Кіріспе

француз саясаткері Пери Швейцарияның Берн кантонындағы Юра-Берн әкімшілік округінің Пери-Ла-Хетт муниципалитетінің құрамына кіреді. Ол француз тілінде сөйлейтін Берн Журасында (Jura Bernois) орналасқан.

Тарих

Перридің алғашқы айрылысы 884 жылға дейін барып жетеді, онда ол villam Bedericam деп аталған. 1148 жылы ол Перил деп белгілі болды, алайда бұл атау 12 ғасырда жасалған жалған құжаттан шыққан. Муниципалитет бұрын неміс тілінде Büderich деп аталған, бірақ қазір бұл атау қолданылмайды. 1797 жылғы француз әскерінің жеңісінен және Кампо-Формио шартынан кейін Пери Мон-Террибель француз департаментінің құрамына кірді. Бірнеше жыл өткен соң, ол Haut Rhin департаментіне қосылды. Наполеонның жеңілісінен және Вена конгресінен кейін 1815 жылы Пери Берн кантонына бекітілді. Биль-Лес-Конверс темір жолы 1874 жылы ашылып, өнеркәсіптік өсім мен халық санының артуына жағдай жасады. Рондшательдегі әк және цемент зауыты (1874), Биберистегі ағаш қағазы зауыты (1882) және Рондшатель цемент зауытының Ла Реухенеттегі филиалы (қазіргі Ciments Vigier SA) муниципалитеттің гүлденуіне үлес қосты. Бильдегі Dreyfus Frères SA сағат жасаушы компаниясы 1903 жылы Периде филиал ашты. Péry Watch деп аталған бұл компания 1930 жылдардағы экономикалық дағдарыстың салдарынан құлап кетті. 1934 жылы ғимарат Carfa SA деген атпен басу машинасы лентасы, трафареттер және көшірме қағаз шығаратын фабрикаға айналдырылды. Carfa 2003 жылға дейін жұмыс істеді. 2005 жылы муниципалитеттегі жұмыс орындарының жартысынан астамы өндіріс саласында болды.

География

Бірлесуден бұрын Перидің жалпы ауданы құрады. Салынған аумақтың 1,3%-ын өнеркәсіптік ғимараттар, 2,3%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 2,2%-ын көлік инфрақұрылымы құрады. Энергия және су инфрақұрылымы сондай-ақ арнайы дамытылған басқа да аумақтар, жалпы аумақтың 3,2%-ын құрады. Орманды жердің 63,2%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 3,6%-ы жеміс бақшаларымен немесе ұсақ ағаш тобымен жабылған. Егістік жердің 3,1%-ы егін өсіруге, 6,5%-ы жайылымдарға, ал 13,0%-ы тау жайылымдарына пайдаланылады. Муниципалитеттегі барлық су ағып тұратын су.

Елтаңба

Қалалық гербтің сипаттамасы: қызыл фонға күміс жеңіл ту, алтын сапталған.

Демография

Пéриде 2013 жылы 1359 адам тұрды. 2010 жылы халықтың 11,6% шетелдік азаматтарды құрады. Соңғы 10 жылда (2000-2010) халық саны 2% өсті. Бұл өсімнің 6,3% көші-қон есебінен, ал 2,3% туу және өлім-жітім көрсеткіштерінен болды. 2000 жылы жалғыз тұратын 199 үй және бес немесе одан көп адамнан тұратын 36 үй болды. 2000 жылы барлығы 574 пәтер (жалпы санының 87,9%) тұрақты түрде пайдаланылды, 42 пәтер (6,4%) маусымдық түрде пайдаланылды, ал 37 пәтер (5,7%) бос тұрды. 2010 жылы 1000 тұрғынға шаққанда 3,7 жаңа тұрғын үй салынды.

Көрікті жерлер

Бүкіл Таубенлох шатқалы Швейцарияның ұлттық мұрасы тізіміне енгізілген.

Саясат

2011 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия – Швейцариялық халық партиясы (ШХП), ол дауыстардың 35,2%-ын алды. Одан кейінгі үш ең танымал партия – Социал-демократиялық партия (СДП) (25,5%), Жасыл партия (10,3%) және Либералды-демократиялық партия (9,4%). Федералды сайлауда барлығы 314 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 32,2% болды.

Экономика

2011 жылы Перриде жұмыссыздық деңгейі 1,71% құрады. 2008 жылы муниципалитетте барлығы 317 адам жұмыс істеді. Олардың ішінде 18 адам бірінші экономикалық секторда жұмыс істеді, ал осы секторда шамамен 7 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 180 адам жұмыс істеді және осы секторда 13 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 119 адам жұмыс істеді, 30 кәсіпорын осы секторда жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 226 жұмысшы келді, ал 511 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшінің таза экспорттаушысы болып табылады, әрбір келген жұмысшыға қатысты 2,3 жұмысшы муниципалитеттен шығып кетеді. Жұмыс істейтін халықтың 19,2%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 61,7%-ы жеке көлікпен барады. 2010–2011 оқу жылында Перриде барлығы 121 студент сабаққа қатысты. Муниципалитетте 2 балабақша сыныбы болды, онда барлығы 24 студент оқыды. Балабақша студенттерінің 8,3%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азаматтары емес) және 12,5%-ы сыныптағы тілден өзге ана тіліне ие. Муниципалитетте 5 бастауыш сынып және 97 студент болды. Бастауыш сынып студенттерінің 8,2%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғыны (азамат емес) және 16,5%-ы сыныптағы тілден өзге ана тіліне ие. 2000 жылы Периде 14 студент басқа муниципалитеттен келді, ал 70 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге оқыды.