Кіріспе

Үлкен бейсбол лигасының Балтимор және Вашингтон, округ Колумбия аймағындағы бәсекелестігі.

| ең ұзақ тізбегі = Тізім |
Ориолз, 7 (22 маусым 2022 – 27 қыркүйек 2023) Алайда, алғашқы Америка лигасының Ориолз командасы 1902 жылы таратылды. Ориолздың қалдықтары 1903 жылы Нью-Йоркте қайта құрылып, ақырында Нью-Йорк Янкиз болды. Балтимор мен Вашингтон арасындағы ойын 1954 жылы Сент-Луис Браунс Балтиморға көшіп, қазіргі Ориолз болып, екі қалаға Америка лигасында командалар мен әр маусымда тұрақты кездесулерге мүмкіндік берді. Балтимор мен Вашингтон арасындағы ойынның екінші кезеңі 1971 жылғы маусымға дейін жалғасты. Алғашқы Сенаторлар 1960 жылғы маусымнан кейін Миннесотаға көшіп, Миннесота Твинз атанды және 1961 жылдан 1971 жылғы маусымға дейін ойнаған екінші Сенаторлар франшизасымен алмастырылды. 1971 жылғы маусымнан кейін екінші Сенаторлар франшизасы Техасқа көшіп, Техас Рейнджерс болды. Ориолз екі Сенаторлар франшизасына қарсы барлығы 350 ойын өткізді. Жалпы, Ориолз Сенаторлармен 224–126 есебімен жеңіске жетті, оның ішінде бастапқы Сенаторларға қарсы 89–65 көрсеткіші және екінші Сенаторлар франшизасына қарсы 135–61 есебі тіркелді. Екінші Сенаторлар франшизасы кеткеннен кейін, МЛБ-ны Вашингтонға қайтару үшін әртүрлі күш-жігер жұмсалды, соның ішінде 1973 жылы Сан-Диего Падрес командасын 1974 жылғы маусымда Вашингтонға көшіру әрекеті, 1975 жылы Ориолз және 1976 жылы Сан-Франциско Гиантс командаларын сатып алу және оларды көшіру, 1987 жылы "Вашингтонда бейсбол – 87" атты акциясы, бұл акция Вашингтонға команда келсін деп жақтады, 1991 және 1994 жылдары МЛБ-ның Вашингтонға жаңа команда орналастыру туралы шақырулары, сондай-ақ 1995 жылы Питтсбург Пайратс және 1996 жылы Хьюстон Астрос командаларын Вашингтонға көшіру үшін сатып алу әрекеттері. Бұл әрекеттердің ешқайсысы сәтті болмады және Вашингтонда 1972 жылдан 2004 жылға дейін Үлкен бейсбол лигасының командасы болмады. Балтимор мен Вашингтон арасындағы ойын 2006 жылы Beltway Series басталғанға дейін қайта жаңғырған жоқ.

Ориолздың көшірілуіне қарсылық білдіруі

Ұлттықтар мен Ориолз арасындағы бәсекелестік Ұлттықтар құрылған кездегі жағдайлармен шартталған. Ориолз командасының иесі Питер Ангелос Монреаль Экспоздың Вашингтонға көшірілуіне қарсы болды, себебі ол бұл Ориолзға қаржылық зиян келтіреді деп санайтын. Оның пікірінше, Ориолз Вашингтон бейсбол командасына жанкүйерлерін жоғалтады, ал 1971 жылғы маусым соңында екінші Сенаторлар командасы кеткеннен кейін Балтимор-Вашингтон нарығына заңды құқығы тек Ориолздың ғана болған. Шындығында, Ориолз 1972 жылы өздерінің сыртқы формаларындағы команда атын "Балтимор" дегеннен "Ориолз" деп өзгертіп, Вашингтон тұрғындарын өздерінің "үй" командасы ретінде қабылдауға тырысты. Ақырында, 2004 жылдың 3 желтоқсанында басқа MLB командаларының иелері Вашингтонға көшуді 28–1 дауыспен мақұлдады, Ангелос жалғыз қарсы дауыс берді. Ориолздың Вашингтонда бейсбол командасына қарсылығы кейбір Ұлттықтар жанкүйерлерінде Ориолз франшизасына деген жағымсыз сезімдерді тудырды, ал кейбір Ориолз жанкүйерлері Экспоздың Вашингтонға көшірілуін Ориолздың жанкүйерлік қолдауы мен кірісіне зиян келтіретін жағымсыз оқиға деп қарады. Ұлттықтар 2005 жылы ойынды бастағанмен, Ориолз командасы 2009 жылға дейін сыртқы формаларындағы команда атын "Балтимор" деп өзгерте қоймады. Бейсбол Вашингтонға оралғаннан кейінгі алғашқы төрт толық маусымда Ұлттықтар өз ойындарына 9,127,252 жанкүйер тартса, Ориолз ойындарына 8,892,951 жанкүйер келді. 2005 жылы Ұлттықтар көбірек жанкүйер тартты, ал 2006 жылы екі команда да шамалас болды (Ориолз сол жылы 100 жанкүйерге көп тартты), ал 2007 жылы Ориолз шамамен 200,000 жанкүйерге көп тартты. 2008 жылы бұл үрдіс Ұлттықтардың пайдасына бұрылып, Ұлттықтар Ориолзден 370,000-нан астам жанкүйермен асып түсті, бұл Ұлттықтар паркінің ашылуымен байланысты болды. 2009 жылы Ориолз қайтадан жақсы нәтиже көрсетіп, Ұлттықтардан шамамен 90,000 жанкүйерге көп тартты, бірақ 2010 жылдан 2017 жылға дейін Ұлттықтар жыл сайын Ориолзден асып түсті, 2010 жылы 95,000-нан астам жанкүйердің артықшылығынан бастап 2017 жылы 496,000-нан астам жанкүйерге дейін, ал 2010 жылдан 2017 жылға дейінгі сегіз маусымда Ұлттықтар Ориолзден 2,200,000-нан астам жанкүйер тартты. 2018 жылы Ориолз тарихи түрде нашар маусымды өткерген кезде Ұлттықтар Ориолзден 965,000-нан астам жанкүйермен асып түсті.

"Диапазонда бейсбол жанкүйерлері жоқ"

2004 жылы Балтимордағы WBAL радиосына берген сұхбатында, MLB Expos командасының көшірілуіне рұқсат берілгенге дейін бірнеше ай бұрын, Вашингтонда командаға қарсылығын білдірген Ангелос: «Вашингтонда шын бейсбол жанкүйерлері жоқ» деді. Бұл сөз Вашингтондағы бейсбол жанкүйерлерінің арасында ашу-ыза тудырды, себебі олар Ұлттықтар командасы Вашингтонда ойын бастағанға дейін «Ориолс» командасын қолдаған.

Теледидар мәселелері

Ангелоспен Экспоздың Вашингтонға көшіп, «Ұлттық құрама» болып құрылуына байланысты дау, «Ориолз» командасына өздерінің жаңа аймақтық спорттық телеарнасы – Бальтиморде орналасқан Mid Atlantic Sports Network (MASN) арнасында «Ұлттық құрама» және «Ориолз» ойындарын көрсету құқығы берілген соң шешілді. Бас лига бейсболы мен Ангелос жаңа арнаны құру жолы және оның құрылысына қатысты келісімдер кейбір жанкүйерлердің наразылығына себеп болды. Ангелос «Экспоз» командасының Вашингтонға көшіп, «Ұлттық құрама» болып құрылуына қарсылық көрсетуін жеңу және бұл мәселе бойынша кез келген сот дауынан сақтану үшін, Бас лига бейсболы (2002-2006 жылдар аралығында «Экспоз»/«Ұлттық құрама» франшизасына ие болған) және Ангелос 2005 жылы MASN құру туралы келісімге келді. Келісімге сәйкес, «Ориолз» жаңа арнаның 90 пайызына бастапқы үлеске ие болды, ал «Ұлттық құрама» 10 пайызға ие болды. Келісім «Ұлттық құрамаға» 23 жыл бойы жыл сайын бір пайыздық үлесті автоматты түрде арттыру құқығын берді, содан кейін олардың үлесі 33 пайызға жетеді және жылдық арттыру тоқтатылады. Одан кейін «Ориолз» арнаның 67 пайызына, ал «Ұлттық құрама» 33 пайызына мәңгілік ие болады. «Ориолз» сондай-ақ 2011 жылғы маусымға дейін «Ұлттық құрама» ойындарын көрсету құқығы үшін жыл сайын 20 миллион доллар төлеуге келісті, бұл құқықтың нақты нарықтық құнына қарамастан, сол кезде «Ұлттық құрама» үшін тиімді келісім саналды, себебі олардың жанкүйерлер базасы әлі қалыптаспаған, теледидарлық жабыны кейде нашар болды және алғашқы маусымдардағы сәтсіздік теледидар көрермендерін азайтуы мүмкін еді. Келісім «Ориолз» мен «Ұлттық құрамадан» 2012-2016 жылдар аралығында «Ұлттық құрама» ойындарын көрсету үшін төленетін жылдық соманы қайтадан келісуді талап етті, содан кейін әр бес жыл сайын қайта келісу керек болды. Осы келісімге сәйкес, «Ұлттық құрама» өзінің аймақтық спорттық телеарнасына ие емес жалғыз Бас лига бейсболы командасы болып қала береді.

Эфирлік практика

Басты лига және Ангелос MASN арнасын құру туралы келісімді 2005 жылғы маусым басталар алдында бірнеше күн бұрын жасасты. Осының салдарынан, көптеген Вашингтон аймағындағы жанкүйерлер бастапқыда жаңа арнаға өздерінің кабельдік теледидар провайдерлері арқылы қол жеткізе алмады және Ұлттықтардың (Nationals) алғашқы маусымында көптеген ойындарын көре алмады, бұл Ұлттықтар жанкүйерлерінің арнаға наразылығына әкелді. Сонымен қатар, кейбір Ұлттықтар жанкүйерлері Ангелос пен Ориолздың MASN-дегі басым үлесі арнаның Ориолзды Ұлттықтардан артық көрсетуіне себеп болады деп санайды, мысалы, Beltway Series ойындарының нәтижелерін "Ориолз – Вашингтон" деп көрсету арқылы. Сыншылардың пікірінше, мұндай көрсету Ориолз Балтимор-Вашингтон аймағының барлығын білдіреді деген сезім тудырады, ал Ұлттықтар тек Вашингтонды ғана білдіреді, ал "Ориолз – Ұлттықтар" немесе "Балтимор – Вашингтон" сияқты бейтарап көрсету дұрыс болар еді.

Тарату құқықтарының ақысы

2012 жылы MASN Ұлттықтарға (Nationals) ойындарды трансляциялау үшін жыл сайын төлейтін сома қайта қарастырылғанда, Ориолс (Orioles) және Ұлттықтар жанкүйерлері арасында наразылықтың тағы бір себебі туды. Ұлттықтар MASN-нен жылдық төлемді 20 миллион доллардан 118 миллион долларға дейін арттыруды сұрады, ал кейбір Ұлттықтар жанкүйерлері MASN-нің өз командасына төлейтін құқық ақысын көтерудегі кешігуіне ашушаратты, себебі бұл Ұлттықтардың кірісіне және қымбат еркін агенттерге қол қою мүмкіндігіне әсер етеді. The Washington Post газеті командалар арасындағы теледидарлық құқықтар дауының Ориолстің Чикаго Уайт Соксқа (Chicago White Sox) қарсы үш ойындық үй сериясының екі ойынын кейінге жылдыруына, үшінші ойынды жанкүйерлердің қатысуына рұқсат бермеуіне және 2015 жылдың сәуірінде Фредди Грейдің (Freddie Gray) қайтысынан кейін Балтимордағы тәртіпсіздіктерге байланысты қауіпсіздік алаңдауларына байланысты Тампа Бей Рэйспен (Tampa Bay Rays) келесі серияны Балтимордан Тампа Бейге көшіруіне ықпал еткен болуы мүмкін деп хабарлады. Ұлттықтар сол кезде ұзақ сыртқы сапарда болды, сондықтан Вашингтондағы Ұлттық саябақ (Nationals Park) Ориолс ойындарын өткізуге ыңғайлы жақын жердегі арена ретінде қолжетімді болды, ал Бейсбол комиссары Роб Манфред (Rob Manfred) осы аптаның басында осы мүмкіндікті ұсынған еді. Ориолс өкілдері командалар арасындағы даудың Ориолстің кестесіне әсер еткен-етпегені туралы ешқандай түсіндірме бермеді, бірақ команданың басқа бір өкілі The Washington Post газетіне бұл туралы айтты. Ұлттықтар Ориолс пен MLB-нің Ұлттық саябақты Ориолс үшін қолжетімді ету туралы оларға хабарласпағанын, ал олар өздері ұсыныс жасаған жоқ екенін мәлімдеді. Басқа жанкүйерлер келіспейді, көптеген жанкүйерлер "О!" сөзінің Ориолспен байланысын түсінбеген немесе ұмытқан, ал әнұран орындалғанда "О!" деп айқайлау Балтимор-Вашингтон аймағындағы кез келген спорттық іс-шарада қолдануға болатын қалыптасқан дәстүрге айналғанын, бұл міндетті түрде Балтимор Ориолсін қолдауды білдірмейтінін айтады. Келесі күні клубтар арасындағы ойын алдында баспасөзге сұхбат берген Ориолс бас жаттықтырушысы Бак Шоуолтер (Buck Showalter): "Біздің иешіміз [Питер Ангелос (Peter Angelos)] оларға мұнда [Вашингтонда] командаға ие болуға мүмкіндік бермес бұрын, бұл [Вашингтон] Ориолс үшін қаншалықты маңызды аймақ болғанын сіз түсінесіз" деді. Кейбір Ұлттықтар жанкүйерлері мен Вашингтон спорт медиасы Шоуолтердің бұл сөзін жақтырмады, өйткені олар Ангелос бейсболға қатысты Вашингтонда ешқандай мейірімділік танытпады деп ойлады, тіпті Expos-тан Ұлттықтарға (Expos Nationals) көшу процесінде де, MASN теледидарлық келісімінде де. Ориолстің ойынды кейінге жылдыру туралы түсіндірмесі туралы сұралғанда, Ұлттықтардың бас менеджері Майк Риццо (Mike Rizzo) 11 мамырдағы ауа райы болжамының дұрыс емес екенін, кешке дейін жаңбыр жауатыны күтілгенін және Шоуолтер 11 мамырда ойынды кейінге жылдыруға толық келіскенін мәлімдеді. Риццо Ориолстің командалардың келесі өзара демалыс күні, 15 мамырда ойнаудан бас тартқанын (бұл Ориолсті толық демалыссыз 27 күн қатарынан ойнауға мәжбүр етер еді, бұл Ұжымдық келісімшартта рұқсат етілген 20 күннен асып түседі), олар 8 маусымда ойнауға мәжбүр болды және 8 маусым күні 10 күндік, үш қалалық сапардан кейін демалыс күнін жоғалтқан Ұлттықтарға қарағанда, жақын маңдағы Балтиморда тоғыз ойындық серияны аяқтаған Ориолс үшін қолайлырақ болды деп қосты. Осының бәрін ескере отырып, Риццо Ориолс "шағымдануын тоқтатуы керек" деді.

Бәсекелестік бар ма деген сұрақ

Ұлттықтар мен Ориольс арасындағы бәсекелестік бар деген идеяның өзі даулы. «Белтвей сериясын» «Белтвей шайқасы» деп насистеуге және Балтимор мен Вашингтон бейсбол жанкүйерлерінің бір-бірінің командалары мен қалаларына деген қарсылығына қарамастан, кейбір сарапшылар – спорт журналистері мен жанкүйерлер – Ұлттықтар мен Ориольс арасындағы нағыз бәсекелестік бар-жоғына күмән келтіреді. Олардың пікірінше, бұл бәсекелестік тарих немесе ойындардың маңыздылығы емес, БАҚ, маркетинг, лигааралық ойындар мен географиялық жақындықтан туған «жасалма» бәсекелестік. Сондай-ақ, «Белтвей сериясы» МЛБ-ның басқа жерлеріндегі нағыз бәсекелестіктерге тән мәнге ие емес.