Кіріспе
Ирандық саясатшы Мохсен Сазегара (محسن سازگارا; 1955 жылы 5 қаңтарда туған) - ирандық журналист және демократияға қарсы саяси белсенді. Ол 1979 жылғы революциядан кейін Иран революциялық күзетшілерінің негізін қалаушы болды. Ол Мир Хосейн Мусави үкіметінде бірнеше лауазымдарды атқарған. 2001 жылы Иран президенттігіне кандидат болуға өтініш берген, бірақ қабылданбаған. Оның реформашыл саясаты Жоғарғы көшбасшы Әли Хаменеимен қақтығысып, 2003 жылдың басында қамауға алынды. 2003 жылы тамыз айында босатылғаннан кейін ол Ұлыбританияға медициналық көмек алу үшін көшіп барды. Қазіргі уақытта АҚШ-та тұрады.
Mohsen Sazegara (محسن سازگارا; born 5 January 1955) is an Iranian journalist and pro democracy political activist. He was the founder of IRGC (Iran Revolutionary Guard Corps) after the revolution in 1979. He held several offices in the Government of Mir Hossein Mousavi. He applied to become a candidate for President of Iran in the 2001 election but was declined. His reformist policies clashed with the Supreme Leader, Ali Khamenei, eventually resulting in his arrest in early 2003. Following his release in August 2003, he moved to the United Kingdom for medical attention. He currently resides in the United States.
Ерте мансап
1970 жылдардың аяғында Сазегара Иранның Шариф технология университетінде және Иллинойс технология институтында бакалавриатта оқыған. Сол кезде ол шаһқа қарсы студент қозғалысының көшбасшысы болды. 1979 жылғы революция кезінде Иранға оралып, Революциялық ұланның негізін қалаушы және Иран Ұлттық радиосының басқарушы директоры (1979-1981) болды.
Зерттеулер мен реформа
Сазегара Иранның Шахид Бехешти университетінде тарих мамандығы бойынша магистр дәрежесін алып, 1996 жылы Лондон университетінде діни зиялылар мен ислам революциясы туралы докторлық диссертациясын аяқтады. Қазіргі Иран Конституциясымен реформа жасау мүмкін емес деп сенген ол конституция бойынша референдум өткізу науқанын бастады. Оның конституцияға өзгерістер енгізуге деген талпынысы көптеген студенттердің арасында үлкен қолдау тапты. 2001 жылы доктор Сазегара президенттікке кандидат болды; Алайда, оның кандидатурасын Қорғаушылар кеңесі қабылдамады, өйткені оның пікірлері "Қорғаушылар кеңесі мен Жоғарғы көшбасшының тілектерімен сәйкес келмеді".
Тұтқындау
2003 жылы 18 ақпанда Сазегараны Ақпарат министрлігі тұтқындап, бес күн бойы ұстады, ол осы уақыт ішінде аштық жариялады. Оның тұтқындалуына 100 елдегі 18000-нан астам басылымның өкілі болып табылатын Дүниежүзілік газеттер қауымдастығы мен Дүниежүзілік редакторлар форумы наразылық білдірді. Халықаралық құқық қорғау ұйымы оны ар-ождан тұтқыны деп атап, дереу босатуды талап етті. Сол жылы 15 маусымда Тегеранның прокуроры Саид Мортазавидің бұйрығымен ол үлкен ұлы Вахид Сазегарамен бірге тағы да тұтқындалды. Вахид Сазегара 9 шілдеде босатылды, бірақ Мохсен Сазегара 114 күн қамауда болды және 79 күн аштық жариялады, бұл уақытта ол салмағынан 50 фунт жоғалтты. Бұл әсіресе Сазегараның жүрегі ауырғандықтан, оның жүрегіне соңғы бірнеше жылда екі рет операция жасалды. Эвин түрмесінен босағаннан кейін ол Ұлыбританияда емделу үшін Ираннан кетті.
Активизмді жалғастыру
Ұлыбританияда ол референдум өткізуді талап етіп, интернет арқылы өтінішхат жариялады, оған 35 000-нан астам адам қол қойды. 2005 жылдың наурыз айында ол Ұлыбританиядан АҚШ-тағы Вашингтонның Таяу Шығыс саясаты институтында жұмыс істеуге шақырылған. Алты айлық мерзімнен кейін ол Вашингтонның Таяу Шығыс саясаты институтын тастап, Йель университетінің халықаралық және аймақтық зерттеулер орталығына ауысты. Оқу жылының соңында ол Йель университетінен Гарвард университетінде Иран бойынша зерттеуші болып жұмыс істеуге кетті. 2010 жылдың ақпанынан бастап Сазегара "жұмыссыз әрекеттер туралы хабарды" "түнімен" тарата бастады, ол ирандық диссиденттерді бөлініп кетуден аулақ болуға және бұрынғы президенттікке кандидат Мир Хосейн Мусавидің жағында бірігуге шақыратын бейнероликтер арқылы. 2010 жылы ол Техас штатының Далас қаласындағы Оңтүстік методистік университетінің Джордж В. Буш институтында қонақ болып жұмыс істеді. Сазегара - дінге берік мұсылман, ол Иранда дін мен мемлекеттің бөлінуін қолдайды.