (tezza). The Rosa Bernardins named all their first born Bernardo. The Rosa Del Vecchio had an exceptionally old grandfather. There are numerous stories about happenings in the Val Colvera that are the same or similar to many other villages and regions. One interesting example is the Inquisition trials in 1648–50 claiming the existence of witches from the village of Poffabro who would perform their rituals in the "Plan di Malgustat" behind the peak of Monte Raut. Three local women were actually tried and sent to jail in Venice but fortunately were later found to be innocent. The current Church of San Oswaldo was begun in 1650 and expanded in 1730 and again a century later. The Campanile was started in 1772 and completed in 1779. By the 18th century most of the able men would travel to the Istria region to work as lumberjacks, attesting to the lack of paid work close to home and insufficient local resources to provide for the growing population. Casasola, while a small mountain village of little consequence,(except for its inhabitants) was affected by the flow of history as with all other villages and towns in Friuli. The French Revolution and Napoleon led to the end of the Venetian rule in the area and to battles in the region with the Habsburg Empire. The campaign for Italian unification during the 1850s and 1860s as well as the events of World War II divided families on both sides of the conflict but they eventually continued to live together once the main events were over. Much of the Italian campaign during World War I was fought in Friuli and the Austrian and German forces overran the region in 1917. The village changed dramatically after earthquakes devastated the Friuli region in May 1976. Many of the older homes were demolished and the remaining homes were modernized. The dwindling population also led to the closing of the school in the 1960s with the children being first sent to the school in Frisanco and then all the children from the Comune being sent to school in Maniago. Another landmark, the "bottega", (bar and small grocery store) was closed with the passing of Sante Rosa del Vecchio(b. 1926) in 2006. It has always been a village of emigrants with many former "Cjasasolins" living in the US, Canada, South America, France, Switzerland etc.