Кіріспе

Campsea Ashe (кейде Campsey Ash деп те жазылады) – Англияның Суффолк графтығында орналасқан ауыл. Вудбридж қаласынан шамамен 5 миль (8 км) солтүстік-шығысқа және Саксмундхем қаласынан 6 миль (10 км) оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Ауылға Ipswich Lowestoft East Suffolk желісіндегі Уикхэм Маркет теміржол станциясы қызмет көрсетеді. Қазіргі заманғы ауыл екі ортағасырлық ауылдың – Кампезия және Эске – орнында пайда болған. Бұрынғысы 1536 жылы жабылған Кампси аббаттығының августиндік әйелдер монастырының орны болды, қазір одан тек ғимараттың шаруашылық бөлімі (mill) және үйі (mill house) ғана ІІ* санаттағы ескерткіш ретінде сақталған. Кампсидегі Жақияның шіркеуі 14 ғасырдан келеді және жергілікті приход шіркеуі ретінде әлі де қолданыста. Бұл да ІІ* санаттағы ескерткіш. Кемпсиде 1920 жылдарға дейін салынған аукцион залы бар, онда әр дүйсенбі сайын аукцион өтеді.

Атауы

Топонимистер бұл атаудың этимологиясы қиын деп көптен бері мойындап келеді. Скит 1913 жылы жарық көрген «Саффолк округінің жер-су аттары» кітабында Кемпсинің «Кампи аралы» екенін ұсынды, мұнда Кампи – скандинавиялық жеке есім, ал ēg – көне ағылшын тіліндегі сөз. Бірақ бұл пікірді кейінгі ғалымдар қабылдаған жоқ. Геллинг 1988 жылғы «Кешегіге көрсеткіштер» еңбегінде (77–78 беттер) Кемпсині «лагерь» деген мағына беретін ескі ағылшын сөзін қамтитын атаулар тобына енгізді, бірақ бұл сөз латын тілінен келгендігі және римдіктердің ерте замандағы қоныстануымен байланысты болуы мүмкін. Бұл қазіргі кездегі жер-су аттарының стандартты сөздіктерінде келтірілген этимология. Дегенмен, күмән әлі де бар, себебі ēg сөзіне сілтеме жасайтын нақты арал жоқ. Мүмкін, екінші элемент ēg емес, ал атау «лагерь esce» түрінде болса керек, мұнда *esce – күл ағаштарының жиынтығын білдіретін ұжымдық атау. Тарихи тұрғыдан алғанда, Кемпси дұрыс жазылуы (этимологияға қарамастан күмән болғанына қарамастан) және 1960 жылдарға дейін барлық топографиялық карталарда қолданылған. «Кемпси» жазуы 1921 жылы Джеймс Лоутер Кемпси Эштің виконты Улсуотер атанған кезде пайда болған болуы мүмкін, онда «Кемпси» жазуы көне нұсқа деп саналды және геральдикалық атауға сәйкес келеді.

Шығуы және ортағасырлық кезең

1086 жылғы "Domesday Survey"-де Кампесия поместьесі гүлденіп, 200 акрға жуық жерді алып жатқан, ал Эска – көршілес, кішігірім елді мекен болған. Вильгельм Жеңімпаз оны қолдаушыларына сыйлаған, олардың иелерінде Алан Руфус, Ричмонд лорды Роберт Малет, Гервей де Берре және Бигод әулеті болды, соңғылары корольмен туысқандық байланыста болған. Аш поместьесі сияқты жерлерге иелік ету және оларды жалға алу келесі ғасырларда түрлі өзгерістерге ұшырады: өлім-жітім, тәжге қайтару, мұрагерлік және неке арқылы. Мысалы, бір кезде қуатты болған Бигод әулеті 1310 жылы жойылды. Плантагенеттер, Сегревтер және де Моубрейлердің қолынан өткен ол, Фицлан және Говард руларының жерлеріне біріктіріліп, Норфолк герцогтарының иелігіне көшті. Олардың меншігінде шамамен 1640 жылға дейін болды. Аш поместьесіндегі шағын жер учаскесі осы иемдіктің бір бөлігі болып қала берді деп саналады. 1195 жылы негісталған монастырь 1536 жылы таратылып, көптеген жерлері мен мүліктері Пархэмдік сэр Уильям Уиллоубиге берілді. Ол Генри VIII-нің заңды емес ұлы, Ричмонд және Сомерсеттің 1-ші герцогы Генри Фицрой үшін құрылған сарайға қызығушылық танытқан. Ол 1536 жылдың шілдесінде қайтыс болды.

Елизавета және кейінгі кезеңдер

1536 жылдан кейін Приори мүлкі бірнеше иелерге сатылды, олардың ішінде Лейн отбасы, Скотттар және Ладхэмдер болды. Басқа жергілікті жерлер Приори мүліктеріне жатпады, бірақ олардың бір бөлігін сэр Уильям Уиллоуби, кейін лорд Уиллоуби сатып алды, ол оларды Грэшемдер, Вентворттар, Стрингерлер және Дженнилер сияқты иелеріне сатқанға дейін. Кемпсия манасын және басқа жергілікті жерлерді сатып алған Джон Гловер шамамен 1558 жылы Эш Мурхолл манасында тұрды және өз жерінде төрт қабатты Элизаветалық үй салды, оны оның ұлы Уильям 1600 жылға қарай аяқтады. 1652 жылы отбасы мүлікті Суффолк графтығының Мендлшем қаласынан Джон Шепардқа сатты. Аш және Чантри Холл манасы жергілікті Джон Брэмге тиесілі болды, ол сондай-ақ Блэксхоллдағы Валенс манасын сатып алды. Мүлік кейін мұрагерлік және сатылым арқылы Реветтерге өтті. Аш Хай Хаус 1652 жылдан 1882 жылға дейін Шепард отбасының үйі болды, 1865 жылы өрт салдарынан зақымданған үйдің бір бөлігі архитектор Энтони Салвинмен сәйкес стильде қайта жаңартылды. 1882 жылы үй мен мүлік Вестморлендтен парламент депутаты болған дипломат Уильям Лоутерге сатылды. 1949 жылы өткен келесі сатылымда Аш Хай Хаус 31 жатын бөлмесі және киім шешетін бөлмелері, 6 жуынатын бөлмесі, 6 қабылдау бөлмесі және кітапханасы бар екені айтылды. 1882 жылы мүліктің жалпы ауданы 4100 акр, 144 акр елен мен үй саябағы және 240 акр орман мен жасыл жеңілдіктер, сондай-ақ 13 ферма құрады. Жаңа иелері келесі 66 жыл бойы Кампсия Аш қаласында тұрды. 1912 жылы мүлік Лоутердің ұлы Джеймске өтті, ол 1905 жылдан 1921 жылға дейін Парламент палатасының спикері болды, кейін Кемпсия Аш виконты Улсвотер атанды. Ол 1949 жылдың наурыз айында 94 жасында Хай Хауста қайтыс болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін бірнеше рет сатылғаннан кейін Аш Хай Хаус қирады және қазір тек іргетасы ғана сақталған.

Қауымдық шіркеу

Қазіргі Сент-Джон Баптист шіркеуінің құрылысында нормандық тас жұмыстары табылды. 14 ғасырда 76 фут (23 метр) биіктіктегі мұнара салынды. Шіркеудің көп бөлігі осы кезеңде салынған болуы мүмкін, ал алғашқы белгілі адвокация 1312 жылы ұсынылып, сол кезде ректор тағайындалды. Басқа көптеген ауыл шіркеулері сияқты, бұл шіркеу де 18-ші және 19-шы ғасырларда кеңінен қайта жаңартылды: 1789 және 1792 жылдар аралығында сол кездегі дін қызметкері, пастор Килдербидің басшылығымен қайта жаңартылып, өзгертілді, ал шамамен 1869 жылы пастор Реджинальд Бриджес Кнатчбулл Хугессеннің, құрметті Сэр Эдвард Кнатчбуллдің ұлының басшылығымен тағы да жаңартылып, өңделді. Мұнда кем дегенде 1553 жылдан бері қоңыраулар соғылған, бірақ 20-шы ғасырға қарай оларды қауіпсіз пайдалану мүмкін болмады. 1999 жылы жаңа мыңжылдықта қоңырау шалуға мүмкіндік беру үшін жұмыстар жүргізілді, содан кейін 2010 жылы толық қайта жаңарту жүргізілді, қоңыраулардың саны 4-тен 6-ға дейін арттырылды және 1878 жылы алынып тасталған бұрынғы галерея кейінірек орнатылды. Шіркеудің батыс жағында орналасқан бұрынғы ректория, әдемі грузин стиліндегі үй, алғаш рет 1765 жылы айтылған, бірақ осыған дейін де дін қызметкерлерінің тұрағы болған болуы мүмкін. 1826 жылы жөндеуден өткен бұл ғимарат 1906 жылы нашар күйде болды, сол кезде жапырақты шатырдың орнына черепица жабылды. Соңғы соғыста Әйелдер Армиясының жатақханасы ретінде пайдаланылғаннан кейін, ол көп ұзамай жеке қолына сатылды.